Мазмұнға өту
bilimger.kz
Мақала жариялау
academ.kz онлайн сабақ беріп, қосымша табыс табыңыз·оқушы Kaspi арқылы тікелей сізге төлейді·комиссия 0% academ.kz қосымша табыс табыңыз·14 күн тегін 14 күн тегін Тегін бастау

: «» · ₸

Қайта төлеу

Би, билік, шешендік туралы мақал-мәтелдер

«Би, билік, шешендік» тақырыбындағы 50 қазақ мақал-мәтелі әліпби ретімен берілген. Мақалды басып, оның жеке бетін ашыңыз — онда тақырыптас және мағынасы ұқсас мақалдар бар.

  1. Ақын ғаріп емес пе, Байды өтірік мақтаса. Заман ғаріп емес пе, Әділдіктен аттаса.
  2. Аталыдан би қойсаң адаспас жол мен жобадан. Атасыздан би қойсаң босамас аузы парадан. — Бұқар жырау
  3. Атаңның құлы болса да, Әділдікке басыңды и.
  4. Әділ би халық үшін, Залым би құлқын үшін.
  5. Әділ биде әзіл жоқ.
  6. Әділ бидің елін дау араламайды, Әділ патшаның елін жау араламайды.
  7. Әділ бидің кегі жоқ.
  8. Әділ бидің өлгені – сөзінің болса жалғаны. Ғұламаның өлгені – болмаса тәлім алғаны.
  9. Әділет тілесе, атаңның да айыбын айт.
  10. Әділетсіз ұлықтан, Қайырымды би артық.
  11. Әділін айтып, ағына тоқтайды.
  12. Барма ханға, өзі келер малға, Барма биге, өзі келер дауға. Бас-басыңа би болсаң манар тауға сыймайсың. Бір данаға жол берсең жанған отқа күймейсің.
  13. Батыр деген бір барақ ит, екі қатынның бірі табады. Би деген ақ шариғат, Ілуде бір-ақ қатын табады.
  14. Би айтқанды құл да айтады, тек құл аузының дауасы жоқ. — Төле би
  15. Би болған кісі бақырып бола ма екен.
  16. Би болмас белін жалпақ буғанменен, Ағармас асылы арам жуғанменен. — Әбубәкір
  17. Би жаманы дауға алдырады, Жігіт жаманы жауға алдырады.
  18. Би жоқта жораға құл жүреді.
  19. Би мен бектің сәні жоқ: елін қорғай алмаса, тура жолға салмаса, ыстығына күймесе, суығына тоңбаса. — Дулат
  20. Билік айту оңай, Біліп айту қиын. — Шақшақ Жәнібек
  21. Билік мықты болса, тірлік құтты болады.
  22. Болмайтын істің басыңда болма, Бітпейтін даудың қасыңда болма.
  23. Бұзылған елдің ішіне сормандай би кез болар. — Төле би
  24. Бір дауда екі күнә жоқ, Бір істе екі жаза жоқ.
  25. Дау төрт бұрышты, Қамшы екі бұрышты.
  26. Жеті атасы би болған Жеті жұрттың қамын жер. Би болмаған би болса, Құлақ-миын шағып жер.
  27. Қыдырып ішкен көженің қиюы жоқ, Қыдырып айтқан биліктің керегі жоқ.
  28. Пайғамбар өз елінде танылмайды.
  29. Төле бидей әділ жоқ, Айтқан сөзінде кәдік жоқ.
  30. Төре, төрем, Өнегеңді көрем.
  31. Үлгісізден би қойсаң, үлгісі болмайды, Қаһарсыздан хан қойсаң, өсиеті болмайды.
  32. Хан – қанау, тон – тонау.
  33. Хан азарында қарашасымен қас болады, Би азарында қайырымы жоқ баймен дос болады.
  34. Хан қасында уәзір білгіш болса, Қара жерде кеме жүргізеді.
  35. Хан істеген зұлымды, Жан істемес өмірде.
  36. Ханда қырық кісінің ақылы бар.
  37. Ханның ақысы болса, Қараның қақысы бар.
  38. Ханның басын хан алар, Қардың басын қар алар.
  39. Шешен жауға жарамас, Батыр дауға жарамас.
  40. Шешен сөз бастар, Батыр қол бастар.
  41. Шешендерді сынаған тізелескен дау болар. Ер жігітті сынаған қарсы шапқан жау болар. — Ақтамберді
  42. Шешендіктің сәні жоқ басына бақыт қонбаса. Батырлықтың сәні жоқ тұтамдап оқ жонбаса. — Дулат
  43. Шешеннің аты өлмейді, Ғалымның хаты өлмейді.
  44. Шешеннің күші – шындық.
  45. Шешеннің нақылы ортақ, Көсемнің ақылы ортақ. — Шәкәрім
  46. Шешеннің сөзі дәмді келер, ақыл берер, мәнді келер.
  47. Шешеннің сөзі мерген, Шебердің көзі мерген. Шешеннің сөзі ортақ, Шебердің бөзі ортақ.
  48. Шешеннің сөзіндей, ботаның көзіндей.
  49. Шешенің судай төгілген, Тыңдаушың бордай егілген.
  50. Шын би сөзіңе бағады, Сұм би көзіңе бағады.

Басқа тақырыптар

Ағайын-туыс Ағаш, орман Адалдық-арамдық Адам Адамгершілік Азамат, жігіт, ер Азшылық-көпшілік Ақыл-парасат Ақылды мен ақымақ Ақындық Алғыс-қарғыс Алыс-жақын Амал-айла Аман-сәлем Ант беру, серттесу Аңшылық Ар-ұят Арақ-шарап Арман Арық-семіз Ас-ауқат Аспан Асығыстық Ат әбзелдері Ат-атақ Ата-ана Ауыл-қоныс Ашу-ыза Әдемілік, сұлулық Әділдік Әзіл, күлкі Әр түрлі мақал-мәтелдер Байлық Бақсылық Бақыт Бал Бала, ұрпақ Балық Бата Батырлық Бау-бақша Бесік Биік-аласа Бірлік Бұйым Бұл-мата Гүл Дау-жанжал Демалыс Дене мүшелері Денсаулық Дос-дұшпан Достық Егіншілік Егіс Ел Еңбек Ер-әйел Есек Ескі-жаңа Жазмыш Жақсы-жаман Жалғыздық Жан-жануарлар Жастық-кәрілік Жәндіктер Жел Жеміс-жидек Жеңіс-жеңіліс Жер, табиғат Жетімдік Жігіт Жоқшылық Жол, сапар Жомарттық, мырзалық Жыл, мезгіл, ғасыр Заң, құқық Имандылық Ит Кешірім Киіз үй Киім-кешек Кітап Көлік Көмек, асар Көңіл-күй Көпшілік қауым Көші-қон Күншілдік, қызғаныш Күш-қуат Қала, шаһар Қалау, сұрау Қан, қатігездік Қанағатшылдық Қару-жарақ Қарыз-несие Қасқыр, бөрі Қателік, дұрыстық Қожа, молда Қол өнері Қонақ, қонақжайлылық Қорқыныш, үрей Қуаныш, шаттық Құда-жегжат Құдай, дін Құлдық Құрал-сайман Құс Қыздар Мал, малшылық Мансап, басқарушылық Махаббат, ғашықтық Мемлекеттік рәміздер Менмендік, тәкаппарлық Металл Мінез-құлық Мұң-шер, қайғы Мұра, жәдігер Нан Наным-сенім Нәпсі Ой Ойшылдардың нақыл сөздері Ойшылдық Ойын Оқу, білім, ғылым Олжа, пайда Отан Отбасы Өлім Өлшем Өнер Өң-түс Өртену, өрт Өсиет Өсімдіктер Өсу, өну Парақорлық, жемқорлық Пендешілік көлеңкелері Пікір, көзқарас Ру Сабыр Сағыныш Сақтық Салт-дәстүр Сандар Сауда-базар Сор мен бақ Су Сыйластық, құрмет Тазалық Татулық пен араздық Тау-тас Тәрбие Терең-таяз Тіл, сөз Тіршілік Той, мереке Туыс-туған, көрші-қолаң Түрме Тұз Уақыт, заман Үміт Үнемшілдік, үнемсіздік Ұйқы Ұрлық-барымта Ұста-шебер Халық Хандық, патшалық Шайтан, жын Шындық-жалғандық Ыдыс-аяқ