Ат әбзелдері туралы мақал-мәтелдер
«Ат әбзелдері» тақырыбындағы 128 қазақ мақал-мәтелі әліпби ретімен берілген (1-бет, барлығы 2 бет). Мақалды басып, оның жеке бетін ашыңыз — онда тақырыптас және мағынасы ұқсас мақалдар бар.
- Ағаш атқа жіп құйысқан.
- Ағаш қамшы көп болар, Аттанар күні жоқ болар.
- Адам алға баса алмас, Балалықты тастамай. Шалға бермес бала бар, Мінгенімен ашамай.
- Адам болатын бала, Қонақтың шылбырына оралады.
- Адам ғұмыры қамшы сабындай қысқа.
- Адамды азық арытады, Атты қазық арытады.
- Адамның тізгіні – ақылы.
- Аз кісінің теңдігі бар да, төресі жоқ, Жалғыз аттың астауы бар да, дересі жоқ.
- Азу тісі қаладай, Жабуы жамшыдай, Құйырығы қамшыдай, Бура сойған не сұмдық!
- Айқайдан шыққан ақ бөкен, Қашып қайда құтылар, – Құрулы қақпан жатқан соң? Жылқыдан шыққан қашаған, Қашып қайда құтылар, – Мойнына бұғау атқан соң?
- Айқас аяқталмай, атыңның ерін алма.
- Айрылайын деген дос Ердің артқы қасын сұрайды.
- Айтар сөзге тұшынғаның – Ноқтаға басты ұсынғаның.
- Айтқызып істеген істің іске сәндігі жоқ, Қамшылатып шапқан жүйріктің жүйрікке сәндігі жоқ.
- Айтсаң сөз өтпес, Айдасаң қамшы өтпес.
- Айттырған – жаманның ісі, Қамшылатқан – шабанның ісі.
- Айтып сөз өтпейді, Айдап қамшы өтпейді.
- Айыл болмаса, ер тұрмайды, Өрімші болмаса, тер тұрмайды.
- Айылын тарта алмағанға ат беріпті.
- Айылын тарта алмайтынға ат мінгізбе.
- Айылын тарта алмасқа ат берме.
- Айырылар дос ердің артқы қасын сұрайды.
- Айырылар тамыр ердің артқы қасын сұрайды.
- Айырылатын тамыр Ердің артқы қасын сұрайды.
- Ақылсыз жігіт – ауыздықсыз асау.
- Ақылсыз жігіт – ауыздықсыз ат.
- Ақылсыз жігіт аптығар, Арыс жауды жеңгендей. Айласыз келін шаптығар, Айғыр бол деп бергендей.
- Ақымаққа арқан көрсетсең, асылып өледі.
- Ақымақтан арқан бойы алыс жүр, Тұрлаусыздан тұсау бойы алыс жүр.
- Ақымақтың тізгіні – құлағы, Ақылдының тізгіні – көңілі.
- Ақымақтың тізгіні – Құлағында болады. Ақылдының тізгіні – Кеудесінде болады.
- Ала арқан кеспей арылмас.
- Алғаш атыңды тұсаула, Кейін Құдайға тапсыр.
- Алдыңғы айылдың батқанын, Иесі білмес ат білер.
- Алты жасар бала атқа мінсе, Алпыстағы қария тізгінін ұстар.
- Алты тұтам ат қамшы, жеті тұтам жер қамшы.
- Алыпқашпа сөзде ауыздық болмас.
- Ант ұрғанның ер-тұрманы оңбас.
- Аңға айла, Жылқыға құрық.
- Арамдықтың арқаны қысқа.
- Арғымақ арыды деп жолға тастама, Құлыны жоқ деп ерді жерге тастама.
- Арғымаққа жел қамшы.
- Арқан бойы жолдың тұсау бойы төтелігі бар.
- Арқан жаман болса, ат қашады.
- Арқан үзіледі, борыш үзілмейді.
- Арқандағы ат қазығына оралар.
- Арқандап баққан ат арық.
- Арқандаулы аттан, тұсаулы ат Су сұрамас болар.
- Арқандаулы атың – өз атың, Тұсаулы атың – бос атың.
- Арқанды ат қазығына оралар.
- Арқанның ұзыны жақсы, Әңгіменің қысқасы жақсы.
- Арқанның ұзыны жақсы, Сөздің қысқасы жақсы.
- Арқанның ұзыны, тұсаудың қысқасы жақсы.
- Арқансыз жылқышы – ерін жаяу арқалайды.
- Арқасына ер батқан ат аяңшыл келеді.
- Арпаң болса, атқа қамшының керегі не?
- Артқы айыл берік болса, Атың тулап нетеді.
- Артқы айылың мықты болса, Атың тулап не істейді?
- Артқы қастың батқанын Қаптал білмес, ат білер.
- Арыған ат ауыздығын да ауырсынар.
- Арық атқа қамшы ауыр.
- Арық атқа қамшы жау, Жыртық үйге тамшы жау.
- Арық атқа қамшы ойнар, Жыртық үйге тамшы ойнар.
- Арық атқа қамшы үйір, Жыртық үйге тамшы үйір.
- Асау атты таға тоқтатады.
- Асауға – тұсау.
- Асауға ноқта, Жүйрікке – тұмар.
- Ат айланып қазығын табар, Ер айланып жазығын табар.
- Ат айланып қазығын табар.
- Ат арқасына ер батса, аяңшыл болады.
- Ат аяғын тағалар.
- Ат басына күн туса, Айыл, тұрман садаға; Ер басына күн туса, Бастан құлақ садаға.
- Ат басына күн туса, Ауыздықпен су ішер. Ер басына күн туса, Етігімен су кешер.
- Ат мінсең, еріңді сайла, Егін ексең, келіңді сайла.
- Ат өлсе – ер-тоқым үйіледі, Құс өлсе – тұғыры күйінеді.
- Ат тапсаң, еріңді сайла, Қысырақ салсаң, желіңді сайла.
- Ат тұсаусыз болмас, Адам дұспансыз болмас.
- Ат үйірін сағынса, Артқы аяғын қағынар. Ер үйірін сағынса, Айыл-тұрман тағынар.
- Атдорба түбін жаламай, Ат тойламайды.
- Атқа жаның ашыса, Артқы айылды қатты тарт.
- Аттан айрылсаң да, Ер-тоқымынан айрылма.
- Аттан бұрын ер тап.
- Атты қамшымен айдама, жеммен айда.
- Атты қамшымен айдама, Талмасын десең, жеммен айда.
- Атты қамшымен ұрып секірте алғаныңмен, Семірте алмайсың.
- Атты қамшыменен айдасаң, Жаяу қаларсың.
- Атты қамшыменен жүргізбе, баппен жүргіз.
- Атты тағаласаң, Есек аяғын көтереді.
- Аттың басын ноқталап байла.
- Атына қарай – тұрманы. Егініне қарай – қырманы.
- Атына қарай тұрманы, Еңбегіне қарай қырманы.
- Атың арық болса, жерден көрме, Атың жауыр болса, ерден көрме.
- Атың тайғақ болса, Ақ текенің мүйізімен тағала. Заманың тайғақ болса, Бір жақсыны сағала.
- Атыңды жүріп тұрғанда қамшыла.
- Атыңды тасқа арқандап, Тәңірге жыла.
- Атыңнан айрылсаң да, Ер-тоқымыңнан айрылма. Қатыныңнан айрылсаң да, Қазан-ошағыңнан айрылма. Қазан-ошағыңнан айрылсаң да, Халқыңнан айрылма!
- Атыңнан айырылсаң да, еріңнен айырылма.
- Атыңның басын алыпсың да, Жорғасы қалып па? Атыңның жемін таусыпсың да, Дорбасы қалып па?
- Аузың өкпеде болсын, Қолың ноқтада болсын.
- Ауылыңда қария болса, Жазулы хатпен тең. Айналаңда төбе болса, Ерттеулі атпен тең.
Басқа тақырыптар
Ағайын-туыс
Ағаш, орман
Адалдық-арамдық
Адам
Адамгершілік
Азамат, жігіт, ер
Азшылық-көпшілік
Ақыл-парасат
Ақылды мен ақымақ
Ақындық
Алғыс-қарғыс
Алыс-жақын
Амал-айла
Аман-сәлем
Ант беру, серттесу
Аңшылық
Ар-ұят
Арақ-шарап
Арман
Арық-семіз
Ас-ауқат
Аспан
Асығыстық
Ат-атақ
Ата-ана
Ауыл-қоныс
Ашу-ыза
Әдемілік, сұлулық
Әділдік
Әзіл, күлкі
Әр түрлі мақал-мәтелдер
Байлық
Бақсылық
Бақыт
Бал
Бала, ұрпақ
Балық
Бата
Батырлық
Бау-бақша
Бесік
Би, билік, шешендік
Биік-аласа
Бірлік
Бұйым
Бұл-мата
Гүл
Дау-жанжал
Демалыс
Дене мүшелері
Денсаулық
Дос-дұшпан
Достық
Егіншілік
Егіс
Ел
Еңбек
Ер-әйел
Есек
Ескі-жаңа
Жазмыш
Жақсы-жаман
Жалғыздық
Жан-жануарлар
Жастық-кәрілік
Жәндіктер
Жел
Жеміс-жидек
Жеңіс-жеңіліс
Жер, табиғат
Жетімдік
Жігіт
Жоқшылық
Жол, сапар
Жомарттық, мырзалық
Жыл, мезгіл, ғасыр
Заң, құқық
Имандылық
Ит
Кешірім
Киіз үй
Киім-кешек
Кітап
Көлік
Көмек, асар
Көңіл-күй
Көпшілік қауым
Көші-қон
Күншілдік, қызғаныш
Күш-қуат
Қала, шаһар
Қалау, сұрау
Қан, қатігездік
Қанағатшылдық
Қару-жарақ
Қарыз-несие
Қасқыр, бөрі
Қателік, дұрыстық
Қожа, молда
Қол өнері
Қонақ, қонақжайлылық
Қорқыныш, үрей
Қуаныш, шаттық
Құда-жегжат
Құдай, дін
Құлдық
Құрал-сайман
Құс
Қыздар
Мал, малшылық
Мансап, басқарушылық
Махаббат, ғашықтық
Мемлекеттік рәміздер
Менмендік, тәкаппарлық
Металл
Мінез-құлық
Мұң-шер, қайғы
Мұра, жәдігер
Нан
Наным-сенім
Нәпсі
Ой
Ойшылдардың нақыл сөздері
Ойшылдық
Ойын
Оқу, білім, ғылым
Олжа, пайда
Отан
Отбасы
Өлім
Өлшем
Өнер
Өң-түс
Өртену, өрт
Өсиет
Өсімдіктер
Өсу, өну
Парақорлық, жемқорлық
Пендешілік көлеңкелері
Пікір, көзқарас
Ру
Сабыр
Сағыныш
Сақтық
Салт-дәстүр
Сандар
Сауда-базар
Сор мен бақ
Су
Сыйластық, құрмет
Тазалық
Татулық пен араздық
Тау-тас
Тәрбие
Терең-таяз
Тіл, сөз
Тіршілік
Той, мереке
Туыс-туған, көрші-қолаң
Түрме
Тұз
Уақыт, заман
Үміт
Үнемшілдік, үнемсіздік
Ұйқы
Ұрлық-барымта
Ұста-шебер
Халық
Хандық, патшалық
Шайтан, жын
Шындық-жалғандық
Ыдыс-аяқ