Мазмұнға өту
bilimger.kz
Мақала жариялау
academ.kz онлайн сабақ беріп, қосымша табыс табыңыз·оқушы Kaspi арқылы тікелей сізге төлейді·комиссия 0% academ.kz қосымша табыс табыңыз·14 күн тегін 14 күн тегін Тегін бастау

: «» · ₸

Қайта төлеу

Жыл, мезгіл, ғасыр туралы мақал-мәтелдер

«Жыл, мезгіл, ғасыр» тақырыбындағы 111 қазақ мақал-мәтелі әліпби ретімен берілген (1-бет, барлығы 2 бет). Мақалды басып, оның жеке бетін ашыңыз — онда тақырыптас және мағынасы ұқсас мақалдар бар.

  1. Ағаш жаз болса толады, Күз болса солады.
  2. Ағаш он жылда, адам жүз жылда жетіледі.
  3. Адам емес, мәңгі өлмейтін – атағы, Өмір-бақи жасайды ғой ол тағы.
  4. Адамның жаманы бар, Күннің жаманы жоқ.
  5. Адамның жаманы кетпес, Күннің жаманы кетер.
  6. Адаспаймын деген адам Тал түсте адасады.
  7. Аз болмай – жаз болмайды, Жаз болмай – мәз болмайды.
  8. Ай артынан ай туады, Атқа мінсе, жеткізбес. Жыл артынан жыл туады, Желге мінсе, жеткізбес.
  9. Ай артынан ай туады, Атқа мініп қусаң жетпейсің. Жыл артынан жыл туады, Желге мініп қусаң жетпейсің.
  10. Ай астында жаңа жоқ.
  11. Ай ат басын бұрғанша, Жыл жылқы аунап тұрғанша.
  12. Ай деген ат басын бұрғанша, Жыл деген жылқы аунап тұрғанша.
  13. Ай деген немене? Ат басын бұрғанша. Жыл деген немене? Жылқы аунап тұрғанша.
  14. Ай жүрсең де, аман жүр.
  15. Ай қораланса, арысыңды сайла, Көктемде қонысыңды сайла.
  16. Ай мен ай шамалас.
  17. Ай менен ай шамалас.
  18. Ай түнде керек, Ақыл күнде керек.
  19. Ай шалқасынан туса, ай бойы аяз.
  20. Ай-айдың аты басқа, Әр айдың аты басқа.
  21. Ай-айдың жұмысы айға қалмасын, Аттың жұмысы тайға қалмасын.
  22. Ай-айдың оты басқа.
  23. Айға жетпес асыңды Ауылдастан аяма.
  24. Айда келген сөк жер, Күнде келген – сөгіс.
  25. Айдың жұмысы айға қалмас, Аттың жүрісі тайға қалмас.
  26. Айдың ізін ай басар, Аттың ізін тай басар.
  27. Айсыз түнде аспан қараңғы, Ақылсыз бас қараңғы.
  28. Айтады екен алуа, бал татқандар: «Азанда аш қой түнде тойып жатқандар».
  29. Айында ат құлындайды, Жылында бие құлындайды.
  30. Айында келгенге аяқ, Күнінде келгенге таяқ.
  31. Ақпан-тоқпан алты күн, Айғайласа, қатты күн.
  32. Ақпанда күн – Ат адым ұзарады.
  33. Ақсақ қой түстен кейін маңырайды.
  34. Ақыл – шам-шырағың түндегі, Білімділік – жарық көзі күндегі.
  35. Ақыл тауып бермесең, Ер туғаныңды қайтейін. Арқандаулы атты көрмесең, Ерте тұрғаныңды қайтейін?
  36. Ақыл тауып бермесең, Ер туғаныңды ұрайын. Арқандаулы атты көрмесең, Ерте тұрғаныңды ұрайын.
  37. Ақылың болса, арыңды сақта, Ар, ұят керек әр уақытта.
  38. Ақымақ күндіз шам жағады.
  39. Ақымақтың ақылы Түстен кейін кіреді.
  40. Ақырап, қауыс, Кәрі-құртаңды тауыс.
  41. Ақырепте ұрмаса, Ақыретте ұрмайды.
  42. Ақырын жүрген күні-түні жүрсе де, талмайды.
  43. Алла бар деп аш қалма, Атым бар деп кеш қалма.
  44. Алманы уағында жемесең, шіриді, Сүтті уағында ішпесең, іриді.
  45. Ана – көктемдегі таңға да көркемдік алып береді.
  46. Ана – күн, оның шүлен шұғыласы ешқашан таусылмайды.
  47. Аңшының кешіккенінен дәмет.
  48. Апрель болмай ат тоймас, Сәуір болмай тәуір болмас.
  49. Ас болса, іс болмаса, Жаз болса, қыс болмаса.
  50. Аса диқан ішінде ас жатады, Аса жалқау күнара аш жатады.
  51. Асқа тартқан кешке тартады.
  52. Астық жоқ жылы тіленші қыстайды.
  53. Астық жоқ тіленші қыстайды.
  54. Астындағыны алты ай іздеген.
  55. Асыққан айына жетпес.
  56. Ат айында құлындайды, Бие жылында құлындайды.
  57. Ат айында туады, Інген жылында туады.
  58. Ат айында, бие жылында құлындайды.
  59. Ат алсаң, ай кеңес, Қатын алсаң, жыл кеңес.
  60. Ат алсаң, алты күннің аулына тартар.
  61. Атар таңға жүрсең де, Батар күнге жүрме.
  62. Атар таңның алыстығы жоқ, Алыстаға достың қалыстығы жоқ.
  63. Атты айында мінсең, ат, Жылында мінсең, тұлпар.
  64. Атты күнде мінсең – тулақ, Аптада мінсең – қунақ.
  65. Аттың апта жүргенін өгіз ай жүреді.
  66. Ауруға ең қиыны – түн.
  67. Ауруың тұмау болсын, Жылың тұман болсын.
  68. Ауыз толым ас, Айшылық жолға жүгіртеді.
  69. Ауылдан шыққан күнде, Байға қонба, сайға қон.
  70. Ауырғаның кеше, ас ішкенің бүгін.
  71. Ашқа тартқан кешке тартады.
  72. Ашылатын күн айқұлақтанып батады.
  73. Аяз болады, бұлт болады, Өткен күндер ұмыт болады.
  74. «Әй» деген ат басын бұрғанша, «Ай» деген ат аунап тұрғанша.
  75. Әр айдың аты басқа.
  76. Әр істі өз мезгілінде істеу керек, Мезгілімен істелмеген іс құнтсыз.
  77. Әсет, егініңді жасат.
  78. Байдың баласы шауып-шауып, Ақылы түстен кейін есіне түседі.
  79. Байдың күні пәрменімен, Кедейдің күні арманымен.
  80. Бақ-бақ еткен текені Қыс түскенде көріңіз. Батырсынған көкені Іс түскенде көріңіз.
  81. Бақытсыз күн де өтер, Молшылық та жетер.
  82. Балалық мәңгі жас емес.
  83. Батар күннің атар таңы бар.
  84. Берген ердің аты шығады, Аты шыққан мәңгі жасайды.
  85. Берекелі дәулет кеш келер.
  86. Бие – кәрі, Құлын – жас. Келер жолы қолың бос.
  87. Биыл ізі болса, келер жылы өзі болар.
  88. Боз қырауда бойыңды көрсет, Көктем шыға қойыңды көрсет.
  89. Боранды күн боқ қыстайды.
  90. Боранды күннің райы басқа, Ауыратын адамның шырайы басқа.
  91. Бос жүріп, босқа уақыт жіберме.
  92. Бұйырған асқа тіс тиер, Жаз тимесе, қыс тиер.
  93. Бұрын қонған қоныс алады, Кейін қонған өріс алады.
  94. Бұрын қонғаннан қоныс сұра, Бұрын туғаннан ақыл сұра.
  95. Бұрын шыққан құлақтан, Кейін шыққан мүйіз озады.
  96. Бұрынғы – бүгіннің айнасы.
  97. Бұрынғы күнім жыр болса, Қазіргі күнім күн болды.
  98. Бұрынғы туғаннан ақыл сұра, Бұрынғы қонғаннан қоныс сұра. Көрегенді көнеден сұра, Көне білмесе, көп жүргеннен сұра.
  99. Бұрынғы істің басында болмасаң, Соңғы істің қасында бол.
  100. Бұрынғы істің басында болсаң, Кейінгі істің қасында бол.

Басқа тақырыптар

Ағайын-туыс Ағаш, орман Адалдық-арамдық Адам Адамгершілік Азамат, жігіт, ер Азшылық-көпшілік Ақыл-парасат Ақылды мен ақымақ Ақындық Алғыс-қарғыс Алыс-жақын Амал-айла Аман-сәлем Ант беру, серттесу Аңшылық Ар-ұят Арақ-шарап Арман Арық-семіз Ас-ауқат Аспан Асығыстық Ат әбзелдері Ат-атақ Ата-ана Ауыл-қоныс Ашу-ыза Әдемілік, сұлулық Әділдік Әзіл, күлкі Әр түрлі мақал-мәтелдер Байлық Бақсылық Бақыт Бал Бала, ұрпақ Балық Бата Батырлық Бау-бақша Бесік Би, билік, шешендік Биік-аласа Бірлік Бұйым Бұл-мата Гүл Дау-жанжал Демалыс Дене мүшелері Денсаулық Дос-дұшпан Достық Егіншілік Егіс Ел Еңбек Ер-әйел Есек Ескі-жаңа Жазмыш Жақсы-жаман Жалғыздық Жан-жануарлар Жастық-кәрілік Жәндіктер Жел Жеміс-жидек Жеңіс-жеңіліс Жер, табиғат Жетімдік Жігіт Жоқшылық Жол, сапар Жомарттық, мырзалық Заң, құқық Имандылық Ит Кешірім Киіз үй Киім-кешек Кітап Көлік Көмек, асар Көңіл-күй Көпшілік қауым Көші-қон Күншілдік, қызғаныш Күш-қуат Қала, шаһар Қалау, сұрау Қан, қатігездік Қанағатшылдық Қару-жарақ Қарыз-несие Қасқыр, бөрі Қателік, дұрыстық Қожа, молда Қол өнері Қонақ, қонақжайлылық Қорқыныш, үрей Қуаныш, шаттық Құда-жегжат Құдай, дін Құлдық Құрал-сайман Құс Қыздар Мал, малшылық Мансап, басқарушылық Махаббат, ғашықтық Мемлекеттік рәміздер Менмендік, тәкаппарлық Металл Мінез-құлық Мұң-шер, қайғы Мұра, жәдігер Нан Наным-сенім Нәпсі Ой Ойшылдардың нақыл сөздері Ойшылдық Ойын Оқу, білім, ғылым Олжа, пайда Отан Отбасы Өлім Өлшем Өнер Өң-түс Өртену, өрт Өсиет Өсімдіктер Өсу, өну Парақорлық, жемқорлық Пендешілік көлеңкелері Пікір, көзқарас Ру Сабыр Сағыныш Сақтық Салт-дәстүр Сандар Сауда-базар Сор мен бақ Су Сыйластық, құрмет Тазалық Татулық пен араздық Тау-тас Тәрбие Терең-таяз Тіл, сөз Тіршілік Той, мереке Туыс-туған, көрші-қолаң Түрме Тұз Уақыт, заман Үміт Үнемшілдік, үнемсіздік Ұйқы Ұрлық-барымта Ұста-шебер Халық Хандық, патшалық Шайтан, жын Шындық-жалғандық Ыдыс-аяқ