Мазмұнға өту
bilimger.kz
Мақала жариялау
academ.kz онлайн сабақ беріп, қосымша табыс табыңыз·оқушы Kaspi арқылы тікелей сізге төлейді·комиссия 0% academ.kz қосымша табыс табыңыз·14 күн тегін 14 күн тегін Тегін бастау

: «» · ₸

Қайта төлеу

Тіл, сөз туралы мақал-мәтелдер

«Тіл, сөз» тақырыбындағы 1154 қазақ мақал-мәтелі әліпби ретімен берілген (10-бет, барлығы 12 бет). Мақалды басып, оның жеке бетін ашыңыз — онда тақырыптас және мағынасы ұқсас мақалдар бар.

  1. Сөз – жүректің шері, Оның да бар ғой айтылар жері.
  2. Сөз – көмек, тіл – құрал.
  3. Сөз – ойдың көрінісі.
  4. Сөз – сөздің көсеуі.
  5. Сөз – сөздің қуғыншысы.
  6. Сөз асылы – мақал.
  7. Сөз емес сөзді Кісі емес кісі айтады.
  8. Сөз жаманы – сыбырлау.
  9. Сөз жерден ауыр, күннен ыссы.
  10. Сөз жүйесін тапса – Мал иесін табар.
  11. Сөз жүйесін тапса, Мал иесін табады.
  12. Сөз жіп, созсаң кете береді.
  13. Сөз ине сабақтайды.
  14. Сөз қадірін білмеген, Өз қадірін білмейді.
  15. Сөз қанжардан да өткір.
  16. Сөз қуған – пәлеге жолығар, Шаруа қуған – қазынаға жолығар.
  17. Сөз салысқан – дауға ортақ, Ат салысқан – жауға ортақ.
  18. Сөз сөзден туады, Сөйлемесе қайдан туады?
  19. Сөз сөзден туады, Сөйлемесе қайдан туады? От басының жанжалы Қана ішпеген шайдан туады. Ауыр жолдың азабы Артар атан-нардан туады.
  20. Сөз сүйектен өтеді, Таяқ еттен өтеді.
  21. Сөз тапқанға қолқа жоқ.
  22. Сөз тас жарады, тас жармаса, бас жарады.
  23. Сөз түпсіз, өмір шексіз.
  24. Сөз шынға, пышақ қынға тоқтайды.
  25. Сөз шынды табады.
  26. Сөз шындықты табар.
  27. Сөзбен сөзді жуады, Сабынмен бөзді жуады.
  28. Сөзге құлықсыздың көңілі тұрақсыз.
  29. Сөзге мақал жарасар, Иекке сақал жарасар.
  30. Сөзге сөз келгенде сөйлемесе, атасы өледі.
  31. Сөзге сөз келгенде сөйлемесе, Сөздің анасы өледі.
  32. Сөзді жүндей сабады.
  33. Сөзді сөзбен ұста, Қашағанды құрықпен ұста.
  34. Сөздің ақыры – адамның ақылы.
  35. Сөздің басы – бір пышақ, Аяғы – бір құшақ.
  36. Сөздің басы – пышақ, түбі – бір құшақ.
  37. Сөздің басы қатты болса, соңы тәтті.
  38. Сөздің дауылы кетіп, самалы қалды. Адамның жақсысы кетіп, жаманы қалды.
  39. Сөздің көркі – мақал, Ердің көркі – сақал. Сақалы жоқ көселер – қасабалы тоқал.
  40. Сөздің көркі – мақал, Иектің көркі – сақал.
  41. Сөздің саласын табу қиын емес, Анасын табу қиын.
  42. Сөздің соңы басталуынан белгілі.
  43. Сөзшеңді үндемеген жеңеді.
  44. Сөзі көп те, мәні жоқ, Сабаны көп те, дәні жоқ.
  45. Сөзі ырайлының – Жүзі шырайлы.
  46. Сөзің – өзің.
  47. Сөзің тәтті болсын, Антың қатты болсын.
  48. Сөзің тәтті болсын, Ашуың қатты болсын.
  49. Сөзіңді айт ұққанға, Айтып айтпай не керек, Құлағына мақта тыққанға.
  50. Сөзіңді біреу сөйлесе, Аузың қышып бара ма?
  51. Сөзіңе қарауыл қой.
  52. Сөйлеген – себеді, Тыңдаған – орады.
  53. Сөйлегенді үндемеген жеңеді.
  54. Сөйлегенше – сөзіңе өзің қожа, Сөйлеген соң – өзіңе сөзің қожа.
  55. Сөйлегенше сөзіңе өзің қожа, Сөйлеген соң сөзіңе сөзің қожа.
  56. Сөйлей білмеген кісіден, Үре білген ит артық.
  57. Сөйлей білмес жамандар Сөзді өзіне келтірер. Көше білмес жамандар Көшсе, көлік өлтірер.
  58. Сөйлей білмес жаманның Сөзі өтпес бір пышақ. Сөз білетін адамның Әр сөзіне бір тұсақ.
  59. Сөйлей білмесең тек тұр, Халық арасында көп тұрасың.
  60. Сөйлей-сөйлей шешен болар, Көре-көре көсем болар.
  61. Сөйлемесе қайдан туады? Сөз сөзден туады.
  62. Суды ішім тоқтатар, Сөзді шын тоқтатар.
  63. Суық сөзді сұмырай айтады.
  64. Сұрау оңай, жауап беру қиын.
  65. Сүйреңдеген қызыл тіл Сүйгеніңнен айырар, Не жауыңды қайырар.
  66. Сүйреңдеген қызыл тіл Сүйгеніңнен айырар; Иә жау бетін қайырар.
  67. Сүңгінің жарасы бітер, Тіл жарасы бітпес.
  68. Сүтке сүт қосылса – сүмесін, Сөзге сөз қосылса – демесін.
  69. Сыбырлағанды Құдай естімей ме?
  70. Сый – жеңгендікі, сөз – тергендікі.
  71. Сыйларға асың болмаса, Сипарға тілің болсын.
  72. Сыйласқанға не жетсін, Сөйлескеннен не кетсін?
  73. Сылбыр сөзін – сүйретіп айтады, Содыр сөзін – күйретіп айтады, Сыпайы сөзін – ширатып айтады.
  74. Сынасуға жараған сыйласуға да жарайды.
  75. Сыпайы қонақ сыйыңды жейді, Мылжың қонақ миыңды жейді.
  76. Сыпайы сөйлеу – сырбаздық, Ағайын сәні – сыйластық.
  77. Сыпайының қарағаны – сұрағаны.
  78. Сыр ұшығын сөз шығарады.
  79. Сырдың елі – жырдың елі.
  80. «Сіз» деген – сыйластық, «Сен» деген – анайылық.
  81. «Сіз» дегеннен не кетеді, «Сен» дегеннен не бітеді?
  82. «Сіз», «біз» деген ауызға «мен», «мен» деген түспесін.
  83. Тамақ тәнді семіртеді, Сөз жанды семіртеді.
  84. Тамақты асығып ішпе, Түйілерсің. Сөзді асығыс сөйлеме, Күйінерсің.
  85. Таң атпайын десе, Күн қоймайды, Өтірікті қуалап, шын қоймайды.
  86. Татарға тілмәш керек емес.
  87. Тату болсаң, балдай бол, Ащы болсаң, тұздай бол.
  88. Татуға – тіл, сұлуға – сұқ.
  89. Татуға – тіл, Сұлуға – сүт.
  90. Таудай сөздің тарыдай түйіні бар.
  91. Тауып сөйлесең – күміссің, Таппай сөйлесең – мыссың.
  92. Тәрбие тілден басталады.
  93. Тәтті сөз, түзу ой – тағдыр сыйы.
  94. Тез қасында қисық ағаш жатпас, Бек қасында бейбақ сөз айтпас.
  95. Тексіздік – тілсіздіктен.
  96. Темірді от, ағашты мөр, адамды сөз балқытады.
  97. Тентек отты тебем деп, Аяғын күйдіреді. Ділмәр шындықты жеңем деп, Тілін күйдіреді.
  98. Тентек отты тебемін деп, аяғын күйдірер, Ділмәр шындықты жеңемін деп, тілін күйдірер.
  99. Теріс естіген сөздің жауабы да теріс.
  100. Той – ақындікі, Көкпар – батырдікі!

Басқа тақырыптар

Ағайын-туыс Ағаш, орман Адалдық-арамдық Адам Адамгершілік Азамат, жігіт, ер Азшылық-көпшілік Ақыл-парасат Ақылды мен ақымақ Ақындық Алғыс-қарғыс Алыс-жақын Амал-айла Аман-сәлем Ант беру, серттесу Аңшылық Ар-ұят Арақ-шарап Арман Арық-семіз Ас-ауқат Аспан Асығыстық Ат әбзелдері Ат-атақ Ата-ана Ауыл-қоныс Ашу-ыза Әдемілік, сұлулық Әділдік Әзіл, күлкі Әр түрлі мақал-мәтелдер Байлық Бақсылық Бақыт Бал Бала, ұрпақ Балық Бата Батырлық Бау-бақша Бесік Би, билік, шешендік Биік-аласа Бірлік Бұйым Бұл-мата Гүл Дау-жанжал Демалыс Дене мүшелері Денсаулық Дос-дұшпан Достық Егіншілік Егіс Ел Еңбек Ер-әйел Есек Ескі-жаңа Жазмыш Жақсы-жаман Жалғыздық Жан-жануарлар Жастық-кәрілік Жәндіктер Жел Жеміс-жидек Жеңіс-жеңіліс Жер, табиғат Жетімдік Жігіт Жоқшылық Жол, сапар Жомарттық, мырзалық Жыл, мезгіл, ғасыр Заң, құқық Имандылық Ит Кешірім Киіз үй Киім-кешек Кітап Көлік Көмек, асар Көңіл-күй Көпшілік қауым Көші-қон Күншілдік, қызғаныш Күш-қуат Қала, шаһар Қалау, сұрау Қан, қатігездік Қанағатшылдық Қару-жарақ Қарыз-несие Қасқыр, бөрі Қателік, дұрыстық Қожа, молда Қол өнері Қонақ, қонақжайлылық Қорқыныш, үрей Қуаныш, шаттық Құда-жегжат Құдай, дін Құлдық Құрал-сайман Құс Қыздар Мал, малшылық Мансап, басқарушылық Махаббат, ғашықтық Мемлекеттік рәміздер Менмендік, тәкаппарлық Металл Мінез-құлық Мұң-шер, қайғы Мұра, жәдігер Нан Наным-сенім Нәпсі Ой Ойшылдардың нақыл сөздері Ойшылдық Ойын Оқу, білім, ғылым Олжа, пайда Отан Отбасы Өлім Өлшем Өнер Өң-түс Өртену, өрт Өсиет Өсімдіктер Өсу, өну Парақорлық, жемқорлық Пендешілік көлеңкелері Пікір, көзқарас Ру Сабыр Сағыныш Сақтық Салт-дәстүр Сандар Сауда-базар Сор мен бақ Су Сыйластық, құрмет Тазалық Татулық пен араздық Тау-тас Тәрбие Терең-таяз Тіршілік Той, мереке Туыс-туған, көрші-қолаң Түрме Тұз Уақыт, заман Үміт Үнемшілдік, үнемсіздік Ұйқы Ұрлық-барымта Ұста-шебер Халық Хандық, патшалық Шайтан, жын Шындық-жалғандық Ыдыс-аяқ