Уақыт, заман туралы мақал-мәтелдер
«Уақыт, заман» тақырыбындағы 380 қазақ мақал-мәтелі әліпби ретімен берілген (3-бет, барлығы 4 бет). Мақалды басып, оның жеке бетін ашыңыз — онда тақырыптас және мағынасы ұқсас мақалдар бар.
- Көктемде жерге түскен бір дән, Күзгі күнгі мың дән.
- Көне етіктіге бармайды, Көк етікті алмайды.
- Көп жасаған білмейді, Көп жүрген біледі.
- Көп жүргеннің сирағы көрінер.
- Көп толқыса – хан құлайды, Көл толқыса – жар құлайды.
- Көпке келген себеле, Себелені елеме.
- Көрмеген жер таныс болмас, Көрінген жер алыс болмас. Әр нәрсенің болжауы бар, Ши жуандап қамыс болмас.
- Көрмеген жердің ой-шұңқыры көп.
- Көрінген төбенің алысы жоқ, Көтерген жүктің ауыры жоқ.
- Көш жүре түзелер.
- Көш көлікті, көрікті болсын.
- Күн батса, қойға соқпақ табылады.
- Күн бұлтты деп, Жылқыны суармай жүрме.
- Күн қораланса, күрегіңді сайла, Ай қораланса, арысыңды сайла.
- Күні жеткен бала күшенбей-ақ туады.
- Күні өткеннің күні артық.
- Күттіруден күту қиын.
- Қамданған қапы қалмайды.
- Қамқа тон шүберек болар тозған соң.
- Қаңтар ауса, қар тұрмас.
- Қаңтарда қалпақ киім болмайды.
- Қара жерге қар жауар, Қарды көрген бір мұрат; Қара жерден қар кетсе, Жерді көрген бір мұрат.
- Қара тұяқ қарында жатпас, Мезгіл болмай таң атпас.
- Қараңғыда қалтырағанша, Жарықта жалтыра.
- Қарап отырғанша сағыз шайна.
- Қараша болмай, қар жаумас.
- Қарашада қаз қайтар.
- Қарт айнаға қараса, Өзіне көңілі толмайды.
- Қартайғанда дүние кісінің көз алдына бітеді.
- Қарыстан сүйем жақын.
- Қашарыңда қашарсың, Туарыңда сасарсың.
- Қашпаған қашардың уызына қаратып.
- Қашса құтылып, қуса жетеді.
- Қисық ағаш үй болмас, Қыңыр жігіт би болмас.
- Қойды күзде құмға айда, Жаз шыққанда шымға айда.
- Қол – таразы, Көңіл – қазы.
- Қонақ: таңертең тәтті, түсте тұщы, кешке кермек.
- Қоныс ақысын түйе қайтарады.
- Қорқаққа пана болмас қалың тоғай, Жалқауға бүгінгіден ертең оңай.
- Құдайға сенемін деп жолыңнан қалма.
- Құдайдың күні тарыдан да көп.
- Құдайдың күнінің жаманы жоқ.
- Құлақ естімес, естісе кешікпес.
- Құс көк сеңгірге бір қонады.
- Қырқында қыр аспаған, Елуінде ел аспас.
- Қырықтан артық жас жоқ, Қымыздан артық ас жоқ.
- Қыс арбаңды, жаз шанаңды сайла.
- Қыс қыстығын қылмаса, Жаз жаздығын қылмайды.
- Қыс қысыларсың, жаз жазыларсың.
- Қыс та қысырайды.
- Қыс шілдеде жілік жүгірер, Жаз шілдеде күлік жүгірер.
- Қысқа күнде қырық жерге көмбе қойған.
- Қыста жалаңаш жатпа, Жазда өзің білесің.
- Қыста қойыңды қопалы жерге қыстат, Жазда жазық жерге жайлат.
- Қыстың көзі – қырау.
- Қыстың қамын жаз ойла, Жаздың қамын қыс ойла.
- Қыстың соңы – жеті тоғыс, Көктем басы – бес тоғыс.
- Маусым – табаныңнан таусыл.
- Мезгілі жетсе мұз да ерір.
- Мұрның барда бір сіңбір.
- Мұртқа өкпелеп жүргенде сақал шықты.
- Мың асуға бір тосу.
- Мың күн жанған шырақ бір күн сөнеді.
- Мың күндік сапар бір қадамнан басталады.
- Наурыздан соң қыс болса, Мизамнан соң жаз болмас.
- Ой түбінде алтын бар, Ойлай берсең, табарсың. Қанша ұзақ болғанмен, Жүре берсең, барарсың.
- Ойнасақ та біраз жерге шаптық.
- Ойхой, дүние серуен, Адам бір көшкен керуен.
- Ойында өрелік жоқ, Ханында төрелік жоқ.
- Он бес жас құйын қуған желмен тең.
- Он екі жылда ердің басы салауат.
- Орайы келген іс – оңай бітер.
- Орайы келсе, орақ ор, Кезі келсе, кетпен шап.
- Орамал тонға жарамаса да, жолға жарайды.
- Орынын тапқан Орынсыз қалмас.
- От алып, ораққа түседі.
- От суымайды, сөнеді.
- Отты жастығың өтпей отау тік.
- Отыз тістің қадірін қартайғанда білерсің.
- Отызда ой толады, Қырықта қырға шығады.
- Отыр көтенім он ай.
- Отырған жерден отын кес.
- Өгіз қарын майыңды өлгенде бастаймысың.
- Өлмеген өлі балыққа кездеседі.
- «Өлі-тірі» өткен соң, Өлі күйеу болмаса, Тірі күйеу жатпайды.
- Өлімнен басқаның бәріне асық.
- Өлімнен басқаның ертесі жоқ.
- Өмір озады, ажар тозады.
- Өмірдің өткеніне өкінсең, Келеріне бекінерсің.
- Өткел өтсең, бұрын өт, Артта қалсаң, жол тайғақ.
- Өткен бұлттан жаңбыр күтпе.
- Өткен күн – ұшқан құс, Шақырсаң да келмейді.
- Өткен күн оралмас, Құнды сөз жоғалмас.
- Өткен күнде белгі жоқ.
- Өткен күннің бәрі ұмыт.
- Өткен қайтып оралмас, Өлген қайтып тірілмес.
- Өтпес жарлық – бойға қорлық.
- Піс қазаным бес ай.
- Піскен астың күйігі жаман.
- Сабақты ине сәтімен.
Басқа тақырыптар
Ағайын-туыс
Ағаш, орман
Адалдық-арамдық
Адам
Адамгершілік
Азамат, жігіт, ер
Азшылық-көпшілік
Ақыл-парасат
Ақылды мен ақымақ
Ақындық
Алғыс-қарғыс
Алыс-жақын
Амал-айла
Аман-сәлем
Ант беру, серттесу
Аңшылық
Ар-ұят
Арақ-шарап
Арман
Арық-семіз
Ас-ауқат
Аспан
Асығыстық
Ат әбзелдері
Ат-атақ
Ата-ана
Ауыл-қоныс
Ашу-ыза
Әдемілік, сұлулық
Әділдік
Әзіл, күлкі
Әр түрлі мақал-мәтелдер
Байлық
Бақсылық
Бақыт
Бал
Бала, ұрпақ
Балық
Бата
Батырлық
Бау-бақша
Бесік
Би, билік, шешендік
Биік-аласа
Бірлік
Бұйым
Бұл-мата
Гүл
Дау-жанжал
Демалыс
Дене мүшелері
Денсаулық
Дос-дұшпан
Достық
Егіншілік
Егіс
Ел
Еңбек
Ер-әйел
Есек
Ескі-жаңа
Жазмыш
Жақсы-жаман
Жалғыздық
Жан-жануарлар
Жастық-кәрілік
Жәндіктер
Жел
Жеміс-жидек
Жеңіс-жеңіліс
Жер, табиғат
Жетімдік
Жігіт
Жоқшылық
Жол, сапар
Жомарттық, мырзалық
Жыл, мезгіл, ғасыр
Заң, құқық
Имандылық
Ит
Кешірім
Киіз үй
Киім-кешек
Кітап
Көлік
Көмек, асар
Көңіл-күй
Көпшілік қауым
Көші-қон
Күншілдік, қызғаныш
Күш-қуат
Қала, шаһар
Қалау, сұрау
Қан, қатігездік
Қанағатшылдық
Қару-жарақ
Қарыз-несие
Қасқыр, бөрі
Қателік, дұрыстық
Қожа, молда
Қол өнері
Қонақ, қонақжайлылық
Қорқыныш, үрей
Қуаныш, шаттық
Құда-жегжат
Құдай, дін
Құлдық
Құрал-сайман
Құс
Қыздар
Мал, малшылық
Мансап, басқарушылық
Махаббат, ғашықтық
Мемлекеттік рәміздер
Менмендік, тәкаппарлық
Металл
Мінез-құлық
Мұң-шер, қайғы
Мұра, жәдігер
Нан
Наным-сенім
Нәпсі
Ой
Ойшылдардың нақыл сөздері
Ойшылдық
Ойын
Оқу, білім, ғылым
Олжа, пайда
Отан
Отбасы
Өлім
Өлшем
Өнер
Өң-түс
Өртену, өрт
Өсиет
Өсімдіктер
Өсу, өну
Парақорлық, жемқорлық
Пендешілік көлеңкелері
Пікір, көзқарас
Ру
Сабыр
Сағыныш
Сақтық
Салт-дәстүр
Сандар
Сауда-базар
Сор мен бақ
Су
Сыйластық, құрмет
Тазалық
Татулық пен араздық
Тау-тас
Тәрбие
Терең-таяз
Тіл, сөз
Тіршілік
Той, мереке
Туыс-туған, көрші-қолаң
Түрме
Тұз
Үміт
Үнемшілдік, үнемсіздік
Ұйқы
Ұрлық-барымта
Ұста-шебер
Халық
Хандық, патшалық
Шайтан, жын
Шындық-жалғандық
Ыдыс-аяқ