Мазмұнға өту
bilimger.kz
Мақала жариялау
academ.kz онлайн сабақ беріп, қосымша табыс табыңыз·оқушы Kaspi арқылы тікелей сізге төлейді·комиссия 0% academ.kz қосымша табыс табыңыз·14 күн тегін 14 күн тегін Тегін бастау

: «» · ₸

Қайта төлеу

Ақылды мен ақымақ туралы мақал-мәтелдер

«Ақылды мен ақымақ» тақырыбындағы 1053 қазақ мақал-мәтелі әліпби ретімен берілген (7-бет, барлығы 11 бет). Мақалды басып, оның жеке бетін ашыңыз — онда тақырыптас және мағынасы ұқсас мақалдар бар.

  1. Қайырсыз сұңқардан қайырлы тұрымтай артық.
  2. Қайыршыға қайыршы ермейді.
  3. Қақпай жатып қоңырауы сылдырлайды.
  4. Қалтасында тиын жоқ, Түйенің тісін санайды.
  5. Қанден ит қартайса да, шәуілдеуін қоймайды.
  6. Қанша тұлпар десе де, Мініп болмас жалсызды.
  7. Қаңтарда қатқан мұздай.
  8. Қарағайда қырық бұтақ, Біреуі ғана қамшыға сап.
  9. Қаралығы күйедей, Қараулығы түйедей.
  10. Қарамық өзін бау санайды, Төбе өзін тау санайды.
  11. Қараңғы үйде қабан күркірейді.
  12. Қараңғыда қарсақтың ізінен жаңылмайды.
  13. Қараңғының көзі жоқ.
  14. Қарау адам күншіл, Мекер адам міншіл.
  15. Қарға қазға еліктеймін деп сирағын сындырыпты.
  16. Қарға қарғаның көзін шұқымайды.
  17. Қарға қияға ұя салмайды.
  18. Қарға мақтанып сұңқар болмас, Есек мақтанып тұлпар болмас.
  19. Қарғаның «қарқ» дегені – өзіне сүйеу.
  20. Қарғаның бір көзі оқта, бір көзі боқта.
  21. Қарғаның жүзіне бір кесек, Жаманның жүзі бірге есеп.
  22. Қарғыстың ең жаманы – Өзің білме, білгеннің тілін алма.
  23. Қарманған қарап қалмайды.
  24. Қарны ашқан кәрі дауын даулайды.
  25. Қартайған ит жатып үреді.
  26. Қарттығыңа мақтанба, мәрттігіңе мақтан.
  27. Қарусыз кісінің қайраты зая, Қайратсыз кісінің айбаты зая.
  28. Қас бекзаттың белгісі, Қайғысын жұртқа сездірмес.
  29. Қасапшыға мал қайғы, Қара ешкіге жан қайғы.
  30. Қасқалдақтың қанындай қат.
  31. Қасқыр – ауыз, түлкі – құйрық.
  32. Қасқыр айдағанға көнбес, Шошқа байлағанға көнбес.
  33. Қасқыр жүйрік – жылыс жоқ, Түлкі жүйрік – дыбыс жоқ, Қоян жүйрік – тыныш жоқ.
  34. Қасқыр мен ұры – мінездес, Екеуі де түнді аңдиды. Бұлбұл мен гүл – мінездес, Екеуі де күнді аңдиды.
  35. Қасқырда қанағат, бекте салауат жоқ.
  36. Қасқырдан қайрат кетсе, Ешкіні «апа», текені «жезде» дейді.
  37. Қасқырдың күшігін қанша асырасаң да, Тоғайға қарап ұлуын қоймайды.
  38. Қасқырлар ұлысып табысады.
  39. Қатаң болсаң, қашады, Босаң болсаң, аяққа басады.
  40. Қатқан көнді жібітсең, иісі шығады.
  41. Қатты жүрсең «қазық аяқ» дер, Ақырын жүрсең «маймақ аяқ» дер.
  42. Қатын алсаң, қарап ал, Ат алсаң, мініп ал.
  43. Қатын мұндай көп болмас, Қарта мұндай боқ болмас.
  44. Қашқаннан тосқан жаман.
  45. Қисық аяққа қисық кебіс.
  46. Қисық көз қыли, Дәл ортасын көре алмайды.
  47. Қисықтың көлеңкесі де қисық.
  48. Қитар бір затқа қарап, Екі нәрсе көреді.
  49. Қиядағыны қыран ғана көреді, Ұядағыны жылан ғана көреді.
  50. Қияңқы байтал екі айғырды қырқыстырады.
  51. Қой аузынан шөп алмас.
  52. Қой көрмеген көргенсіз қуалап жүріп өлтірер.
  53. Қой өрісі – қорадан.
  54. Қой терісін жамылған бөрі.
  55. Қой үріккен жағына беттемейді.
  56. Қойға қоңырау жараспас.
  57. Қол қышуы қанбағанның Таяқ тиер басына.
  58. Қолдан Құдай жасалмайды.
  59. Қолымен қоян соққан, Аузымен орақ орады.
  60. Қолынан келген қонышынан басар.
  61. Қомағайдың сыбағасы – бір шөкім ет.
  62. Қомдығы жоқ, өркеші жоқ, Нар болғаннан без. Тақымында тайы жоқ, Сал болғаннан без. Жасы жетпей, Шал болғаннан без.
  63. Қорғанды шаһар қаласын, қазақ емес, сарт білер; Тас айылдың батқанын иесі емес, ат білер; Ер жігіттің қадірін жақыны емес, жат білер.
  64. Қорқақ ер болмайды, Қола зер болмайды.
  65. Қорқақ көлеңкесінен де қорқады.
  66. Қорқақ пен қорқақ қорықпай көріседі.
  67. Қорқаққа қос көрінеді.
  68. Қорқаққа құбыжық көп.
  69. Қорқаққа қылыш жұмсаудың қажеті жоқ.
  70. Қорқақты қуа берсең, батыр болады.
  71. Қорқақтың бәрі Құдайшыл.
  72. Қорқақтың көзі үлкен, Ақымақтың сөзі үлкен.
  73. Қорыққан бұрын жұдырықтар.
  74. Қорыққан ит үш күн үреді.
  75. Қорықсаң, қасқыр інінің аузына барып жат.
  76. Қотыр қолда қола сақина.
  77. Қоян көлеңкесінен қорқады.
  78. Қоянның қарасын көріп, қалжасынан түңіл.
  79. Қуантар болсаң асық, Мұңайтар болсаң сабыр тұт.
  80. Қудан үйрен, сұмнан жирен.
  81. Қулығына құрық бойламайды.
  82. Қулық құлынжанды.
  83. Қулық та дерт.
  84. Қуырдақтың көкесін түйе сойғанда көрерсің.
  85. Құдайға да сенеді, Албастыға да ереді.
  86. Құдайдың өзіне дұға үйреткендей.
  87. Құзғын жемтік көрмесе жүре алмайды.
  88. Құзда қар ерімес.
  89. Құлайын деп тұрған тамға сүйенбе.
  90. Құланға ерген шиеге аунайды.
  91. Құлды мақтайын десең алысқа сат.
  92. Құлықсыз құлақ ойға олақ.
  93. Құлынындағы сақау, Құнанындағы тісеу.
  94. Құнтсыз жігіт ат мінсе, Көсеуменен сабалар. Құнтты жігіт ат мінсе, Ат аяғын тағалар.
  95. Құрғақ талқан жегенді күлдірме, Жайдақ нарға мінгенді желдірме.
  96. Құс жаманы – шажа, ілік жаманы – бажа.
  97. Құс қанатымен ұшып, құйрығымен қонады.
  98. Құстың бәрі бұлбұл болмас, Жылқының бәрі дүлдүл болмас.
  99. Құтпан төбеттей әупілдеген.
  100. Қыз көрейік, қыз көрейік, Қыз көретін жігітті біз көрейік.

Басқа тақырыптар

Ағайын-туыс Ағаш, орман Адалдық-арамдық Адам Адамгершілік Азамат, жігіт, ер Азшылық-көпшілік Ақыл-парасат Ақындық Алғыс-қарғыс Алыс-жақын Амал-айла Аман-сәлем Ант беру, серттесу Аңшылық Ар-ұят Арақ-шарап Арман Арық-семіз Ас-ауқат Аспан Асығыстық Ат әбзелдері Ат-атақ Ата-ана Ауыл-қоныс Ашу-ыза Әдемілік, сұлулық Әділдік Әзіл, күлкі Әр түрлі мақал-мәтелдер Байлық Бақсылық Бақыт Бал Бала, ұрпақ Балық Бата Батырлық Бау-бақша Бесік Би, билік, шешендік Биік-аласа Бірлік Бұйым Бұл-мата Гүл Дау-жанжал Демалыс Дене мүшелері Денсаулық Дос-дұшпан Достық Егіншілік Егіс Ел Еңбек Ер-әйел Есек Ескі-жаңа Жазмыш Жақсы-жаман Жалғыздық Жан-жануарлар Жастық-кәрілік Жәндіктер Жел Жеміс-жидек Жеңіс-жеңіліс Жер, табиғат Жетімдік Жігіт Жоқшылық Жол, сапар Жомарттық, мырзалық Жыл, мезгіл, ғасыр Заң, құқық Имандылық Ит Кешірім Киіз үй Киім-кешек Кітап Көлік Көмек, асар Көңіл-күй Көпшілік қауым Көші-қон Күншілдік, қызғаныш Күш-қуат Қала, шаһар Қалау, сұрау Қан, қатігездік Қанағатшылдық Қару-жарақ Қарыз-несие Қасқыр, бөрі Қателік, дұрыстық Қожа, молда Қол өнері Қонақ, қонақжайлылық Қорқыныш, үрей Қуаныш, шаттық Құда-жегжат Құдай, дін Құлдық Құрал-сайман Құс Қыздар Мал, малшылық Мансап, басқарушылық Махаббат, ғашықтық Мемлекеттік рәміздер Менмендік, тәкаппарлық Металл Мінез-құлық Мұң-шер, қайғы Мұра, жәдігер Нан Наным-сенім Нәпсі Ой Ойшылдардың нақыл сөздері Ойшылдық Ойын Оқу, білім, ғылым Олжа, пайда Отан Отбасы Өлім Өлшем Өнер Өң-түс Өртену, өрт Өсиет Өсімдіктер Өсу, өну Парақорлық, жемқорлық Пендешілік көлеңкелері Пікір, көзқарас Ру Сабыр Сағыныш Сақтық Салт-дәстүр Сандар Сауда-базар Сор мен бақ Су Сыйластық, құрмет Тазалық Татулық пен араздық Тау-тас Тәрбие Терең-таяз Тіл, сөз Тіршілік Той, мереке Туыс-туған, көрші-қолаң Түрме Тұз Уақыт, заман Үміт Үнемшілдік, үнемсіздік Ұйқы Ұрлық-барымта Ұста-шебер Халық Хандық, патшалық Шайтан, жын Шындық-жалғандық Ыдыс-аяқ