Сандар туралы мақал-мәтелдер
«Сандар» тақырыбындағы 466 қазақ мақал-мәтелі әліпби ретімен берілген (2-бет, барлығы 5 бет). Мақалды басып, оның жеке бетін ашыңыз — онда тақырыптас және мағынасы ұқсас мақалдар бар.
- Алты қатын азаға келсе, Әрқайсысы өз мұңын айтып жылайды.
- Алты қатын аққа барса, Әрқайсысы мұңын айтар.
- Алты қатын асқа барса, Әрқайсысы өз жырын жырлайды.
- Алтыға дейін бала ерке, Алпыстан кейін шал ерке.
- Алтыдағы бала атқа мінсе, Алпыстағы ата алдынан шығады.
- Алып алтау, жеп жетеу болмас.
- Алып алты болмаған, Жеп жеті болмайды.
- Алып алты, жеп жеті болмайды.
- Алысса, екі ердің бірі өледі.
- Алыстан алты жасар бала келсе, Алпыстағы қарт шығып атын байлар.
- Анадан артық дос бар ма? Ашудан жаман қас бар ма? Жиырма бестен жақсы жас бар ма? Қымыздан тәтті ас бар ма?
- Анаңды Меккеге үш арқалап барсаң да, Қарызынан құтыла алмайсың.
- Ант ішкеннің мыңы өледі, У ішкеннің бірі өледі.
- Аңқау астындағы атын Алты ай іздепті.
- Апат алпыс түрлі, Жұт жетпіс түрлі.
- Аптада бір суға түспесең, Тәніңді кір басады. Аптада бір досыңмен сырласпасаң, Жаныңды кір басады.
- Арамдықтың адымы алты тұтам, Арамдық қашып алысқа бармайды.
- Арамдықтың өрісі – алты-ақ адым.
- Арамзаның құйрығы бір-ақ тұтам.
- Арасында мұрын болмаса, екі көз бірін-бірі шұқыр еді.
- Арашашы болсаң, алты таяққа шыда.
- Арба жүрсе бір сықыр, Ат шапса бір тықыр.
- Арыстанда бір жігіттің күші, Қырық жігіттің жүрегі бар.
- Арыстанда қырық кісінің күші бар, Бір кісінің жүрегі бар.
- Арыстанның белгісі – артына қайырылып ақырмайды, қас батырдың белгісі – екі өкпеден оқ тисе, дұшпанына сыр беріп бақырмайды.
- Астарлы шапан тоңдырмас, Үш өрім жіп үзілмес.
- Астындағы атын алты ай іздейді.
- Асығып тиген әйел алты байдан шығады.
- Ат айлығын ойлайды, Түйе жылдығын ойлайды. Есек екі аяғының астын ойлайды.
- Ат баспаймын деген жерін үш басады, Ер көрмеймін деген жерін үш көрді.
- Ат баспаспын деген жерін үш басар.
- Ат бір басқан жерін үш басады.
- Ат жалын тартуға жарапты, Он екіде бір нұсқасы жоқ.
- Ат онында, жігіт отызында толады.
- Ат тоғызында толады, Жігіт отызында толады.
- Ат, Бір қылығы жат.
- Ата алмағанның оғы алты құлаш.
- Ата деген баланы «жаным» десе жарасар, Алты ұл тапқан қатынды «ханым» десе жарасар.
- Атадан алтау туғансын, Шырағыңды бір-ақ балаң жандырар.
- Атадан алтау туса да, Басыңа бір жалғыздық түсер.
- Атадан алтау туса да, Бір жалғыздық болады.
- Атадан алтау тусаң да, Басыңа түсер жалғыздық.
- Атадан жалғыз болсаң да, Рудан жалғыз болма.
- Атадан туған алтау едік, Өле-өле жетеу болдық.
- Атадан туған алты болса да, Абаданы бір-дүр.
- Атаң алпысқа кірсе, малай іздеме.
- Атаң алты мың қой айдаса да, Өзіңде біреу жоқ болса, жарлысың.
- Атаңда болса бір жолдас.
- Атсыздың атасының құны кетеді, Жалғыз-жарым ырысы кетеді.
- Аттының несібесі алтау, Жаяудың несібесі жалқы.
- Аттың атын шығаратын төрт тұяғы, Адамның атын шығаратын тіл мен жағы.
- Атың арық болса, бір шап, Отының аз болса, бір жақ.
- Аузы берен жігіттің бір ажалы көптен, Штаны жоқ әйелдің бір ажалы шөптен.
- Ауыз біреу, құлақ екеу.
- Ауылға алты жасар бала келсе, Алдынан алпыс жасар шал шығады.
- Ауылдасың соқыр болса, Бір көзіңді қысып жүр.
- Аш қасқыр қораңа шапса, Бірін жеп, онын жаралайды.
- Ашаршылықты көп көрген Өзі тоймай «мә» демес. Жетімдікті көп көрген Үш шақыртпай, «а» демес.
- Ашулыдан алты табан қашық тұр.
- Ашуменен бір жақсыдан айрылып, Қадір білмес бір жаманға тап болма.
- Ашыққанның екі көзі нанда, Тойынғанша қарамайды тамға.
- Аямейіз алты күн, Алты ай қыстан қатты күн.
- Әйел адам сырыңды алса, Дұшпан үштен бірін қылады.
- Әйел алмаған жігіт елуге келсе де, бозбала, Бала таппаған қатын қырыққа келсе де, қыз бала.
- Әйел қырық шырақты.
- Әйелдің аузы алпыстікі, Асты жетпістікі. Иінің аузы кім болса соныкі, Не болса да, түбі өзінікі.
- Әкеден алты батпан артық тудым десе, Жеті батпан жетпей туады.
- Әкеден бала үшеу туады.
- Әкең алпысқа келсе, қойшы алма.
- Әкіміңнің көзі соқыр болса, Бір көзіңді қысып жүр.
- Әлі келмеген ақыретте алғанмен алтау болмас, Жегенмен жетеу болмас. Қаншама аузы болғанмен, Құдай бергендей тіпті болмас.
- Әр асқанға бір тосқан.
- Әр ауылдың бір адырақпайы бар.
- Әр заманда бір сұрқылтай.
- Әр кәллаға бір қиял.
- Әр кемістікке – бір жетістік.
- Әр кісіде бір қиял.
- Әр қалада бір үйің болсын.
- Әр қылған жақсылықтың бір қайты бар.
- Әр нәрсеге ашық болғанша, Бір нәрсеге ғашық бол.
- Әр нәрсеге бір зауал.
- Әр сұлудың бір міні бар.
- Әркім жолдас болады амандықта, Бір күн тастап қашады жамандықта.
- Әркімнің бір ойы бар, Қиялында мың ойы бар.
- Әркімнің бір ойы бар, Қорасында мың қой бар.
- Әркімнің ойлап жүрген бір тілегі бар.
- Әуелгі байлық – денсаулық, Екінші байлық – ақ жаулық.
- Әуелгі байлық – денсаулық, Екінші байлық – он саулық, Онан кейін ақ жаулық.
- Әуелгі байлық – иман байлық, Екінші байлық – денсаулық. Үшінші байлық – ақ жаулық, Төртінші байлық – он саулық.
- Әупілдек деген бір құс бар, Даусы жер жарады. Қасына барсаң торғайдай.
- Бай бір борандық, Батыр бір оқтық.
- Бай бір жұттық, Батыр бір оқтық.
- Бай мақтанса, бір жұттық.
- Бай мінеді бір ат, Жарлы мінеді бір ат. Жазғытұры болғанда, Бай мінеді құр ат.
- Байдың бір жоқтығы бар, Аштың бір тоқтығы бар.
- Байдың малы төрт тісімен оттайды, Жарлының малы екі тісімен оттайды.
- Байдың мың қойының ішінде Жарлының жалғыз қара тоқтысын көреді.
- Байқасаң, бақыт бір жерде тұрмайды.
- Байлық – бір айлық.
- Бақтағы гүлдер бір ашылып, бір жабылады.
Басқа тақырыптар
Ағайын-туыс
Ағаш, орман
Адалдық-арамдық
Адам
Адамгершілік
Азамат, жігіт, ер
Азшылық-көпшілік
Ақыл-парасат
Ақылды мен ақымақ
Ақындық
Алғыс-қарғыс
Алыс-жақын
Амал-айла
Аман-сәлем
Ант беру, серттесу
Аңшылық
Ар-ұят
Арақ-шарап
Арман
Арық-семіз
Ас-ауқат
Аспан
Асығыстық
Ат әбзелдері
Ат-атақ
Ата-ана
Ауыл-қоныс
Ашу-ыза
Әдемілік, сұлулық
Әділдік
Әзіл, күлкі
Әр түрлі мақал-мәтелдер
Байлық
Бақсылық
Бақыт
Бал
Бала, ұрпақ
Балық
Бата
Батырлық
Бау-бақша
Бесік
Би, билік, шешендік
Биік-аласа
Бірлік
Бұйым
Бұл-мата
Гүл
Дау-жанжал
Демалыс
Дене мүшелері
Денсаулық
Дос-дұшпан
Достық
Егіншілік
Егіс
Ел
Еңбек
Ер-әйел
Есек
Ескі-жаңа
Жазмыш
Жақсы-жаман
Жалғыздық
Жан-жануарлар
Жастық-кәрілік
Жәндіктер
Жел
Жеміс-жидек
Жеңіс-жеңіліс
Жер, табиғат
Жетімдік
Жігіт
Жоқшылық
Жол, сапар
Жомарттық, мырзалық
Жыл, мезгіл, ғасыр
Заң, құқық
Имандылық
Ит
Кешірім
Киіз үй
Киім-кешек
Кітап
Көлік
Көмек, асар
Көңіл-күй
Көпшілік қауым
Көші-қон
Күншілдік, қызғаныш
Күш-қуат
Қала, шаһар
Қалау, сұрау
Қан, қатігездік
Қанағатшылдық
Қару-жарақ
Қарыз-несие
Қасқыр, бөрі
Қателік, дұрыстық
Қожа, молда
Қол өнері
Қонақ, қонақжайлылық
Қорқыныш, үрей
Қуаныш, шаттық
Құда-жегжат
Құдай, дін
Құлдық
Құрал-сайман
Құс
Қыздар
Мал, малшылық
Мансап, басқарушылық
Махаббат, ғашықтық
Мемлекеттік рәміздер
Менмендік, тәкаппарлық
Металл
Мінез-құлық
Мұң-шер, қайғы
Мұра, жәдігер
Нан
Наным-сенім
Нәпсі
Ой
Ойшылдардың нақыл сөздері
Ойшылдық
Ойын
Оқу, білім, ғылым
Олжа, пайда
Отан
Отбасы
Өлім
Өлшем
Өнер
Өң-түс
Өртену, өрт
Өсиет
Өсімдіктер
Өсу, өну
Парақорлық, жемқорлық
Пендешілік көлеңкелері
Пікір, көзқарас
Ру
Сабыр
Сағыныш
Сақтық
Салт-дәстүр
Сауда-базар
Сор мен бақ
Су
Сыйластық, құрмет
Тазалық
Татулық пен араздық
Тау-тас
Тәрбие
Терең-таяз
Тіл, сөз
Тіршілік
Той, мереке
Туыс-туған, көрші-қолаң
Түрме
Тұз
Уақыт, заман
Үміт
Үнемшілдік, үнемсіздік
Ұйқы
Ұрлық-барымта
Ұста-шебер
Халық
Хандық, патшалық
Шайтан, жын
Шындық-жалғандық
Ыдыс-аяқ