Мазмұнға өту
bilimger.kz
Мақала жариялау
academ.kz онлайн сабақ беріп, қосымша табыс табыңыз·оқушы Kaspi арқылы тікелей сізге төлейді·комиссия 0% academ.kz қосымша табыс табыңыз·14 күн тегін 14 күн тегін Тегін бастау

: «» · ₸

Қайта төлеу

Тіл, сөз туралы мақал-мәтелдер

«Тіл, сөз» тақырыбындағы 1154 қазақ мақал-мәтелі әліпби ретімен берілген (7-бет, барлығы 12 бет). Мақалды басып, оның жеке бетін ашыңыз — онда тақырыптас және мағынасы ұқсас мақалдар бар.

  1. Жаман көлдің суы ащы, жаман қатынның тілі ащы.
  2. Жаман сөз – ауыз садақасы.
  3. Жаман сөз – жанға кірген тікен, Жақсы сөз – таптырмайтын ем.
  4. Жаман сөз жанға кірген тікен.
  5. Жаман сырын айтамын деп шынын айтады.
  6. Жаманға сырыңды айтпа, Сырыңды айтсаң да, шыныңды айтпа.
  7. Жамандықты көп көрген Жақсы сөзге «Жә!» демес.
  8. Жаманның аузына Жұрттан қалған сөз түседі.
  9. Жаманның берген асынан Жақсының айтқан сөзі артық.
  10. Жаманның сөзі түйеден түскендей, Жақсының сөзі диірмен тасындай.
  11. Жаманның тілі ащы.
  12. Жан алып жат болма.
  13. Жанған от тәнді жылытады, Жақсы сөз жанды жылытады.
  14. «Жаным» десе, жан семіреді.
  15. Жаптым жала, жақтым күйе.
  16. Жапырақ та өзді-өзі сыбырласады.
  17. Жатқа сыр айтпа, өзің өтірік айтпа.
  18. Жатып сөйлеген Жігітке жараспайды.
  19. Жауын шаптырып, Жабағыға сүріндіріп айтады.
  20. Жер астында жатқанды Қазбай қарап, тіл табар.
  21. Жер құлағы жетеу.
  22. Жеті жұрттың тілін біл, Жеті түрлі ілім біл.
  23. Жол жайын білмесең, Жүргеннен сұра. Сөз жайын білмесең, Білгеннен сұра.
  24. Жол қуған қазынаға жолығады, Сөз қуған пәлеге жолығады.
  25. Жолдас күту – жарға сын, Жалған сөздік – арға сын.
  26. Жолдасын жамандаған жолдассыз қалады.
  27. Жолыңа жуа бітсін, Сөзіңе дуа бітсін.
  28. Жорытсаң, жол аларсың, Жолықсаң – сөз аларсың.
  29. Жөн сөзге мал да маңырайды.
  30. Жүздің көркі – сақал, Сөздің көркі – мақал.
  31. Жүйелі сөз – Жүйесін табар; Жүйесіз сөз – Иесін табар.
  32. Жүйелі сөз – киелі.
  33. Жүйелі сөз жүйесін табады, Жүйесіз сөз иесін табады.
  34. Жыламасқа жылаған екі көзім, Тыңдамасқа сөйлеген есіл сөзім.
  35. Жыланның уы тісінде, Адамның уы тілінде.
  36. Жылап айтқан шынға нанады, Күліп айтқан өтірікке нанады.
  37. Жылататын да, Жұбататын да – тіл. Қыздырманың Қызыл тілінен сақтан.
  38. Жылы киім тәнді жылытар, Жылы сөз жанды жылытар.
  39. Жылы-жылы сөйлесе жылан да інінен шығады.
  40. Жылы-жылы сөйлесең, жылан інінен шығады.
  41. Жыртық үйді жел табар, Өтірік сөзді шын табар.
  42. Заһар тілден шықса, Кәпір діннен шығады.
  43. Зекетсіздің малы арам, Тілсіздің дауы арам.
  44. Игілік істі өсек бұзады.
  45. Ине көзінен сынады, Шешен сөзінен сынады.
  46. Итке төсек не керек, Естіге өсек не керек?
  47. Итті «күшім-күшім» десең, аузыңды жалар.
  48. Иттің ырылдасқаны – амандасқаны.
  49. Кезенген жаудың көзінен сақтан, сойқанның сөзінен сақтан.
  50. Кейде сөз де буылады.
  51. Кекесін сөздің кеселі, Біреуді табады, кейде өзін қабады.
  52. «Кел» демек бар, «кет» демек жоқ.
  53. Келелі ақыл сөздің түрін келтірер.
  54. Кемеңгердің артынан көп ереді, Сүмелектің артынан сөз ереді.
  55. Кен байлығы жерде, Сөз байлығы елде.
  56. Кенеуі жоқ кеудеге, Сылдыраған сөз бітер. Миы жоқ қу басқа Бадырайған көз бітер.
  57. Керең адамның аузына қарар, Соқыр адамның дауысын тыңдар.
  58. Керең кемітсе де, семіртсе де күледі.
  59. Кесек-кесек дау, жанжал, Кері кеткеннің ауылында. Кесек-кесек өтірік, Кері кеткеннің ауызында.
  60. Кесір сөзде – қырсық көп, Кесір адамда – тыртық көп.
  61. Кесірлі ауыздан кесапатты сөз шығады.
  62. Кесірлі ауыздан Кесапатты сөз шығар.
  63. «Кет!» десе, ит те кетеді.
  64. Киім кірі жуса кетеді, Көңіл кірі айтса кетеді.
  65. Көз – нұрдың ұясы, Көңіл – сырдың ұясы, Сезім – жырдың ұясы.
  66. Көз – нұрдың ұясы, Көңіл – сырдың ұясы.
  67. Көз жеткізер, көз жеткізбегенді сөз жеткізер.
  68. Көз жетпеген жерге сөз жетеді.
  69. Көз көңілдің сырын шертеді.
  70. Көз көргенше ауыз батыр, сөйлеп қал.
  71. Көз көргеніне сенеді, Құлақ естігеніне сенеді.
  72. Көз көрмесе, сөз құлақты алдайды.
  73. Көз көрсе жүз ұялады.
  74. Көзбен көрген анық, Құлақпен естіген танық.
  75. Көзге айтқанның айыбы жоқ.
  76. Көзден кетсе, көңілден кетеді.
  77. Көздің аласынан Сөздің аласы жаман.
  78. Көзі жаманның сөзі жаман.
  79. Көзі көктің былшылдаған сөзі көп.
  80. Көзі көрместің көңілі сенбес.
  81. Көзіне мақтаған – көлгірдің сөзі. Сыртынан мақтаған – көңілдің сөзі.
  82. Көзіне мақтама, сыртынан даттама.
  83. Көзінше мақтағанша көтеріп апарып отқа сал.
  84. Көкірек таза болмаса, Көз тазасы не керек? Жаның таза болмаса, Тіл тазасы не керек?
  85. Көліне қарай – қазы, Заманына қарай – сазы.
  86. Көмекейің қышыса, Асаудың бір жолын тап.
  87. Көне сөз – жаңа сөздің қазығы.
  88. Көнектей басқа шүмектей тілің жау.
  89. Көнектей басыңа шүмектей тілің жау.
  90. Көңіл – нәзік, сөз – батыр.
  91. Көңіл – сөздің сандығы.
  92. Көңіл көзін сөз ашар, Сөйлемесе, кір басар.
  93. Көңілде жатқан кіріңді Оттай ыстық сөз шаяр.
  94. Көңілдегі көрікті ойдың Ауыздан шыққанда өңі қашады.
  95. Көңілдегі құпияны – Көзің айтып қояды, Көп сөйлеген күпілдеп – Сөзің айтып қояды.
  96. Көңілдегі құпияны Көзің айтып қояды. Көп сөйлесең күмпілдеп, Сөзің айтып қояды.
  97. Көңілдегі құпияңды – Көзің айтып қояды, Көп сөйлеген күпілдеп – Сөзің айтып қояды.
  98. Көңілдегі сырды көз білдіреді.
  99. Көп ауыз сөйлесе, Бір ауыз жым болады.
  100. Көп біл, аз сөйле.

Басқа тақырыптар

Ағайын-туыс Ағаш, орман Адалдық-арамдық Адам Адамгершілік Азамат, жігіт, ер Азшылық-көпшілік Ақыл-парасат Ақылды мен ақымақ Ақындық Алғыс-қарғыс Алыс-жақын Амал-айла Аман-сәлем Ант беру, серттесу Аңшылық Ар-ұят Арақ-шарап Арман Арық-семіз Ас-ауқат Аспан Асығыстық Ат әбзелдері Ат-атақ Ата-ана Ауыл-қоныс Ашу-ыза Әдемілік, сұлулық Әділдік Әзіл, күлкі Әр түрлі мақал-мәтелдер Байлық Бақсылық Бақыт Бал Бала, ұрпақ Балық Бата Батырлық Бау-бақша Бесік Би, билік, шешендік Биік-аласа Бірлік Бұйым Бұл-мата Гүл Дау-жанжал Демалыс Дене мүшелері Денсаулық Дос-дұшпан Достық Егіншілік Егіс Ел Еңбек Ер-әйел Есек Ескі-жаңа Жазмыш Жақсы-жаман Жалғыздық Жан-жануарлар Жастық-кәрілік Жәндіктер Жел Жеміс-жидек Жеңіс-жеңіліс Жер, табиғат Жетімдік Жігіт Жоқшылық Жол, сапар Жомарттық, мырзалық Жыл, мезгіл, ғасыр Заң, құқық Имандылық Ит Кешірім Киіз үй Киім-кешек Кітап Көлік Көмек, асар Көңіл-күй Көпшілік қауым Көші-қон Күншілдік, қызғаныш Күш-қуат Қала, шаһар Қалау, сұрау Қан, қатігездік Қанағатшылдық Қару-жарақ Қарыз-несие Қасқыр, бөрі Қателік, дұрыстық Қожа, молда Қол өнері Қонақ, қонақжайлылық Қорқыныш, үрей Қуаныш, шаттық Құда-жегжат Құдай, дін Құлдық Құрал-сайман Құс Қыздар Мал, малшылық Мансап, басқарушылық Махаббат, ғашықтық Мемлекеттік рәміздер Менмендік, тәкаппарлық Металл Мінез-құлық Мұң-шер, қайғы Мұра, жәдігер Нан Наным-сенім Нәпсі Ой Ойшылдардың нақыл сөздері Ойшылдық Ойын Оқу, білім, ғылым Олжа, пайда Отан Отбасы Өлім Өлшем Өнер Өң-түс Өртену, өрт Өсиет Өсімдіктер Өсу, өну Парақорлық, жемқорлық Пендешілік көлеңкелері Пікір, көзқарас Ру Сабыр Сағыныш Сақтық Салт-дәстүр Сандар Сауда-базар Сор мен бақ Су Сыйластық, құрмет Тазалық Татулық пен араздық Тау-тас Тәрбие Терең-таяз Тіршілік Той, мереке Туыс-туған, көрші-қолаң Түрме Тұз Уақыт, заман Үміт Үнемшілдік, үнемсіздік Ұйқы Ұрлық-барымта Ұста-шебер Халық Хандық, патшалық Шайтан, жын Шындық-жалғандық Ыдыс-аяқ