Ел туралы мақал-мәтелдер
«Ел» тақырыбындағы 139 қазақ мақал-мәтелі әліпби ретімен берілген (1-бет, барлығы 2 бет). Мақалды басып, оның жеке бетін ашыңыз — онда тақырыптас және мағынасы ұқсас мақалдар бар.
- Адам жайын ауылдасы білмейді, істесі біледі.
- Азамат сыны – ерлік, Ерлік сыны – елдік.
- Азатын елді ұрысы билейді, Озатын елді дұрысы билейді.
- Азған елге жазған би болады.
- Аққа құрмет – елдің салты, Еліне құрмет – ердің даңқы.
- Анадан алтау туғанша, Жалғыз туса не етеді? Елге тұлға керек-ті. Қарағайға қарсы бұтақ біткенше, Еменге айыр бұтақ бітсе не етеді? Құсқа тұғыр керек-ті.
- Арғымақ мінген байлардың Тайға мұқтаж күні бар. Май шайнаған билердің Нанға мұқтаж күні бар. Елден безген залымның Елге мұқтаж күні бар.
- Атаның ұлы – халықтың құлы.
- Ауылда адам бар болса, Ауыл ала болмайды. Ел иесі құт болса, Халқы ала болмайды.
- Ауылдан қырық қадам шыққасын азамат мүсәпір.
- Ә, Құдайым, ханды алмағай, Ханды алып, қара халық сандалмағай.
- Әмірші есірсе, әлеумет сорлайды.
- Әркімнің жүрген жері – Мысыр шаһары.
- Балық басынан сасиды, Жаман аяғынан сасиды.
- Басқа бақ жарасады, Батырға жақ жарасады. Аталы ерден би туса, Халық пайдасына жанасады.
- Белің бүгілсе де, елің бүгілмесін.
- Биің жылан болса, елің лаң болар.
- Биің қылаң болса, елің ылаң болады.
- Бойдақ жігіт – ел күйеуі.
- Діннен безсең де, елден безбе.
- Ел – төр.
- Ел алғысын алсаң, елеулісі боларсың.
- Ел алғысына бөленген, Ен бақытқа кенелер.
- Ел алдында ебелек көшеді.
- Ел алмаған елу жыл жатады.
- Ел артындағы шаң жұтар, Ел алдындағы май жұтар.
- Ел ділімен танылмақ.
- Ел ебелек емес, Ер көбелек емес.
- Ел жатпай ит тынбас.
- Ел күйінгенде күйінген батыр, Ел сүйінгенде сүйінген батыр, Ерегісте мыңға татыр.
- Ел намысы – ер намысы.
- Ел ұстама, ел ұстасаң, кек ұстама.
- Ел үмітін ер ақтар, Ер атағын ел сақтар.
- Ел ішінде бір тентек жүрмей ме?
- Ел-елдің заңы басқа, Иттері қара қасқа.
- Елге құнды бол да, тірі қал, Етігіңнің нәлі кеткенше ұмыт болады.
- Елге сыймаған жерге де сыймайды.
- Елде түлкі аштан өлмес.
- Елді ер теңестіреді.
- Елді сөкпе, кенді төкпе.
- Елмен көгерген еленбес.
- Елсізде ит те жолдас.
- Елшіге өлім жоқ.
- Елін сатып асаған, Екі-ақ күн жасаған.
- Ер – егіз. Ер – елінде әз.
- Ер – елдің айнасы.
- Ер – елдің ық жағының қалқасы, Жел жағының панасы.
- Ер айтса, ел айтқаны, Елдің қамын жеп айтқаны.
- Ер басына күн туса, Ереуіл атқа ер салар.
- Ер есімі ел есінде.
- Ер жігіт – елінің ұлы, намысының құлы.
- Ерден аспақ бар, елден аспақ жоқ.
- Ерден ердің кемдігі болса да, Елден елдің кемдігі болмайды.
- Ерді ел мүддесі өсіреді.
- Ердің аты елменен, Ел қорғаны ерменен.
- Ердің баласы – елдің панасы.
- Ердің малы елде, еріккенде қолда.
- Ердің сыншысы – елі.
- Ерлік – елдің қасиеті, Жүректілік – жігіттің қасиеті.
- Есті елін табар, Ессіз жаттың отын жағар.
- Есім ханның ескі жолы, Қасым ханның қасқа жолы.
- Есің барда еліңді тап.
- Жақсы – елдің мақтаны, Жұпар гүл – жердің мақтаны.
- Жақсыдан әкім қойсаң, елді түзетер. Жаманнан әкім қойсаң, елді жүдетер.
- Жаман ердің қайғысы, Өз отының қасында; Жақсы ердің қайғысы, Ауылының басында.
- Жаңбырлы болса – жердің ырысы, Жақсы туса – елдің ырысы.
- Жауынменен жер көгереді, Батаменен ел көгереді.
- Жер бастырығы – тау, Ел бастырығы – бек.
- Жер таусыз, ел хансыз болмас.
- Жер төбесіз, ел төресіз болмайды.
- Жеріңнен аусаң, жақсы атыңды қалдыр.
- Жол жолға жалғасады, Ел елге жалғасады.
- Жолбарыстың артында тері, Батырдың артында елі қалады.
- Жусансыз жерді от деме, Көжесіз елді тоқ деме.
- Жылқының басы мың қаладан қайтады.
- Ит арық болса – ауылдың намысы.
- Ит ұяласын аңсайды.
- Кәпір тоқ болса, мұсылман тыныш.
- Кедей елдің көшбасшысы көп.
- Керейден ұл туса, Алашқа күн туады.
- Керуенбасы білікті болса, түйе азбайды; Қолбасы білікті болса, сарбазы азбайды.
- Көпті жаман басшы тоздырады, Жақсы басшы оздырады.
- Көрген жерде ауыл бар.
- Көреген басшы елді өсіреді, Күшті майдан ерді өсіреді.
- Көш бастаған серкесі болмаса да, ел ішіндегі еркесі.
- Көшбасшысы жоқ болса, ел оңбайды. Құралай бастаған киік оңбайды.
- Күлтөбеде күнде жиын.
- Қазақ түрік емес, Қазақсыз түркі емес.
- Қазақбайдың ұлы болғанша, Халықбайдың құлы бол.
- Қазақтың «өш» жер дегені көш жер.
- Қазына айтсаң, хан қалады.
- Қара жерге халық ие.
- Қара жерді жамандама, Қайтып сонда барарсың. Қауым елді жамандама, Қарғысына қаларсың.
- Қарамықтың дәні болғанша, Бидайдың сабаны бол. Жаман елдің жақсысы болғанша, Жақсы елдің жаманы бол.
- Қартайсаң да өлімді ойлама, Еліңді ойла.
- Қатардан ассаң да, халықтан аспақ жоқ.
- Қатты жерде қақ тұрар, Ынсапты елде Хақ тұрар.
- Қатыныңа құл болмасаң, Үй болмайсың. Халқыңа құл болмасаң, Би болмайсың.
- Қой еркесі – серке, Ел еркесі – ер.
- Қойды құртаң бүлдіреді, Елді сұлтан бүлдіреді.
Басқа тақырыптар
Ағайын-туыс
Ағаш, орман
Адалдық-арамдық
Адам
Адамгершілік
Азамат, жігіт, ер
Азшылық-көпшілік
Ақыл-парасат
Ақылды мен ақымақ
Ақындық
Алғыс-қарғыс
Алыс-жақын
Амал-айла
Аман-сәлем
Ант беру, серттесу
Аңшылық
Ар-ұят
Арақ-шарап
Арман
Арық-семіз
Ас-ауқат
Аспан
Асығыстық
Ат әбзелдері
Ат-атақ
Ата-ана
Ауыл-қоныс
Ашу-ыза
Әдемілік, сұлулық
Әділдік
Әзіл, күлкі
Әр түрлі мақал-мәтелдер
Байлық
Бақсылық
Бақыт
Бал
Бала, ұрпақ
Балық
Бата
Батырлық
Бау-бақша
Бесік
Би, билік, шешендік
Биік-аласа
Бірлік
Бұйым
Бұл-мата
Гүл
Дау-жанжал
Демалыс
Дене мүшелері
Денсаулық
Дос-дұшпан
Достық
Егіншілік
Егіс
Еңбек
Ер-әйел
Есек
Ескі-жаңа
Жазмыш
Жақсы-жаман
Жалғыздық
Жан-жануарлар
Жастық-кәрілік
Жәндіктер
Жел
Жеміс-жидек
Жеңіс-жеңіліс
Жер, табиғат
Жетімдік
Жігіт
Жоқшылық
Жол, сапар
Жомарттық, мырзалық
Жыл, мезгіл, ғасыр
Заң, құқық
Имандылық
Ит
Кешірім
Киіз үй
Киім-кешек
Кітап
Көлік
Көмек, асар
Көңіл-күй
Көпшілік қауым
Көші-қон
Күншілдік, қызғаныш
Күш-қуат
Қала, шаһар
Қалау, сұрау
Қан, қатігездік
Қанағатшылдық
Қару-жарақ
Қарыз-несие
Қасқыр, бөрі
Қателік, дұрыстық
Қожа, молда
Қол өнері
Қонақ, қонақжайлылық
Қорқыныш, үрей
Қуаныш, шаттық
Құда-жегжат
Құдай, дін
Құлдық
Құрал-сайман
Құс
Қыздар
Мал, малшылық
Мансап, басқарушылық
Махаббат, ғашықтық
Мемлекеттік рәміздер
Менмендік, тәкаппарлық
Металл
Мінез-құлық
Мұң-шер, қайғы
Мұра, жәдігер
Нан
Наным-сенім
Нәпсі
Ой
Ойшылдардың нақыл сөздері
Ойшылдық
Ойын
Оқу, білім, ғылым
Олжа, пайда
Отан
Отбасы
Өлім
Өлшем
Өнер
Өң-түс
Өртену, өрт
Өсиет
Өсімдіктер
Өсу, өну
Парақорлық, жемқорлық
Пендешілік көлеңкелері
Пікір, көзқарас
Ру
Сабыр
Сағыныш
Сақтық
Салт-дәстүр
Сандар
Сауда-базар
Сор мен бақ
Су
Сыйластық, құрмет
Тазалық
Татулық пен араздық
Тау-тас
Тәрбие
Терең-таяз
Тіл, сөз
Тіршілік
Той, мереке
Туыс-туған, көрші-қолаң
Түрме
Тұз
Уақыт, заман
Үміт
Үнемшілдік, үнемсіздік
Ұйқы
Ұрлық-барымта
Ұста-шебер
Халық
Хандық, патшалық
Шайтан, жын
Шындық-жалғандық
Ыдыс-аяқ