Ақылды мен ақымақ туралы мақал-мәтелдер
«Ақылды мен ақымақ» тақырыбындағы 1046 қазақ мақал-мәтелі әліпби ретімен берілген (1-бет, барлығы 11 бет). Мақалды басып, оның жеке бетін ашыңыз — онда тақырыптас және мағынасы ұқсас мақалдар бар.
- Абырой – ердің қанаты, Ақыл – ойдың суаты.
- Адам – ала, мал – құла.
- Адам әуелі бастан қартаяды.
- Адам баласы үрген мес секілді, Аузын ашсаң, босап қоя береді.
- Адам көзі – таразы.
- Адам тілінен жазады, ұры – ізінен.
- Адам тілінен табады, Сиыр мүйізінен табады.
- Адам шыдағанға құрыш шыдамайды.
- Адамды адамгершілікке сүйрейтін – ақыл, Адамды жамандыққа ұрындыратын – ашу.
- Адаспаймын деген ерді, Қараңғы түн, қалың тұман адастырады.
- Ажал ақымақ үшін алтау, ақылдыға біреу.
- Азаматтың бір ажары – кеңдігі.
- Аздың ашпын дегеніне нанба, Көптің тоқпын дегеніне нанба.
- Ай бетінде дақ бар.
- Айдағаны – бес ешкі, Ысқырығы жер жарады.
- Айдарлыны құл, Тұлымдыны – тұл етеді.
- Айла ақыл болмайды.
- Айран ішкен құтылады, Шелек жалаған тұтылады.
- Айтқан ақыл дарымас, Алақұйын адамға; Дамыл таппас, дағдармас, Жығылғанша аранға.
- Айыр інген кез болса, Мұрындығы қалар жырылып.
- Ақсақ ит айға қарап үреді.
- Ақсақ ит сау иттен сауға сұрайды.
- Ақсақ көп жүреді, Соқыр көп көреді.
- Ақсұңқар «ұшармын» деп мақтанба, Алдыңда құрулы тор бар. Арғымақ «жүйрікпін» деп мақтанба, Алдыңда қазулы ор бар.
- Ақыл – адам көрігі, Ақылдың сабыр – серігі.
- Ақыл – ар-ұяттың күзетшісі.
- Ақыл – арқан, Ой – өріс, Адам – қазық.
- Ақыл болса, бақыр табылар.
- Ақыл жасқа қарамайды, басқа қарайды.
- Ақыл қалмас қашқанда, Дегбір қалмас сасқанда.
- Ақыл қонбаған жігітке, Бақыт та қонбайды.
- Ақылға кішілік жүрмейді.
- Ақылға саңыраулық айып.
- Ақылдан асар амал жоқ, Батырлар алмас қамал жоқ.
- Ақылдан жақын дос бар ма? Ашудан жаман қас бар ма? Жиырма бестен артық жас бар ма? Қымыздан дәмді ас бар ма?
- Ақылды адам ақымақтан да бірдеме үйренеді.
- Ақылды бақырды да бағалайды, Ақымақ алтынды да қаралайды.
- Ақылды десе болар, сұрамай білгенді, Жомарт десе болар, сұратпай бергенді.
- Ақылды көрші – төрің, Ақымақ көрші – көрің.
- Ақылды қарт айып іздемейді.
- Ақылды қателессе, Басынан көреді. Ақымақ қателессе, Досынан көреді.
- Ақылды мақтанса, іс тындырар, Ақымақ мақтанса, аяғын сындырар.
- Ақылды мен ақылды, Ақыл жәйін кеңесер; Ақылсыз бен ақылсыз, Ақыл таппай егесер.
- Ақылды мен ақымақ келісе алмас, Атан түйе текемен сүзісе алмас.
- Ақылды ұры өз ауылын тонамас.
- Ақылдыға – заң, ақымаққа – таяқ.
- Ақылдыға ар қымбат, Ақымаққа жан қымбат.
- Ақылдының соңына ер, жолың болар, Тиянақтының ісін көр, көңілің толар.
- Ақылсыз бас аяққа тыным бермейді, Сәурік айғыр саяққа тыным бермейді.
- Ақылсыз қайрат – азап.
- Ақылсыз қайрат бас жарар.
- Ақылсыздың сүйгені жаман, Ақымақтың түйгені жаман.
- Ақылы алқымынан аспаған.
- Ақылы аузында, көзі төбесінде.
- Ақымақ алғыс алмайды, Алғыс алмаған алысқа бармайды.
- Ақымақ астан жеріп, аштан өледі.
- Ақымақ атқа мінсе, Өзін төре санар.
- Ақымақ бастан ақыл шықпайды, Ақыл шықса да, мақұл шықпайды.
- Ақымақ бұзуға бар да, түзеуге жоқ.
- Ақымақ Есекқырғанды Шолпан, Кезқұйрықты лашын дейді.
- Ақымақ ойбай салар, Ақылды ойға қалар.
- Ақымаққа жылтырағанның бәрі алтын.
- Ақымақта дос, итте бажа жоқ.
- Ақымақты алдыңа түсірме.
- Ақымақты үйрету – Өліні тірілту.
- Ақымақтың ақылы көзінде.
- Ақымақтың ақылы түстен кейін енеді.
- Ақың кетсе, зерекке кетсін.
- Ақырғанның бәрі арыстан емес.
- Ақырын ойламаған білгенін істер.
- Ақырып хан болмайды, Бақырып бай болмайды.
- Ала жылан, аш бақа.
- Ала қойда кінә жоқ, жүні болмаса.
- Ала ойлаған алысқа бармайды.
- Алаңғасарға әрі құла десе, бері құлар.
- Алаша тұқымын танытпас, Жүк көтеріп жарытпас.
- Алғыр жігіт ақылына қарай іс қылар. Олақ жігіт оңай істі жүк қылар.
- Алғырды мақта, өткірді сақта.
- Алданған алмай тұрып сенбейді.
- Алдаспан құрал емес, Ақыл құрал.
- Алдау – зұлымдық, алдану – аңғырттық.
- Алдау мен өтірік – сұмның ісі.
- Алдына келгенді тістейді, Артына келгенді тебеді.
- Алдынан дау, Артынан сөз кетпеген.
- «Алтаумын» деме, жетеуге жолығасың, «Жетеумін» деме, сегізге жолығасың.
- Алтын қарғы ит мойнында да жүреді.
- Алуан-алуан жүйрік бар, Әліне қарай шабатын.
- Алушыны аңдушы жеңер.
- Алыстан ердің дәрібі бар, Қасына барсаң, баладай. Алыстан таудың дәрібі бар, Қасына барсаң, обадай.
- Алыстың жақыны бар, Тентектің мақұлы бар.
- Аңғал қашқанға да, қуғанға да серік.
- Аңғырт бөрі қой үркітеді, Аңғал ұры қолға түседі.
- Аңқау азаптан құтылмайды, Алаңғасар мазақтан құтылмайды.
- Аңқау аңдамайды да, алаңдамайды да.
- Аңқау астындағы атын алты ай іздейді.
- Аңқау астыңа қарайды, Арамза үстіңе қарайды.
- Арамзада ар болмайды, Талғамсызда сән болмайды.
- Арғын деген арыспын, Азуы алты қарыспын.
- Арлану – ақылдың ісі.
- Арсыз бен санасыз күлкішіл.
Басқа тақырыптар
Ағайын-туыс
Ағаш, орман
Адалдық-арамдық
Адам
Адамгершілік
Азамат, жігіт, ер
Азшылық-көпшілік
Ақыл-парасат
Ақындық
Алғыс-қарғыс
Алыс-жақын
Амал-айла
Аман-сәлем
Ант беру, серттесу
Аңшылық
Ар-ұят
Арақ-шарап
Арман
Арық-семіз
Ас-ауқат
Аспан
Асығыстық
Ат әбзелдері
Ат-атақ
Ата-ана
Ауыл-қоныс
Ашу-ыза
Әдемілік, сұлулық
Әділдік
Әзіл, күлкі
Әр түрлі мақал-мәтелдер
Байлық
Бақсылық
Бақыт
Бал
Бала, ұрпақ
Балық
Бата
Батырлық
Бау-бақша
Бесік
Би, билік, шешендік
Биік-аласа
Бірлік
Бұйым
Бұл-мата
Гүл
Дау-жанжал
Демалыс
Дене мүшелері
Денсаулық
Дос-дұшпан
Достық
Егіншілік
Егіс
Ел
Еңбек
Ер-әйел
Есек
Ескі-жаңа
Жазмыш
Жақсы-жаман
Жалғыздық
Жан-жануарлар
Жастық-кәрілік
Жәндіктер
Жел
Жеміс-жидек
Жеңіс-жеңіліс
Жер, табиғат
Жетімдік
Жігіт
Жоқшылық
Жол, сапар
Жомарттық, мырзалық
Жыл, мезгіл, ғасыр
Заң, құқық
Имандылық
Ит
Кешірім
Киіз үй
Киім-кешек
Кітап
Көлік
Көмек, асар
Көңіл-күй
Көпшілік қауым
Көші-қон
Күншілдік, қызғаныш
Күш-қуат
Қала, шаһар
Қалау, сұрау
Қан, қатігездік
Қанағатшылдық
Қару-жарақ
Қарыз-несие
Қасқыр, бөрі
Қателік, дұрыстық
Қожа, молда
Қол өнері
Қонақ, қонақжайлылық
Қорқыныш, үрей
Қуаныш, шаттық
Құда-жегжат
Құдай, дін
Құлдық
Құрал-сайман
Құс
Қыздар
Мал, малшылық
Мансап, басқарушылық
Махаббат, ғашықтық
Мемлекеттік рәміздер
Менмендік, тәкаппарлық
Металл
Мінез-құлық
Мұң-шер, қайғы
Мұра, жәдігер
Нан
Наным-сенім
Нәпсі
Ой
Ойшылдардың нақыл сөздері
Ойшылдық
Ойын
Оқу, білім, ғылым
Олжа, пайда
Отан
Отбасы
Өлім
Өлшем
Өнер
Өң-түс
Өртену, өрт
Өсиет
Өсімдіктер
Өсу, өну
Парақорлық, жемқорлық
Пендешілік көлеңкелері
Пікір, көзқарас
Ру
Сабыр
Сағыныш
Сақтық
Салт-дәстүр
Сандар
Сауда-базар
Сор мен бақ
Су
Сыйластық, құрмет
Тазалық
Татулық пен араздық
Тау-тас
Тәрбие
Терең-таяз
Тіл, сөз
Тіршілік
Той, мереке
Туыс-туған, көрші-қолаң
Түрме
Тұз
Уақыт, заман
Үміт
Үнемшілдік, үнемсіздік
Ұйқы
Ұрлық-барымта
Ұста-шебер
Халық
Хандық, патшалық
Шайтан, жын
Шындық-жалғандық
Ыдыс-аяқ