Мазмұнға өту
bilimger.kz
Мақала жариялау
academ.kz онлайн сабақ беріп, қосымша табыс табыңыз·оқушы Kaspi арқылы тікелей сізге төлейді·комиссия 0% academ.kz қосымша табыс табыңыз·14 күн тегін 14 күн тегін Тегін бастау

: «» · ₸

Қайта төлеу

Ақылды мен ақымақ туралы мақал-мәтелдер

«Ақылды мен ақымақ» тақырыбындағы 1053 қазақ мақал-мәтелі әліпби ретімен берілген (4-бет, барлығы 11 бет). Мақалды басып, оның жеке бетін ашыңыз — онда тақырыптас және мағынасы ұқсас мақалдар бар.

  1. Ел не демейді, есек не жемейді?
  2. Елірменің емі жоқ.
  3. Ер белгісі – құнында, Зер белгісі – пұлында.
  4. Ер-тұрманы алтын болса да, Есектің есек аты қалмайды.
  5. Ергежейліге есектен биік көлік жоқ.
  6. Ерді асы үшін сыйлама, Басы үшін сыйла.
  7. Ердің атағы туырлықтай, Өзі бұлдырықтай.
  8. Ердің ері – егеудің сынығы.
  9. Ерше барып, итше қайтты.
  10. Есебін тапқан жігітке, Ердің құны сөз емес.
  11. Есек есекті несиеге қасиды.
  12. Есек жорға қатқақта, Сыры мәлім батпақта.
  13. Есек қодығымен, шеңгел собығымен.
  14. Есек құлағының ұзындығына мақтанар, Есалаң жүзінің қызылдығына мақтанар.
  15. Есек өзін атқа балайды да, «Әттең» деп құлағына қарайды.
  16. Есек тұсаусыз болмас, Ер дұшпансыз болмас.
  17. Есек шарап ішсе, Ер-тоқымын сыйға беріп, Өзі жауыр болар.
  18. Есекке күміс ер жараспас.
  19. Есекке үкі таққандай, Итке жабу жапқандай.
  20. Есекке үкі тақпайды.
  21. Есекті жүгендегенмен жылқы болмас.
  22. Есекті мақтасаң да тұлпар болмас, Жаманға жан баласы іңкәр болмас.
  23. Есекті отқа айдасаң, боққа қашар.
  24. Есектің күші адал да, еті арам.
  25. Есектің түбіне «пия, пия» жетер.
  26. Есеп білмеген – есек.
  27. Есепсіздің есесі кетеді.
  28. Есердің мақтағанынан Естінің даттағаны артық.
  29. Ескісіз жаңа болмас, Жамансыз жақсы болмас.
  30. Ессізге ерік берсең, еңіретеді.
  31. Естіге екі сөз жетеді.
  32. Естілердің ақылын ескерген де есті.
  33. Есуастан ел сұрама, Есерсоқтан жөн сұрама.
  34. Есі кеткен ешкі жинар, Ешкі жинап есін жияр.
  35. Есіктен кіріп «төр менікі» деме, Ылдидан келіп «өр менікі» деме.
  36. Ет дәмділігін қойса, Мен ұрлығымды қояр едім.
  37. Етегі елпі, жеңі желпі.
  38. Етке тойғанның емі табылмайды.
  39. Етік жамағанды көрдік, Тақия жамағанды көрмедік.
  40. Жабу қисық емес, түйе қисық.
  41. Жабы семірсе, желік бітеді.
  42. Жабыны жауға мінбе жалы бар деп, Жаманмен құда болма малы бар деп.
  43. Жағымпаз надан жаудан жаман.
  44. Жаза баспас қадам жоқ, Жаңылмайтын адам жоқ.
  45. Жаза баспас мерген болмас, Жаңылмас жан болмас.
  46. Жазғытұрымғы жел жардай атанды жығады.
  47. Жазылармын деп ауру үмітті, Байырмын деп жарлы үмітті, Кетермін деп қыз үмітті.
  48. Жазымсыраған қыстан без, Жасымсыраған қыздан без.
  49. Жайынның аузы кең, арты тар.
  50. Жақсы – орынға, жаман – асқа.
  51. Жақсы адам алтын басын еңкейтеді, Жаман адам жаман артын тоңқайтады.
  52. Жақсы атқа бір қамшы, Жаман атқа мың қамшы.
  53. Жақсы аттан жығылса, Жаман адам табалар.
  54. Жақсы екен деп жүрерсің, Күнің түскенде білерсің.
  55. Жақсы жатырқамайды, Аңқау аңдамайды, Әңгүдік тыңдамайды.
  56. Жақсы жігіт ақылына жеңдіріп, іс қылар. Жаман жігіт оңай істі күш қылар.
  57. Жақсы көргенін, Жаман бергенін айтады.
  58. Жақсы кісі ақылымен тәуір болады, Мінезі қорғасындай ауыр болады, Құлағы өсек естімес сауыр болады, Кедейдің жалғыз керіндей, Құйрығы шолақ, арқасы жауыр болады.
  59. Жақсы кісі қырқында толады, Жаман кісі қырқында солады.
  60. Жақсы кісі мақтанса, «Жаманнан қалдым» дер. Жаман кісі мақтанса, «Жақсының жағасынан алдым» дер.
  61. Жақсы текшіл, жаман кекшіл.
  62. Жақсы топта танылады, Мырза жоқта танылады.
  63. Жақсыға айтсаң, білер, Жаманға айтсаң, күлер.
  64. Жақсыға жаман тең келмес, Көтергенмен кеудесін.
  65. Жақсыға жанас, жаманнан адас.
  66. Жақсыға қылған жақсылық Өмірінде тозбайды. Жаманға қылған жақсылық Бір күнгідей болмайды.
  67. Жақсыға сұқтан, жаманнан сақтан.
  68. Жақсыда мін жоқ, Жүйрікте сын жоқ.
  69. Жақсыны арман аздырар, Жаманды құлқын тоздырар.
  70. Жақсыны жамандаса, Аруағы асады; Жаманды жамандаса, Құты қашады.
  71. Жақсыны мақтасаң сақтанады, Жаманды мақтасаң қомданады.
  72. Жақсының алдында – ізет, Жаманның алдында – күзет.
  73. Жақсының кегі Жібек орамал кепкенше. Жаманның кегі Басы жерге жеткенше.
  74. Жақсының өзі кішік, ойы биік.
  75. Жақының үшін жақсының жағасынан алма.
  76. Жалаңқия жартаста ешкі жүреді.
  77. Жалғаймын деп үзіп алма, Түзеймін деп бұзып алма.
  78. Жалғанға жалқау нанады, не аңқау нанады.
  79. Жалқауға дәулет орнына ұйқы береді, Жаманға ақыл орнына күлкі береді.
  80. Жалы барда арылған – Жаман аттың белгісі. Жаны барда жалынған – Жаман адам белгісі.
  81. Жалықпаған жауды жеңеді.
  82. Жаман адам жақсы болмас, Қанша Қыдыр дарыса да. Жақсы адам жаман болмас, Қанша тұрып қараса да.
  83. Жаман айтпай, жақсы жоқ.
  84. Жаман ат өршіл, Жаман адам төршіл.
  85. Жаман ат соқпақшыл, Жаман кісі тоқпақшыл.
  86. Жаман ашса көрмес, айтса білмес.
  87. Жаман басшыдан жақсының сілтеуі артық.
  88. Жаман деген атпен жасағанша, Жақсы деген атпен жаныңды қи.
  89. Жаман жақыннан алыс артық, Атасы басқа арыс артық.
  90. Жаман жамандығын Туған нағашысынан көреді. Сөз сөйлей білмегендігін Туған әкесінен көреді.
  91. Жаман жасаққа қарамайды, Желінсау қосаққа қарамайды.
  92. Жаман иттің атын «Бөрібасар» қояды.
  93. Жаман қорыққанын сыйлайды.
  94. Жаман өзі бола алмайды, болғанды көре алмайды.
  95. Жаман өзін зорға балар.
  96. Жаман тумай жатып шөгеді, Жанбай жатып сөнеді.
  97. Жаман іс жоқ, Жаман ісші бар.
  98. Жаманға айтқан ақыл жапанға атқан оқпен тең.
  99. Жаманға ақыл айтсаң, жарға жығады.
  100. Жаманға сөз айтсаң, Ақыл таппас жол айтады.

Басқа тақырыптар

Ағайын-туыс Ағаш, орман Адалдық-арамдық Адам Адамгершілік Азамат, жігіт, ер Азшылық-көпшілік Ақыл-парасат Ақындық Алғыс-қарғыс Алыс-жақын Амал-айла Аман-сәлем Ант беру, серттесу Аңшылық Ар-ұят Арақ-шарап Арман Арық-семіз Ас-ауқат Аспан Асығыстық Ат әбзелдері Ат-атақ Ата-ана Ауыл-қоныс Ашу-ыза Әдемілік, сұлулық Әділдік Әзіл, күлкі Әр түрлі мақал-мәтелдер Байлық Бақсылық Бақыт Бал Бала, ұрпақ Балық Бата Батырлық Бау-бақша Бесік Би, билік, шешендік Биік-аласа Бірлік Бұйым Бұл-мата Гүл Дау-жанжал Демалыс Дене мүшелері Денсаулық Дос-дұшпан Достық Егіншілік Егіс Ел Еңбек Ер-әйел Есек Ескі-жаңа Жазмыш Жақсы-жаман Жалғыздық Жан-жануарлар Жастық-кәрілік Жәндіктер Жел Жеміс-жидек Жеңіс-жеңіліс Жер, табиғат Жетімдік Жігіт Жоқшылық Жол, сапар Жомарттық, мырзалық Жыл, мезгіл, ғасыр Заң, құқық Имандылық Ит Кешірім Киіз үй Киім-кешек Кітап Көлік Көмек, асар Көңіл-күй Көпшілік қауым Көші-қон Күншілдік, қызғаныш Күш-қуат Қала, шаһар Қалау, сұрау Қан, қатігездік Қанағатшылдық Қару-жарақ Қарыз-несие Қасқыр, бөрі Қателік, дұрыстық Қожа, молда Қол өнері Қонақ, қонақжайлылық Қорқыныш, үрей Қуаныш, шаттық Құда-жегжат Құдай, дін Құлдық Құрал-сайман Құс Қыздар Мал, малшылық Мансап, басқарушылық Махаббат, ғашықтық Мемлекеттік рәміздер Менмендік, тәкаппарлық Металл Мінез-құлық Мұң-шер, қайғы Мұра, жәдігер Нан Наным-сенім Нәпсі Ой Ойшылдардың нақыл сөздері Ойшылдық Ойын Оқу, білім, ғылым Олжа, пайда Отан Отбасы Өлім Өлшем Өнер Өң-түс Өртену, өрт Өсиет Өсімдіктер Өсу, өну Парақорлық, жемқорлық Пендешілік көлеңкелері Пікір, көзқарас Ру Сабыр Сағыныш Сақтық Салт-дәстүр Сандар Сауда-базар Сор мен бақ Су Сыйластық, құрмет Тазалық Татулық пен араздық Тау-тас Тәрбие Терең-таяз Тіл, сөз Тіршілік Той, мереке Туыс-туған, көрші-қолаң Түрме Тұз Уақыт, заман Үміт Үнемшілдік, үнемсіздік Ұйқы Ұрлық-барымта Ұста-шебер Халық Хандық, патшалық Шайтан, жын Шындық-жалғандық Ыдыс-аяқ