Мазмұнға өту
bilimger.kz
Мақала жариялау
academ.kz онлайн сабақ беріп, қосымша табыс табыңыз·оқушы Kaspi арқылы тікелей сізге төлейді·комиссия 0% academ.kz қосымша табыс табыңыз·14 күн тегін 14 күн тегін Тегін бастау

: «» · ₸

Қайта төлеу

Халық туралы мақал-мәтелдер

«Халық» тақырыбындағы 223 қазақ мақал-мәтелі әліпби ретімен берілген (1-бет, барлығы 3 бет). Мақалды басып, оның жеке бетін ашыңыз — онда тақырыптас және мағынасы ұқсас мақалдар бар.

  1. Ағаш аралаған – үйші, Ел аралаған – сыншы.
  2. Ағаш жапырағымен, Жер топырағымен сәнді.
  3. Адал бидің үйін дау араламайды, Адал жанның елін жау араламайды.
  4. Адал еңбек елге жеткізер, арам қулық елден кеткізер.
  5. Адам – түп ата, Хауа – түп ана.
  6. Адам ақылымен көрікті, Ер халқымен даңқты.
  7. Адам бақытты өз елі мен жерінен табады.
  8. Адам елінде, қоға көлінде көгерер.
  9. Адам жақсысы елін іздейді, Ат жақсысы жерін іздейді.
  10. Адам жақсысы елінен кетпейді, Ат жақсысы жерінен кетпейді.
  11. Адассаң, елмен адас.
  12. Адассаң, Еліңмен адас.
  13. Аз ғана елге хакім болма, Аз ғана асқа бөгеуіл болма.
  14. Аз елге бақауыл болма, Аз елге бек болма.
  15. Аз қойда айран бар, өре жоқ, Аз елде азар бар, төре жоқ.
  16. Азамат сыны – ерлік, Ерлік – өзі елдің сыны.
  17. Азаматтың ақысын, Азамат қайырар, Жаман сөз жалпақ Жұртқа жайылар.
  18. Азған елге бастық болма, Аз ғана асқа аспазшы болма.
  19. Азған елге би болма, Арыған атқа басаубіл болма.
  20. Азған елдің баласы – Бірін бірі жамандар. Қақпан құрып алдына Құлатуға амалдар. Озған елдің баласы – Бірін-бірі «батыр» дер, Қойны-қоншы құйылып, Толып тұрған ақыл дер.
  21. Азған елдің белгісі – бір-біріне қас болар.
  22. Азы-көбі күшіңнің белдескенде білінер, Азы-көбі түйеңнің ел көшкенде білінер.
  23. Айбынды батырдың еліне батып жау келмес, Аңғырт батыр жауға шапса, сау келмес.
  24. Айбынды салтын ел бұзбас, Адамдық антын ер бұзбас.
  25. Айна, айна емес, халық айна.
  26. Айрылған болсаң еліңнен, Қуатың кетер беліңнен.
  27. Айрылған ел – азады, Қосылған ел – озады.
  28. Айырылма, жұртым, үйіріңнен, Айырылсаң үйіріңнен, Екі қолың кетпес бүйіріңнен.
  29. Ақ бөкенді жатыр деме, Көшпенді елді отыр деме.
  30. Ақпанның аязындай, Ел билеген оязындай.
  31. Ақпейіл еліне ерке, Аққу көліне ерке.
  32. Ақсұңқар ұшар жем үшін, Ер жігіт жортар ел үшін.
  33. Ақсұңқар ұшар жем үшін, Ер жігіт туар ел үшін.
  34. Ақыл таптым аяққа, Не айтамын қазаққа.
  35. Ақылды адам елдің бейбітшілігін тілер.
  36. Ақылды басшың болса, Елдің алды боларсың. Ақылсыз басшың болса, Елдің азы боларсың.
  37. Ақылды елден сұра, Дақылды жерден сұра.
  38. Ақылдыға билік тисе, мінді түзейді, Ақылсызға билік тисе, елді бұзады.
  39. Ақылменен көп елді қаратып алуға болады.
  40. Ақын – ұлттың жүрегі, Шешен – көптің тірегі, Батыр – көптің білегі.
  41. Ақын елдің еркесі, Батыр елдің серкесі.
  42. Ала болған елді дұшпан аралар.
  43. Ала жібін алмасам, даудың менде не ісі бар, ел ішінде қонбасам, жаудың менде не ісі бар.
  44. Ала сөйлеп, ұлыққа жаққанша, Адал сөйлеп, жұртқа жақ.
  45. Аңдысқан ауыл болмас, Ерегескен ел болмас.
  46. Аңдысқан ауыл, Есептескен ел болмайды.
  47. Аңқау бөрі қой үркітеді, Ақылсыз адам ел үркітеді.
  48. Аңқау елге арамза молда деген.
  49. Аңқау елге арамза молда кезігер.
  50. Аңқау елге арамза молда.
  51. Арам қулық елден кеткізер, Адал еңбек елге жеткізер.
  52. Арам молда аңқау елді алдап жер.
  53. Арамдық Адамның ажарын бұзады. Ант ұрған Халықтың базарын бұзады.
  54. Арамза туған мал өспес, Араздық қылған ел өспес.
  55. Арғымаққа мінген байлардың, Тайға мұқтаж күні бар. Май шайнаған билердің, Нанға мұқтаж күні бар. Елден безген залымның, Елге мұқтаж күні бар.
  56. Арқа сүйер елің болсын, Аунап жатар жерің болсын.
  57. Арқа сүйер елің болсын, Аунап жатар жерің болсын. Алысып ойнар теңің болсын, Сүңгіп бойлар көлің болсын.
  58. Арша өскен жерінде, Азамат өскен елінде.
  59. Арық пенен семіздің Бір-бірінен несі артық? Қол басындай еті артық. Ерден ердің несі артық, Ел сыйлайтын беті артық.
  60. Ас – елдің құты.
  61. Ас берсең, алысқа бер, айта кетер еліне.
  62. Асқар таусыз жер жетім, Асыл ойсыз ел жетім.
  63. Аспанға ай мен күн екеуі де сияды, Жердегі бір елге екі әкім сыймайды.
  64. Аспандай берме, Жерден ұзап кетерсің, Жерден ұзап кетсең – Елден ұзап кетерсің. Елден ұзап кетсең, Барса келмеске жетерсің.
  65. Аспанның жолын бұлт бөгейді, Асқанның жолын жұрт бөгейді.
  66. Асың барда ел таны, Атың барда жер таны.
  67. Асың барда ел таны, беріп жүріп, Атың барда жер таны, желіп жүріп.
  68. Ат алсаң, ауылыңменен ақылдас, Қатын алсаң, қауымыңменен ақылдас.
  69. Ат сүрінбей, жер танымас, Ер сүрінбей, ел танымас.
  70. Ата салтың – халықтық қалпың.
  71. Атадан жақсы ұл туса, Елінің қамын жейді. Атадан жаман ұл туса, Елінің малын жейді.
  72. Атадан жалғап болған би Шариғатпен жұртын жер. Кенеттен болған би Сақалы менен мұртын жер.
  73. Атаққұмарлықтан аулақ бол, Халықтың перзентінен талабы сол.
  74. Аталы құл тозбайды, Ынтымақты ел азбайды.
  75. Ататекке қарамай, Ақшаға қазақ сатылар. Тексізден қойған биіңіз Жұртқа тырнақ батырар.
  76. Атауы кеткен елдің матауы кетеді.
  77. Атты кісі жаяудың ақын жемейді, Ақын жесе, оны жұрт «мақұл» демейді.
  78. Атымтай кеткенімен, халықта аты қалды.
  79. Атын бергісі келмеген Елге қарайды, Құсын бергісі келмеген Жерге қарайды.
  80. Атың барда жер таны желіп жүріп, Асың барда ел таны беріп жүріп.
  81. Атың барда жер таны, Асың барда ел таны.
  82. Ауған елге құрыған құдық кезігеді.
  83. Аузы жаман елді бүлдірер, Аяғы жаман төрді бүлдірер.
  84. Аузы жаман елді былғайды, Аяғы жаман төрді былғайды.
  85. Аузы жаман елді былғар, Аяғы жаман жерді былғар.
  86. Аузы жаман елді былғар, Аяғы жаман көлді былғар.
  87. Ауыл болсаң, қауым бол.
  88. Ауылда болса, ауызға тиеді, Елде болса, ерніңе тиеді.
  89. Ауылды келіншек бұзар, Елді келімсек бұзар.
  90. Ауылыңнан алғыр шықса, атың озады, Ауылыңнан жаман шықса, елің тозады.
  91. Аяғы жаман көлді былғайды, Сөзі жаман елді былғайды.
  92. Аяғы жаман төрді былғар, Аузы жаман елді былғар.
  93. Әдемі киім өзіңе, тәтті асыңды елге бер, Қонақ күтіп сыйласаң, атың шығып ел кезер.
  94. Әдепсіз үйге кіріп болмас, Әкімсіз жұртта тұрып болмас.
  95. Әдепті бала елге мәнзүр.
  96. Әдептілік белгісі – Иіліп сәлем бергені. Адамдықтың белгісі – Көп артынан ергені.
  97. Әділ би халқы үшін, залым би құлқы үшін.
  98. Әділ бидің елінің ырысы көп, Парақордың елінің ұрысы көп.
  99. Әділ патшаның әскері халықтан құралады.
  100. Әділетсіз төренің елі тозады, Қатыны жаман жігіттің жеңі тозады.

Басқа тақырыптар

Ағайын-туыс Ағаш, орман Адалдық-арамдық Адам Адамгершілік Азамат, жігіт, ер Азшылық-көпшілік Ақыл-парасат Ақылды мен ақымақ Ақындық Алғыс-қарғыс Алыс-жақын Амал-айла Аман-сәлем Ант беру, серттесу Аңшылық Ар-ұят Арақ-шарап Арман Арық-семіз Ас-ауқат Аспан Асығыстық Ат әбзелдері Ат-атақ Ата-ана Ауыл-қоныс Ашу-ыза Әдемілік, сұлулық Әділдік Әзіл, күлкі Әр түрлі мақал-мәтелдер Байлық Бақсылық Бақыт Бал Бала, ұрпақ Балық Бата Батырлық Бау-бақша Бесік Би, билік, шешендік Биік-аласа Бірлік Бұйым Бұл-мата Гүл Дау-жанжал Демалыс Дене мүшелері Денсаулық Дос-дұшпан Достық Егіншілік Егіс Ел Еңбек Ер-әйел Есек Ескі-жаңа Жазмыш Жақсы-жаман Жалғыздық Жан-жануарлар Жастық-кәрілік Жәндіктер Жел Жеміс-жидек Жеңіс-жеңіліс Жер, табиғат Жетімдік Жігіт Жоқшылық Жол, сапар Жомарттық, мырзалық Жыл, мезгіл, ғасыр Заң, құқық Имандылық Ит Кешірім Киіз үй Киім-кешек Кітап Көлік Көмек, асар Көңіл-күй Көпшілік қауым Көші-қон Күншілдік, қызғаныш Күш-қуат Қала, шаһар Қалау, сұрау Қан, қатігездік Қанағатшылдық Қару-жарақ Қарыз-несие Қасқыр, бөрі Қателік, дұрыстық Қожа, молда Қол өнері Қонақ, қонақжайлылық Қорқыныш, үрей Қуаныш, шаттық Құда-жегжат Құдай, дін Құлдық Құрал-сайман Құс Қыздар Мал, малшылық Мансап, басқарушылық Махаббат, ғашықтық Мемлекеттік рәміздер Менмендік, тәкаппарлық Металл Мінез-құлық Мұң-шер, қайғы Мұра, жәдігер Нан Наным-сенім Нәпсі Ой Ойшылдардың нақыл сөздері Ойшылдық Ойын Оқу, білім, ғылым Олжа, пайда Отан Отбасы Өлім Өлшем Өнер Өң-түс Өртену, өрт Өсиет Өсімдіктер Өсу, өну Парақорлық, жемқорлық Пендешілік көлеңкелері Пікір, көзқарас Ру Сабыр Сағыныш Сақтық Салт-дәстүр Сандар Сауда-базар Сор мен бақ Су Сыйластық, құрмет Тазалық Татулық пен араздық Тау-тас Тәрбие Терең-таяз Тіл, сөз Тіршілік Той, мереке Туыс-туған, көрші-қолаң Түрме Тұз Уақыт, заман Үміт Үнемшілдік, үнемсіздік Ұйқы Ұрлық-барымта Ұста-шебер Хандық, патшалық Шайтан, жын Шындық-жалғандық Ыдыс-аяқ