Қанатты сөздер мен нақыл сөздер
Көне түркі ойшылдарынан бастап билер мен жырауларға, Алаш зиялылары мен XX ғасыр жазушыларына дейін — 45 тұлғаның 551 қанатты сөзі. Әр сөздің жеке беті бар: оны көшіріп, сабақтың эпиграфына, шығармаға не тәрбие сағатына пайдалана аласыз.
Көне түркі дәуірі
Билер мен жыраулар
Ағартушылар мен Алаш зиялылары
XX ғасыр ғалымдары мен жазушылары
Таңдаулы қанатты сөздер
- Кімде-кім халқынан алмаса тәлім, Оны үйрете алмас ешбір мұғалім.
- Пасық сөзден тұлға бойға шаншылар мұң.
- Ақылды қара қылды қырыққа бөлмек, Әр нәрсеге өзіндей баға бермек. Таразы да, қазы да өз бойыңда, Наданның сүйенгені — көппен дүрмек.
- Қазаққа сыншылық керек.
- Тілі жоғалған жұрттың өзі де жоғалады.
- Қазақта жазылмайтын бір ауру бар — Келмейді мінін айтсаң жаратқысы.
- Лайық ел болуға ісің бар ма, Намыс, ғылым, ынтымақ, күшің бар ма.
- Қазақ деген ел — бостандықты, азаттықты сүйетін, даланы, таза ауаны, таза суды, таза көгалды сүйетін халық. Бұл кезінде ол бұзылмаған ел, бұзыла білмейтін ел емес, бір бұзылса, аяқ-қолын жинай алмай кетуі мүмкін.
- Ерлік — елдің қасиеті, жүректілік — жігіттің қасиеті.
- Біздің халқымыздың рухани өмірінде саяси проблемалардан гөрі адамгершілік проблемалары үстемірек орын алатын сияқты.
Қазақ ақындарының өлеңдері — Абай, Мағжан, Шәкәрім және басқа ақындардың шығармалары толық мәтінімен.
Жиі қойылатын сұрақтар
Қанатты сөз дегеніміз не?
Қанатты сөз — белгілі бір тұлға айтқан, кейін халық арасына кеңінен тарап, жиі қолданылатын бейнелі, ұтымды сөз. Оның авторы белгілі болады: ойшыл, би, жырау, ақын, ағартушы не жазушы.
Нақыл сөз бен қанатты сөздің айырмасы бар ма?
Екеуі де авторы белгілі даналық сөз. Нақыл сөз — терең ой түйіні, өсиет; қанатты сөз — сол сөздің көпшілікке тарап, тұрақты тіркеске айналған түрі. Қазақ тілінде екі атау жиі қатар қолданылады.
Қанатты сөздерді сабақта қалай пайдалануға болады?
Сабақтың эпиграфы ретінде алуға, оқушыларға мағынасын талдатуға, эссе мен шығармада дәлел ретінде келтіруге, тәрбие сағатында талқылауға болады. Бұл бетте сөздер тұлғалар мен дәуірлер бойынша топталған, әр сөздің жеке беті бар.