Адам туралы мақал-мәтелдер
«Адам» тақырыбындағы 942 қазақ мақал-мәтелі әліпби ретімен берілген (1-бет, барлығы 10 бет). Мақалды басып, оның жеке бетін ашыңыз — онда тақырыптас және мағынасы ұқсас мақалдар бар.
- Абзал арын ойлайды, Надан дүниеге тоймайды.
- Абыройы айрандай төгілді.
- Адал кісі арымас, Арам кісі жарымас.
- Адалдық – құрмет тиегі, Сол ғой тек адамға керегі.
- Адалдық жүрген жерде, адамдық жүреді.
- Адам – адам үшін.
- Адам адаммен, жер суымен.
- Адам баласы ит жанды.
- Адам баласы қайғысыз болмас, Қайғысыз адам адам да болмас.
- Адам баласы тілдескенше, Жылқы баласы кісінескенше.
- Адам биік болса да, заң астында, Тау биік болса да, тас астында.
- Адам болар баланың Адамменен ісі бар, Адам болмас баланың Адамменен не ісі бар?
- Адам болар жігіттің Жары өзіне ылайық. Керуен бастар жігіттің Нары өзіне ылайық.
- Адам болар кісінің Адамменен ісі бар. Адам болмас кісінің Кісіменен не ісі бар!
- Адам болар ұлыңның Арқа-басы кең келер. Ана болар қызыңның Ақыл-есі тең келер.
- Адам болатын жігіт: Әуелі өз нәпсісін билейді, Сонан соң ауылын билейді, Сонан соң аймағын билейді.
- Адам бір терінің ішінде Толады да, солады да.
- Адам бір терінің ішінде толады да, солады.
- Адам деген ардақты ат.
- Адам жас шағында бір бала, Қартайғанда бір бала.
- Адам жүйрігі алдын болжайды, Ат жүйрігі артын болжайды.
- Адам күні адаммен.
- Адам қатесіз болмайды, От түтінсіз болмайды.
- Адам қырықта – қылау, елуде – елік.
- Адам өзгенің қадірін өзі арқылы түсінеді.
- Адам үш күннен кейін көрге де үйренеді.
- Адамға адам жат емес.
- Адамға тойымшылық керек.
- Адамды сыйлай білу – өзін сыйлай білу.
- Адамнан адам асса да, Ғаламнан аспайды.
- Адамның білгенін адам білер.
- Адамның көңілі, Өгіздің тұмсығы қартаймайды.
- Адамның оңбасы – жалқауы.
- Адаспаймын деген жігіт, Талтүсте адасады.
- Ажалды тышқанға аш мысық тап келер.
- Аз жасаған не білер, Көп жасаған сол білер.
- Аз көпке, аш тоққа теңгерілді.
- Ай жарығы әлемге, Шам жарығы түбіне.
- Ай күннен артық, Күндіз Күнсіз де жарық.
- Айды етегіңмен жаба алмайсың.
- Айланы алысқа құр, Пайданы жақынға қыл.
- «Айт шу» деген атанға сеп, «Ауп» деген адамға сеп.
- Айттым болды, кестім үзілді.
- Айыр етекті шапандыға ит өш.
- Ақ пейілдің аты озып, тоны тозбайды.
- Ақ пен қараны шындық айырады.
- Ақ пен қызыл арасында.
- Ақ сауыттың жағасы бар да, жеңі жоқ, Қас жақсының ашуы бар да, кегі жоқ.
- Ақиқаттың есебі айнымайды.
- Ақсаң, селдей бол, Ессең, желдей бол.
- Ақша болса, алақанда сорпа қайнатады.
- Ақыл атасы – ақиқат.
- Ақыл байлық – азбас байлық, Темір байлық – тозбас байлық.
- Ақылсыз би болмас, Сәулесіз үй болмас.
- Ақымақтың айты алты күн.
- «Ал» десең, қуанады, «бер» десең, күйінеді.
- Алам десе сақ құлақ, Берем десе салпаң құлақ.
- Алпысқа дейін асыр, Жетпістен кейін жасыр.
- Алпысқа келген адамның Алты түрлі реңі. Айнымайды жылқының Торысы мен күреңі.
- Алтын артқан жаман есек те «Жаппарқұл» мырза атанар.
- Алушы – арыстан, беруші – тышқан.
- Амалсыз істеген жақсылық алғысқа татымайды.
- Аңғал сөйлеп аспа, Жолын білмей қашпа.
- Аңшы қақпанды қаққанын айтар, Саудагер базарда тапқанын айтар.
- Арам жеген құстырар.
- Арам жесең, тойғаныңша же, Ұрлық қылсаң, өлгенше қыл.
- Армансыз адам – қанатсыз құс.
- Арманы жоқтың пәрмені жоқ.
- Арсыз адам – тұссыз тағам. Сыпайы сырын жасырмас, Пұшық мұрнын жасырмас.
- Арық малды асырасаң, Аузы-мұрныңды май етеді; Жаман адамды асырасаң, Аузы-мұрныңды қан етеді.
- Арыстан қартайса, тышқанның інін аңдыр.
- Аспанға ұшсаң, аяғыңнан тартамын, Жерге кірсең, шашыңнан тартамын.
- Аспандағы Айдан не пайда, Жылынуға қолың жетпесе.
- Асы жоқ алтын аяқты, Алтынын ал да, отқа жақ.
- Асың болмаса қалбырағың қайда?
- Ат – адамның қанаты.
- Ат берсең азар, Тон берсең тозар, Жақсылық етсең, Бәрінен де озар.
- Ат жүйрігі алдын байқайды, Адам жүйрігі артын байқайды.
- Атақты ұры аштан өледі, Атақсыз ұры қарын толтырады.
- Атты кісі – дүбірі қатты кісі.
- Атымды ата да, сыбағамды итке сал.
- Аузы дәм білмегеннің, Мұрыны иіс білмес.
- Аузын қу шөппен сүрткен.
- Аузынан сөзі, қойнынан бөзі түскен.
- Ауыл үйдің моншағын күндіз ұрлап, түнде тақ.
- Аш адам алты көрпе жамылса да ұйықтай алмайды.
- Аш адамға бір атан жүк те аз көрінер.
- Аш ақылымен тоқ болмайды.
- Аш алғырт, тоқ бейғам.
- Аш болса, аңдайды, Тоқ болса, таңдайды.
- Аш ит тапқанын асай береді: Иесінің түйесі ме, Тажалдың иесі ме, бәрі бір.
- Аш қадірін тоқ білмес.
- Аш құлақтан тыныш құлақ.
- Аштарханда атты кісі таң болды.
- Ашты қусаң да, құмалақ шықпас.
- Ашу бар жерде ақыл тұрмайды.
- Ашынған тілді, ашыққан ұры болады.
- Ашынғанның тілі ащы.
- Әділ кісіге әркім-ақ бажа.
- Әділдікке жығылмайтын адам жоқ.
Басқа тақырыптар
Ағайын-туыс
Ағаш, орман
Адалдық-арамдық
Адамгершілік
Азамат, жігіт, ер
Азшылық-көпшілік
Ақыл-парасат
Ақылды мен ақымақ
Ақындық
Алғыс-қарғыс
Алыс-жақын
Амал-айла
Аман-сәлем
Ант беру, серттесу
Аңшылық
Ар-ұят
Арақ-шарап
Арман
Арық-семіз
Ас-ауқат
Аспан
Асығыстық
Ат әбзелдері
Ат-атақ
Ата-ана
Ауыл-қоныс
Ашу-ыза
Әдемілік, сұлулық
Әділдік
Әзіл, күлкі
Әр түрлі мақал-мәтелдер
Байлық
Бақсылық
Бақыт
Бал
Бала, ұрпақ
Балық
Бата
Батырлық
Бау-бақша
Бесік
Би, билік, шешендік
Биік-аласа
Бірлік
Бұйым
Бұл-мата
Гүл
Дау-жанжал
Демалыс
Дене мүшелері
Денсаулық
Дос-дұшпан
Достық
Егіншілік
Егіс
Ел
Еңбек
Ер-әйел
Есек
Ескі-жаңа
Жазмыш
Жақсы-жаман
Жалғыздық
Жан-жануарлар
Жастық-кәрілік
Жәндіктер
Жел
Жеміс-жидек
Жеңіс-жеңіліс
Жер, табиғат
Жетімдік
Жігіт
Жоқшылық
Жол, сапар
Жомарттық, мырзалық
Жыл, мезгіл, ғасыр
Заң, құқық
Имандылық
Ит
Кешірім
Киіз үй
Киім-кешек
Кітап
Көлік
Көмек, асар
Көңіл-күй
Көпшілік қауым
Көші-қон
Күншілдік, қызғаныш
Күш-қуат
Қала, шаһар
Қалау, сұрау
Қан, қатігездік
Қанағатшылдық
Қару-жарақ
Қарыз-несие
Қасқыр, бөрі
Қателік, дұрыстық
Қожа, молда
Қол өнері
Қонақ, қонақжайлылық
Қорқыныш, үрей
Қуаныш, шаттық
Құда-жегжат
Құдай, дін
Құлдық
Құрал-сайман
Құс
Қыздар
Мал, малшылық
Мансап, басқарушылық
Махаббат, ғашықтық
Мемлекеттік рәміздер
Менмендік, тәкаппарлық
Металл
Мінез-құлық
Мұң-шер, қайғы
Мұра, жәдігер
Нан
Наным-сенім
Нәпсі
Ой
Ойшылдардың нақыл сөздері
Ойшылдық
Ойын
Оқу, білім, ғылым
Олжа, пайда
Отан
Отбасы
Өлім
Өлшем
Өнер
Өң-түс
Өртену, өрт
Өсиет
Өсімдіктер
Өсу, өну
Парақорлық, жемқорлық
Пендешілік көлеңкелері
Пікір, көзқарас
Ру
Сабыр
Сағыныш
Сақтық
Салт-дәстүр
Сандар
Сауда-базар
Сор мен бақ
Су
Сыйластық, құрмет
Тазалық
Татулық пен араздық
Тау-тас
Тәрбие
Терең-таяз
Тіл, сөз
Тіршілік
Той, мереке
Туыс-туған, көрші-қолаң
Түрме
Тұз
Уақыт, заман
Үміт
Үнемшілдік, үнемсіздік
Ұйқы
Ұрлық-барымта
Ұста-шебер
Халық
Хандық, патшалық
Шайтан, жын
Шындық-жалғандық
Ыдыс-аяқ