Мазмұнға өту
Мақала жариялау
academ.kz онлайн сабақ беріп, қосымша табыс табыңыз·оқушы Kaspi арқылы тікелей сізге төлейді·комиссия 0% academ.kz қосымша табыс табыңыз·14 күн тегін 14 күн тегін Тегін бастау

: «» · ₸

Шындық-жалғандық туралы мақал-мәтелдер

«Шындық-жалғандық» тақырыбындағы 66 қазақ мақал-мәтелі әліпби ретімен берілген. Мақалды басып, оның жеке бетін ашыңыз — онда тақырыптас және мағынасы ұқсас мақалдар бар.

  1. Адал сөз – әшекей емес, ақиқат.
  2. Адал сөзбен айтысады, Өсек сөзбен сыбырласады.
  3. Адам деген ат адамға лайық.
  4. Адам демек – ақиқат демек.
  5. Адамды сыбыс бұзады, Атты мініс бұзады.
  6. Адамдық адалдықта, Адалдық шындықта.
  7. Адамның әділдігі – шыншылдығында.
  8. Адамның жүзіне бақпа, сөзіне бақ.
  9. Адамның сұлулығы – шыншылдығында.
  10. Ай жарқырап, Күн болмас, Өтірік жарқырап, шын болмас.
  11. Айрылғанның азары шын, Қосылғанның озары шын.
  12. Айт-арапада өтірік сөйлегеннің Намаз күні жүзі қара.
  13. Ақ пен қараны шындық айырар.
  14. Ақ сауыттың жағасы бар, жеңі жоқ, Шын жақсының ашуы бар, кегі жоқ.
  15. Ақ сөз ақиқат болады.
  16. Ақ сөз ащы болады.
  17. Ақиқат аз сөйлейді.
  18. Ақиқат аяушылық тілемейді.
  19. Ақиқат жолында азап шеккен абырой.
  20. Ақиқат сөзге анттың керегі жоқ.
  21. Ақиқат сөзде алалық жоқ.
  22. Ақиқаттың алды ашық, Арамдықтың алды тұман.
  23. Ақиқатын айт – адамға жақпаса да, Аллаға жақсын.
  24. Ақыл бар жерде шындық бар, өтірік жоқ.
  25. Ақылды өтірік шаршатады.
  26. Ақымақ шынын айтамын деп сырын айтады.
  27. «Аламыз» деген алған, «Береміз» деген жалған.
  28. Алысар болсаң, шыныңды айт, Табысар болсаң, сырыңды айт.
  29. Анығын айтқан адаспас.
  30. Анығын айту адалдық, Ала сөйлеу арамдық.
  31. Арамза сұлу сөйлейді, Ақкөңіл шынын сөйлейді.
  32. Арлы адамның белгісі шындыққа жығылады, Арсыз адамның белгісі құр күлкіге ұрынады.
  33. Ат жемейтін ащы шөптің біткенінен бітпегені игі, Адам ішпес ащы судың аққанынан ақпағаны игі, Атасының атын шығармаған жігерсіз ұлдың Туғанынан тумағаны игі, Жалған сөздің болғанынан болмағаны игі.
  34. Ат жоқта есек жорға, Ақиқат жоқта өсек жорға.
  35. Аталы сөзге арсыз жауап қайырар, Ақ пен қараны шындық айырар.
  36. Атаңның құлы айтса да, Әділдікке басыңды и.
  37. Аузы құлып сандықты, кілт ашпаса тіл ашар, түйін-түйін сырыңды, түбінде келіп шын ашар.
  38. Аузында сөз тұрмастың Бір жерде өзі тұрмас.
  39. Ауруда шаншу жаман, Сөзде қаңқу жаман.
  40. Ащы айтсаң да, әділ айтқан кезіңде, Ақылдылар шамданбайды сөзіңе.
  41. Әділ бидің өлгені – Сөзінің болса жалғаны, Құламаның өлгені – Болмаса тәлім алғаны.
  42. Әзәзілдің соңына ерме, Өтірікшінің сөзіне сенбе.
  43. Әзілде кек жоқ, өсекте шек жоқ.
  44. Әлем қанша кең болса, Ақиқат соған тең болар.
  45. Әр түйіннің өз шешуі бар.
  46. Әуелгі сөзі рас болса, соңғы сөзінің өтуіне жақсы.
  47. Әуелгі сөзің рас болса, Соңғы сөзіңнің өтуі жақсы.
  48. Әуелгі сөзің шын болса, Соңғы сөзіңе жол болады.
  49. Балықшы айтпайды расын, Сонда да алады бір асым.
  50. Бар бақытты сақта, өсектен жұтатар, Ол кіріссе, жоқтан отты тұтатар.
  51. Басыңа қылыш төнсе де, Шын сөзіңнен аума.
  52. Бәле әкелер рас сөзден жырақта, Берекелі жалған сөзге тұрақта.
  53. Бекерден Тәңірім безер.
  54. Бекершіден берекесіз сөз шығар.
  55. Бекершілден Құдай безер.
  56. Бекершінің өнері – өсек.
  57. Бүлікке бастар шындықтан, Салиқалы өтірік артық.
  58. Білімсізге шын сөз ащы көрінеді.
  59. Білімсізге шын сөз де парықсыз.
  60. Бір ауыз өсек ел өртейді, Бір шағым қу жер өртейді.
  61. Бір нақақты күйдіргеннен, Он қылмыстыны ағартқан артық.
  62. Бір сөзі өтіріктің бар сөзі өтірік.
  63. Бірді өзіңе жамандай келген, Мыңға өзіңді жамандай барады.
  64. Біреу шынымды айтам деп, Өзінің мінін айтады.
  65. Ғайбат істің өлшеуі – өкініште.
  66. Шындық, ақиқат, жалған, өтірік.

Басқа тақырыптар

Ағайын-туыс Ағаш, орман Адалдық-арамдық Адам Адамгершілік Азамат, жігіт, ер Азшылық-көпшілік Ақыл-парасат Ақылды мен ақымақ Ақындық Алғыс-қарғыс Алыс-жақын Амал-айла Аман-сәлем Ант беру, серттесу Аңшылық Ар-ұят Арақ-шарап Арман Арық-семіз Ас-ауқат Аспан Асығыстық Ат әбзелдері Ат-атақ Ата-ана Ауыл-қоныс Ашу-ыза Әдемілік, сұлулық Әділдік Әзіл, күлкі Әр түрлі мақал-мәтелдер Байлық Бақсылық Бақыт Бал Бала, ұрпақ Балық Бата Батырлық Бау-бақша Бесік Би, билік, шешендік Биік-аласа Бірлік Бұйым Бұл-мата Гүл Дау-жанжал Демалыс Дене мүшелері Денсаулық Дос-дұшпан Достық Егіншілік Егіс Ел Еңбек Ер-әйел Есек Ескі-жаңа Жазмыш Жақсы-жаман Жалғыздық Жан-жануарлар Жастық-кәрілік Жәндіктер Жел Жеміс-жидек Жеңіс-жеңіліс Жер, табиғат Жетімдік Жігіт Жоқшылық Жол, сапар Жомарттық, мырзалық Жыл, мезгіл, ғасыр Заң, құқық Имандылық Ит Кешірім Киіз үй Киім-кешек Кітап Көлік Көмек, асар Көңіл-күй Көпшілік қауым Көші-қон Күншілдік, қызғаныш Күш-қуат Қала, шаһар Қалау, сұрау Қан, қатігездік Қанағатшылдық Қару-жарақ Қарыз-несие Қасқыр, бөрі Қателік, дұрыстық Қожа, молда Қол өнері Қонақ, қонақжайлылық Қорқыныш, үрей Қуаныш, шаттық Құда-жегжат Құдай, дін Құлдық Құрал-сайман Құс Қыздар Мал, малшылық Мансап, басқарушылық Махаббат, ғашықтық Мемлекеттік рәміздер Менмендік, тәкаппарлық Металл Мінез-құлық Мұң-шер, қайғы Мұра, жәдігер Нан Наным-сенім Нәпсі Ой Ойшылдардың нақыл сөздері Ойшылдық Ойын Оқу, білім, ғылым Олжа, пайда Отан Отбасы Өлім Өлшем Өнер Өң-түс Өртену, өрт Өсиет Өсімдіктер Өсу, өну Парақорлық, жемқорлық Пендешілік көлеңкелері Пікір, көзқарас Ру Сабыр Сағыныш Сақтық Салт-дәстүр Сандар Сауда-базар Сор мен бақ Су Сыйластық, құрмет Тазалық Татулық пен араздық Тау-тас Тәрбие Терең-таяз Тіл, сөз Тіршілік Той, мереке Туыс-туған, көрші-қолаң Түрме Тұз Уақыт, заман Үміт Үнемшілдік, үнемсіздік Ұйқы Ұрлық-барымта Ұста-шебер Халық Хандық, патшалық Шайтан, жын Ыдыс-аяқ