Уақыт, заман туралы мақал-мәтелдер
«Уақыт, заман» тақырыбындағы 382 қазақ мақал-мәтелі әліпби ретімен берілген (1-бет, барлығы 4 бет). Мақалды басып, оның жеке бетін ашыңыз — онда тақырыптас және мағынасы ұқсас мақалдар бар.
- Адам – керуен, өмір – жол.
- Адам асыққанмен Алла асықпайды.
- Адам баласын заман өсіреді.
- Аз жұмысты қиынсынсаң, Көп жұмысқа тап боларсың.
- Ай – айдың аты басқа, Әр айдың оты басқа.
- Ай арасы – толас.
- Ай астында жаңа жол.
- Ай қамын бір рет ойласаң, Жыл қамын он рет ойла.
- Ай толғанын білмейді, Жігіт болғанын білмейді.
- Айда аяқ, жылда жілік жоқ.
- Айы жеткен айында, Күні жеткен күнінде өледі.
- Айырым-айырым жол сүрлеуін түйе білер.
- Ақ түйенің қарны жарылды.
- Ақырап ақырып келеді, қарлы боранын шақырып келеді.
- Ақырын жүріп, анық бас.
- Ақырында пақырың озар.
- Алдыңғы көштің адасқанын соңғы көш білер.
- Алыстан шабынған батырдың күші қайтар.
- Аңырмадан қыдырма жақсы.
- Апы кіріп, күпі шығып.
- Арба айдаған алдына қарайды.
- Арман ұзақ, ғұмыр қысқа.
- Ас ішіп, аяқ босатар.
- Асығыс түбі – қып-қызыл шоқ.
- Асығыс түбі – өкініш. Асыққан кешігер.
- Асығыс істеген жұмыс сәтті болмас, Шала піскен тамақ тәтті болмас.
- Асыққан аттылыдан асықпаған арбалы озады.
- Асыққан жолаушы атына теріс мінер.
- Асыққан қыз ерте кетсе де, Етек-жеңі жерге жетпейді.
- Асыққанның асығы таяр.
- Асыққанның аяғы етегіне оралар.
- Асықпаған арбамен қоян алады.
- Ат мініп, атан жетелеп, Келмейді, сірә, кәрілік. Күтпейді оны көпшілік, Сағынып, не тарығып.
- Аттылыға еріп, Жаяудың таңы айырылады.
- Аштан өлмей, көштен қалмайды.
- Ащы мен тұщыны татқан біледі, Алыс пен жақынды жортқан біледі.
- Аяқты шалма, қапы қалма.
- Әз (Наурыз) болмай, жаз болмайды, Жаз болмай, мәз болмайды.
- Әр адам – өз заманының баласы.
- Әр заманның үлгісі өзіне қымбат.
- Әр нәрсе уақытында қызықты.
- Әр нәрсенің сәті бар.
- Әркімнің атар таңы, батар күні бар.
- Базардағы ас бағына қарай піседі.
- Байлық не керек, Адалдан жимасаң. Билік неге керек, Әділдік құрмасаң!
- Бақ келсе аспа, Сыр келсе саспа.
- Бала ата-анасына тартпай, заманына тартады.
- Бармаса бата қаза.
- Бас мүлгісе, аяқ сүрінеді.
- Басыңа іс түссе: Бекке барма, көпке бар, Бек беліңді сындырады, Көп ісіңді тындырады.
- Бес тоғыста қар кетпес, Үш тоғыста қар қалмас.
- Бесін болса, күн тұрмас, Күйеу келсе, қыз тұрмас.
- Бетеге кетеді, бел қалады.
- Бие кәрі, құлын жас, Келер жылы қолың бос.
- Биыл ізі болса, Келер жылы өзі болады.
- Боларыңда болып өт, Бозжорғадай желіп өт.
- Боларыңда болып өт, Бозжорғадай желіп өт. Болмасыңды білген соң, Болатын ердің қосын жек.
- Болмайтын істің басында болма, Бітпейтін даудың қасында болма.
- Бұ заманның ісін есті кісі бітірмейді, Епті кісі бітіреді.
- Бұлттанған күн жаумай қоймас.
- Бұрылмай жүрген бұрын барады.
- Бүгін қасқа, ертең басқа.
- Бүгін тындырар ісіңді ертеңге қалдырма.
- Бүгінгі қар – ертеңгі нәр.
- Бүркіт қартайғанда тышқан аулайды.
- Білем десең, көре бер, Көрем десең, жүре бер.
- Білімдіге дүние жарық, Білімсіздің күні ғарып.
- Бір ас бір асқа орын береді.
- Бір күндік жолға шықсаң, Үш күндік азық ал.
- Бірде бие, бірде түйе.
- Бірі тесік, бірі кесік заман.
- Ғасырына қарай асылы.
- Далаға түнегенше, молаға түне.
- Дау мұраты – біту, Сауда мұраты – ұту, Қыз мұраты – кету, Жол мұраты – жету.
- Диқан болсаң, күз айда, Күз айдасаң, жүз айда.
- Егін піспей қам сайла.
- Егіндікті күзде суар, Күз суарсаң, жүз суар.
- Егінші жылда арманда, Балықшы күнде арманда.
- Еділ басынан былғанып, сағасынан тұнады.
- Екі мақұл дауласса, Сөздері асқар ала таудай болар. Бір тентек, бір ақылды дауласса, Атысқан жаудай болар. Екі тентек дауласса, Сап-саудай болар.
- Екі шайнап, бір жұтады.
- Екіндіде ел тастама.
- Елу жылда ел жаңа, Қырық жылда – қазан.
- Еңбек ширатады, өмір үйретеді.
- Еңбекқорға әр күн сәт, Еңбексізге бір күн сәт.
- Еңбектеп жылжысаң да ертеңге ұмтыл.
- Ер қосы жүре түзеледі.
- Ерте еккен бүтін алар, Кеш еккен отын алар.
- Ерте туып, кеш қалған.
- Ерте тұрған әйелдің бір ісі артық, Ерте тұрған еркектің ырысы артық.
- Ерте тұрғанның есесі артық.
- Ерте шықсаң, алдыңнан күн шығады, Кеш шықсаң, алдыңнан түн шығады.
- Ертеңгі ақыл түске жарамас, Түскі ақыл кешке жарамас.
- Ертеңгі асты тастама, Кешкі асқа қарама.
- Ертеңгі сөз түсте жоқ, Түстегі сөз кешке жоқ.
- Ертеңі көбейген істе береке болмайды.
- Еріншек түске дейін ұйықтайды, Кешке дейін есінейді.
- Еріншекке күнде ертең.
- Еріншектің ертеңі көп, Жеңілтектің селтеңі көп.
- Еріншектің ертеңі таусылмас.
Басқа тақырыптар
Ағайын-туыс
Ағаш, орман
Адалдық-арамдық
Адам
Адамгершілік
Азамат, жігіт, ер
Азшылық-көпшілік
Ақыл-парасат
Ақылды мен ақымақ
Ақындық
Алғыс-қарғыс
Алыс-жақын
Амал-айла
Аман-сәлем
Ант беру, серттесу
Аңшылық
Ар-ұят
Арақ-шарап
Арман
Арық-семіз
Ас-ауқат
Аспан
Асығыстық
Ат әбзелдері
Ат-атақ
Ата-ана
Ауыл-қоныс
Ашу-ыза
Әдемілік, сұлулық
Әділдік
Әзіл, күлкі
Әр түрлі мақал-мәтелдер
Байлық
Бақсылық
Бақыт
Бал
Бала, ұрпақ
Балық
Бата
Батырлық
Бау-бақша
Бесік
Би, билік, шешендік
Биік-аласа
Бірлік
Бұйым
Бұл-мата
Гүл
Дау-жанжал
Демалыс
Дене мүшелері
Денсаулық
Дос-дұшпан
Достық
Егіншілік
Егіс
Ел
Еңбек
Ер-әйел
Есек
Ескі-жаңа
Жазмыш
Жақсы-жаман
Жалғыздық
Жан-жануарлар
Жастық-кәрілік
Жәндіктер
Жел
Жеміс-жидек
Жеңіс-жеңіліс
Жер, табиғат
Жетімдік
Жігіт
Жоқшылық
Жол, сапар
Жомарттық, мырзалық
Жыл, мезгіл, ғасыр
Заң, құқық
Имандылық
Ит
Кешірім
Киіз үй
Киім-кешек
Кітап
Көлік
Көмек, асар
Көңіл-күй
Көпшілік қауым
Көші-қон
Күншілдік, қызғаныш
Күш-қуат
Қала, шаһар
Қалау, сұрау
Қан, қатігездік
Қанағатшылдық
Қару-жарақ
Қарыз-несие
Қасқыр, бөрі
Қателік, дұрыстық
Қожа, молда
Қол өнері
Қонақ, қонақжайлылық
Қорқыныш, үрей
Қуаныш, шаттық
Құда-жегжат
Құдай, дін
Құлдық
Құрал-сайман
Құс
Қыздар
Мал, малшылық
Мансап, басқарушылық
Махаббат, ғашықтық
Мемлекеттік рәміздер
Менмендік, тәкаппарлық
Металл
Мінез-құлық
Мұң-шер, қайғы
Мұра, жәдігер
Нан
Наным-сенім
Нәпсі
Ой
Ойшылдардың нақыл сөздері
Ойшылдық
Ойын
Оқу, білім, ғылым
Олжа, пайда
Отан
Отбасы
Өлім
Өлшем
Өнер
Өң-түс
Өртену, өрт
Өсиет
Өсімдіктер
Өсу, өну
Парақорлық, жемқорлық
Пендешілік көлеңкелері
Пікір, көзқарас
Ру
Сабыр
Сағыныш
Сақтық
Салт-дәстүр
Сандар
Сауда-базар
Сор мен бақ
Су
Сыйластық, құрмет
Тазалық
Татулық пен араздық
Тау-тас
Тәрбие
Терең-таяз
Тіл, сөз
Тіршілік
Той, мереке
Туыс-туған, көрші-қолаң
Түрме
Тұз
Үміт
Үнемшілдік, үнемсіздік
Ұйқы
Ұрлық-барымта
Ұста-шебер
Халық
Хандық, патшалық
Шайтан, жын
Шындық-жалғандық
Ыдыс-аяқ