Жақсы-жаман туралы мақал-мәтелдер
«Жақсы-жаман» тақырыбындағы 179 қазақ мақал-мәтелі әліпби ретімен берілген (1-бет, барлығы 2 бет). Мақалды басып, оның жеке бетін ашыңыз — онда тақырыптас және мағынасы ұқсас мақалдар бар.
- Ағаш көркі – жеміс, Адам көркі – жақсы іс.
- Ағаштың жақсысы – шынар, Адамның өңсізі – шыбар.
- Адал ұл оздырады, Жаман ұл тоздырады.
- Адалдық ардың ісі, Ауырлықты көтеру нардың ісі. Жақсы іске жан сүйінер.
- Адам арамдықтан жамандық көрмей қалмас.
- Адам жақсысы – арынан, Ат жақсысы – жалынан.
- Адам туа жаман болмайды, жүре жаман болады.
- Адамға қылсаң жақсылық, Жақсылық білмес кей заңғар. Жақсылыққа жамандық жасайтын, Дүниеде бейиман көп жандар.
- Адамның жамандығы – надандығы, Аттың жамандығы – шабандығы.
- Адамның жаманы – өз аузына ие болмағаны.
- Адамның жаманы болмайды, Тартып сыр тартсаң. Аттың жаманы болмайды, Асырап бабын тапсаң.
- Аз жақсылық – Ақылды тең етеді. Көп жақсылық – Ақылды кең етеді.
- Ай – ортақ, күн – ортақ, жақсы – ортақ.
- Айтқанның аузы жаман, Жылағанның көзі жаман.
- Айтқызған – жамандықтың белгісі, Қамшылатқан – шабандықтың белгісі.
- Айыратын жаман бар, Қосатын жаран бар, Барын ішпейтін сараң бар, Жасырып ішетін арам бар.
- Ақ сұңқар ұшқырмын деп мақтанба, Алдында құрулы торлар бар. Арғымақ жүйрікпін деп мақтанба, Алдында алуан орлар бар.
- Аққу құстың төресі, Жалғыз жатып оттамас, Қас жақсының белгісі Қара сөзді жақтамас.
- Ақылдан жақын дос болмас, Ашудан жаман қас болмас.
- Ақылдылық жақсы атқа қалдыруды тілейді.
- Ақылы асқан жақсыны «Алысым» деп ойлама; Ақылы жоқ жаманды «Жақыным» деп ойлама.
- Ақылы жоқ жаманға, ауыл маңы бұралқы.
- Алакөз арам адамдар, Бір-бірін ылғи жамандар.
- Алған жарың жақсы болса, ат үстінен дүбір ет, алған жарың жаман болса, шиге кіріп сыбыр ет.
- Алғаны жақсы жігіттің Әрқашан ісі оңдайды. Алғаны жаман жігіттің Ісінің сәті болмайды.
- Алғаның жақсы болса – абыройыңның тұрағы, Атың жақсы болса – дүниенің пырағы. Балаң жақсы болса – екі көздің шам-шырағы!
- Алғыс алған аман, Қарғыс алған жаман.
- Алыстағы дұспаннан Аңдып тұрған дос жаман.
- Алыстағы дұспаннан Атып тұрған дос жаман.
- Алыстағы дұшпаннан, Аңдып жүрген дос жаман.
- Алыстағы жаудан Аяқ астындағы дұшпан жаман.
- Амалсыз істелген жақсылық Алғысқа татымайды.
- Анамды жақсы көргендіктен Келісін түйдім. Ауылымды жақсы көргендіктен Желісін сүйдім.
- Анау-мынау дегенше, Жақсы мен жаманды біл.
- Арғымағың жамандап, Кәні, бұдан тапқаның. Ағайынды жамандап, Кәні, туған тапқаның.
- Арғымақ аттың белгісі – Аз оттар да, көп жусар. Жақсы адамның белгісі – Аз сөйлер де, көп тыңдар.
- Арғымаққа оқ тисе, мәстектей туламас. Сыпайыға оқ тисе, жамандардай жыламас.
- Арық атқа жал бітсе, жанына торсық байлатпас, Жаман адамға мал бітсе, қасына қоңсы қондырмас, қондырса да ондырмас.
- Арық малды асырасаң аузы-мұрның май болар, Жаман адамды асырасаң аузы-мұрның қан болар.
- Арық пен семіздің бауыры бірдей, Жақсы мен жаманның жаны бірдей.
- Арық пен семіздің бәрі бірдей, Жаман мен жақсының жаны бірдей.
- Арық пен семіздің жаны бірдей, Жақсы мен жаманның жаны бірдей.
- Арықпенен семіздің бауыры бірдей, Жақсыменен жаманның жаны бірдей.
- Асықсаң, жақсылыққа асық.
- Ат жақсысы қарытады, Негізіне тартады.
- Ат жақсысын мақта, Адам жақсысын жақта.
- Ат күтіммен жақсы, Жүн түтумен жақсы.
- Атасы жақсы, көргенін айтады, атасы жаман, бергенін айтады.
- Аттан жығылғаннан Атақтан жығылған жаман.
- Атың жақсы болса, дүниенің пырағы, Әйелің жақсы болса, дүниенің шырағы.
- Атың жаман болса, қарың кетеді. Балаң жаман болса, арың кетеді.
- Атың шабан болса – шыбын жанның азабы, Әйелің жаман болса – бұл жалғанның азабы.
- Атың шабандаса, бабына қара, Досың жамандаса, ағына қара.
- Ауру астас, жамандық жымдас.
- Аурудан әдет жаман.
- Аурудың жаманы да тамақтан өтеді, Амалы да тамақтан өтеді.
- Ауыл толы есектен, Арық та болса, ат жақсы.
- Аш кісінің ашуы жаман.
- Аш құлақтан тыныш құлақ жақсы.
- Ашу қысқан жаман іске ұрынар, Ызалыға білім үйрет, ұғынар.
- Ашушаң жақсы болмас, Жақсы ашушаң болмас.
- Ащы менен тұщыны татқан білер, Жақсы менен жаманды Жаратқан білер.
- Әдепсіз өскен адамнан Тәртіппен өскен тал жақсы.
- Әйелді жаман десең, анаң оның ішінде.
- Әйелі жаман еркектің жаман аты шығады.
- Әйелің жаман болса, көңілің жарым, Атың шабан болса, талар қарың.
- Әйеліңнің кемшілігін айтпасаң, Кінәлі өзің боласың.
- Әке мейірімінен ұстаз жәбірі жақсы.
- Әкімге қарсылық қылма, Күніңе кемшілік келер. Молдаға қарсы болма, Дініңе кемшілік келер.
- Әкімнің қарсысы болсаң, ісің жаман, Молданың қарсысы болсаң, дінің жаман.
- Әркім жолдас болады амандықта, жаман тастап кетеді жамандықта.
- Әркім өзі күтеді өз басын, Жаман кемітеді жолдасын.
- Әркімнің өз қотырын өзі қасыған қандай жақсы.
- Әттең, жарлылық жақсы екен, Жатып ішер ас болса.
- Байдан бұзылған қатынның қабағы ашылмайды, Жақсының сыры шашылмайды.
- Байлар ашты тоқ санар, Аш жаманын жоқ санар.
- Бақсы бақсыны көре алмайды, Жақсы жақсыны көре алмайды.
- Бақсы бар жерде жақсы бар.
- Бақсының жақсысы – ауруға ауру қоспағаны.
- Балаң жаман болса да, аман болсын.
- Балаң жаман болса, Көрінгеннің мазағы.
- Балық басынан, жаман аяғынан сасиды.
- Бардан – пейіл, Жақсыдан – мейір.
- Басы ауырған бақсыға барады, Даулы кісі жақсыға барады.
- Басыңа іс түскенде жақсы көмектесер, жаман күліп кетер.
- Биік тауды алыстан көріп, түбіне барма, Жақсының атын естіп үйіне барма.
- Биікке шықсаң көзің ашылады, Жақсымен сөйлессең көңілің ашылады.
- Боқ жаман емес, жоқ жаман.
- Боқ жаман, Бәрінен де жоқ жаман.
- Болар істің біткені жақсы.
- Бұқаның өзі қартайса да, өзі қартаймайды, Жақсының өзі қартайса да, көңілі қартаймайды.
- Бұл өмірге келген соң, жақсылық қыл, Жаман істі жамандарға ғана қалдыр.
- Бір қарын майды бір құмалақ шірітеді, Бір жақсы мың қолды ерітеді.
- Бір сынаған жаманды, екі қайтып сынама, Өлшеп-пішпей шамаңды, құр жаныңды қинама.
- Біреуді жамандаған, сені де жамандар.
- Біреудің өзі жақсы, Біреудің көзі жақсы, Біреудің сөзі жақсы.
- Біреудің өзі жақсы, Біреудің көзі жақсы.
- Бітер істің басына Жақсы келер қасына.
- Бітер істің басына, жақсы келсін қасына.
- Бітісі жаман қамысты, су ішінен өрт шалар, Туысы аман жігітті, түйе үстінен ит қабар.
Басқа тақырыптар
Ағайын-туыс
Ағаш, орман
Адалдық-арамдық
Адам
Адамгершілік
Азамат, жігіт, ер
Азшылық-көпшілік
Ақыл-парасат
Ақылды мен ақымақ
Ақындық
Алғыс-қарғыс
Алыс-жақын
Амал-айла
Аман-сәлем
Ант беру, серттесу
Аңшылық
Ар-ұят
Арақ-шарап
Арман
Арық-семіз
Ас-ауқат
Аспан
Асығыстық
Ат әбзелдері
Ат-атақ
Ата-ана
Ауыл-қоныс
Ашу-ыза
Әдемілік, сұлулық
Әділдік
Әзіл, күлкі
Әр түрлі мақал-мәтелдер
Байлық
Бақсылық
Бақыт
Бал
Бала, ұрпақ
Балық
Бата
Батырлық
Бау-бақша
Бесік
Би, билік, шешендік
Биік-аласа
Бірлік
Бұйым
Бұл-мата
Гүл
Дау-жанжал
Демалыс
Дене мүшелері
Денсаулық
Дос-дұшпан
Достық
Егіншілік
Егіс
Ел
Еңбек
Ер-әйел
Есек
Ескі-жаңа
Жазмыш
Жалғыздық
Жан-жануарлар
Жастық-кәрілік
Жәндіктер
Жел
Жеміс-жидек
Жеңіс-жеңіліс
Жер, табиғат
Жетімдік
Жігіт
Жоқшылық
Жол, сапар
Жомарттық, мырзалық
Жыл, мезгіл, ғасыр
Заң, құқық
Имандылық
Ит
Кешірім
Киіз үй
Киім-кешек
Кітап
Көлік
Көмек, асар
Көңіл-күй
Көпшілік қауым
Көші-қон
Күншілдік, қызғаныш
Күш-қуат
Қала, шаһар
Қалау, сұрау
Қан, қатігездік
Қанағатшылдық
Қару-жарақ
Қарыз-несие
Қасқыр, бөрі
Қателік, дұрыстық
Қожа, молда
Қол өнері
Қонақ, қонақжайлылық
Қорқыныш, үрей
Қуаныш, шаттық
Құда-жегжат
Құдай, дін
Құлдық
Құрал-сайман
Құс
Қыздар
Мал, малшылық
Мансап, басқарушылық
Махаббат, ғашықтық
Мемлекеттік рәміздер
Менмендік, тәкаппарлық
Металл
Мінез-құлық
Мұң-шер, қайғы
Мұра, жәдігер
Нан
Наным-сенім
Нәпсі
Ой
Ойшылдардың нақыл сөздері
Ойшылдық
Ойын
Оқу, білім, ғылым
Олжа, пайда
Отан
Отбасы
Өлім
Өлшем
Өнер
Өң-түс
Өртену, өрт
Өсиет
Өсімдіктер
Өсу, өну
Парақорлық, жемқорлық
Пендешілік көлеңкелері
Пікір, көзқарас
Ру
Сабыр
Сағыныш
Сақтық
Салт-дәстүр
Сандар
Сауда-базар
Сор мен бақ
Су
Сыйластық, құрмет
Тазалық
Татулық пен араздық
Тау-тас
Тәрбие
Терең-таяз
Тіл, сөз
Тіршілік
Той, мереке
Туыс-туған, көрші-қолаң
Түрме
Тұз
Уақыт, заман
Үміт
Үнемшілдік, үнемсіздік
Ұйқы
Ұрлық-барымта
Ұста-шебер
Халық
Хандық, патшалық
Шайтан, жын
Шындық-жалғандық
Ыдыс-аяқ