Отан туралы мақал-мәтелдер
«Отан» тақырыбындағы 393 қазақ мақал-мәтелі әліпби ретімен берілген (2-бет, барлығы 4 бет). Мақалды басып, оның жеке бетін ашыңыз — онда тақырыптас және мағынасы ұқсас мақалдар бар.
- Елде бір тентек жүрмей ме.
- Елді ерке бұзады, Етті желке бұзады.
- Елді есі кеткен жамандайды.
- Елді жерде Түлкі аштан өлмес.
- Елді қу бұзады, Сүтті су бұзады.
- Елді тентек бұзар, Басты келтек бұзар.
- Елдің елдігі ерінен танылар, Елдің байлығы жерінен танылар.
- Елдің ерлігі ерінен танылар, Елдің байлығы жерінен танылар.
- Елдің күші елу батпан.
- Елдің іші – береке, Көптің іші – мереке.
- Елеулі болғың келсе елден ас.
- Елмен көрген – еленбес.
- Елу жылда – ел жаңа, Жүз жылда – қазан.
- Елі мықтының Белі мықты.
- Елін елсінбеген, Жерін жерсінбеген Жат жұрттың аяғын жалар, Саяғын бағар.
- Елінен безіп, елсізде өлгеннің Екі көзін қарға шұқиды.
- Елің – панаң, Жерің – анаң.
- Еліңді сүйсең ерлік істейсің.
- Еліңді тастап шетке кетпе, Шетке кетсең де, көпке кетпе.
- Ер басына күн туса, Бұта түбі үй болар, Ел ірісе – ыдырап, Екі үйге бір би болар.
- Ер елімен жақсы, Жер кенімен жақсы.
- Ер елін сағынса, Ер-тұрманын тағынар.
- Ер елінде, гүл жерінде.
- Ер жігіт ел үшін туады, ел үшін өледі.
- Ер жігіт елін сүйеді.
- Ер жігіт: «Өскен елім, – дейді, – Кіндік кескен жерім», – дейді.
- Ерінен айырылған көмгенше жылайды, Елінен айырылған өлгенше жылайды.
- Есердің қанжары Етігінің қонышында жүреді.
- Есі бар жігіт елін табар, Есі жоқ жігіт жаттың отын жағар.
- Есі бүтін елден шықпайды. Елінің қырын жықпайды.
- Есі кеткеннен ем сұрама, Есіріктен жөн сұрама.
- Есі шыққан елге күледі.
- Есітпеген – елде көп.
- Етекті ел – есептегі ел.
- Еті тірі жігіт: Елінің намысын қорғайды, Тоғайының қамысын қорғайды.
- Жазда жанын баққан, Қыста қыдың қаққан.
- Жақсы енені Жаман келін жер қылады. Жақсы келін Жаман енені ел қылады.
- Жақсылық қылсаң халыққа, Бір қайырымын аларсың. Жамандық қылсаң халыққа, Жапанда жалғыз қаларсың.
- Жалақормен бәлеқор құда болар, Ақыр соңы айырлысып жүдә болар.
- Жалықтырса ұзақ сапар, жат мекен Туған елдің түтіні де тәтті екен.
- Жаман еркек қайғылы, Өз отының басында. Жақсы еркек қайғылы, Отанының басында.
- Жаман мерген киік атқан жеріне Үш рет оралар.
- Жаманның күші, Жапалаққа жетер.
- Жаңбыр жаумаса, жер жетім, Ата қонысынан ауса, ел жетім, Жарынан айырылса, ер жетім.
- Жарамды жігіт Жұртына олжа салар. Жарамсыз жігіт Жұртына қауға салар.
- Жасыл киген жас-жаран Елдің сәні, Қызғалдақ гүл құлпырған Жердің сәні.
- Жат елдің жақсысы болғанша, Өз еліңнің сақшысы бол.
- Жат елдің қаршығасынан Өз еліңнің қарғасы артық.
- Жат жерде жаның қиналса – ел қадірін білерсің. Жұтым суға зар болсаң – көл қадірін білерсің.
- Жат жерде жаның қиналса, Ел кәдірін білерсің, Жұтым суға зар болсаң, Көл кәдірін білерсің.
- Жат жердің қаршығасынан Өз жеріңнің қарғасы артық.
- Жауда қалған бұлбұлдан Отанға қайтқан ит артық.
- Жекен жерінде көгерер, Ер елінде көгерер.
- Жемісті ағаш, Жерге иіліп тәжім етеді. Жетелі жігіт, Елге иіліп тәжім етеді.
- Жер – ел ырысы.
- Жер – таусылмайтын қазына.
- Жер бауыры суық, Ел бауыры жылы.
- Жер тағдыры – ел тағдыры.
- Жер шежіресі – ел шежіресі.
- Жер шетіне жүйрік жетпейді. Көпке бұйрық жетпейді.
- Жерсіз ел тұл, Елсіз жер тұл.
- Жері байдың елі бай.
- Жерін қорлаған жерленбей қалады.
- Жерінен ауғанға жеті жыл қоныс жоқ.
- Жесір қатын ер болар, Жетім бала ел болар.
- Жетесіз бала «жерден алдым» дейді, Жетілген бала «елден алдым» дейді.
- Жиеннің алғаны парыз, Жезденің алғаны қарыз.
- Жорғаң қатты болса, Төске сал, Ісің ақ болса, Көпке сал.
- Жұрт көргендей қалаң болсын, Жұт білгендей балаң болсын.
- Жұртқа қолыңды жайғанша, Жұрттан жұрқа терген артық.
- Жұртпен жүрген жүдемес.
- Жұртты жеген жарымас.
- Жұртымның жұртында қалайын.
- Жұт жеті ағайынды, Жиенмен сегіз ағайынды.
- Жұтаған ел – жұртын мақтайды, Ашыққан ел – құртын мақтайды.
- Жүрек сүю үшін жаралған, Көңіл түю үшін жаралған.
- Жыртық жерді жел табар, Шын бақытты ел табар.
- Жыртық үйді жел табар, Өтірік сөзді ел табар.
- Жігіттің үш жұрты бар: Бірінші – өз жұрты, Екінші – нағашы жұрты, Үшінші – қайын жұрты.
- Жігіті жүзге жеткен елді Жүзіқара кемітеді.
- Зергерсіз болса, зер мұңлық, Жолдассыз болса, ер мұңлық. Егінсіз болса, жер мұңлық. Иесіз болса, ел мұңлық.
- Зорлық көрсең ерге бар, Қорлық көрсең елге бар.
- Ит – тойған жеріне, Ер – туған жеріне.
- Ит – тойған жеріне, Ер жігіт – туған жеріне.
- Ит екеш ит те туған жерін аңсайды.
- Итісеміз, малы арық – Жер азғыны, Ынтымағы болмаса, Ел азғыны.
- Кемеңгердің артынан көп ереді.
- Кең киім тозбайды, Кеңесті ел азбайды.
- Кеңесті ел азбас, Кеңнен пішкен тон тозбас.
- Кеңесіп іс басқару – Келелі елдің белгісі. Жұмыла жұмыс атқару – Өрелі елдің белгісі.
- Кер кеткеннің сақалы Кеңірдегінен шығады.
- Кереге бойы қар жауса да, Жұтамайды сауысқан. Қанды қалпақ кисе де, Қиыспайды туысқан.
- Киім жағасымен жарасады, Ел ағасымен жарасады.
- Көбікті төкпе, Көпті сөкпе.
- Көкті тіреуге болмайды, Көпті мінеуге болмайды.
- Көл жайлаған үйрек-қаз Шөл қадірін білмейді. Шөлде өскен бұлдырық Көл қадірін білмейді. Тауда туып, таста өскен, Ағайыннан басқа өскен Ел қадірін білмейді.
- Көлден кетсе жалбыз мұң, Елден кетсе жалғыз мұң.
- Көп алғысы көгертер.
- Көп асқанға – Бір тосқан.
- Көп ауыз біріксе, Кере ауыз жоқ болады.
Басқа тақырыптар
Ағайын-туыс
Ағаш, орман
Адалдық-арамдық
Адам
Адамгершілік
Азамат, жігіт, ер
Азшылық-көпшілік
Ақыл-парасат
Ақылды мен ақымақ
Ақындық
Алғыс-қарғыс
Алыс-жақын
Амал-айла
Аман-сәлем
Ант беру, серттесу
Аңшылық
Ар-ұят
Арақ-шарап
Арман
Арық-семіз
Ас-ауқат
Аспан
Асығыстық
Ат әбзелдері
Ат-атақ
Ата-ана
Ауыл-қоныс
Ашу-ыза
Әдемілік, сұлулық
Әділдік
Әзіл, күлкі
Әр түрлі мақал-мәтелдер
Байлық
Бақсылық
Бақыт
Бал
Бала, ұрпақ
Балық
Бата
Батырлық
Бау-бақша
Бесік
Би, билік, шешендік
Биік-аласа
Бірлік
Бұйым
Бұл-мата
Гүл
Дау-жанжал
Демалыс
Дене мүшелері
Денсаулық
Дос-дұшпан
Достық
Егіншілік
Егіс
Ел
Еңбек
Ер-әйел
Есек
Ескі-жаңа
Жазмыш
Жақсы-жаман
Жалғыздық
Жан-жануарлар
Жастық-кәрілік
Жәндіктер
Жел
Жеміс-жидек
Жеңіс-жеңіліс
Жер, табиғат
Жетімдік
Жігіт
Жоқшылық
Жол, сапар
Жомарттық, мырзалық
Жыл, мезгіл, ғасыр
Заң, құқық
Имандылық
Ит
Кешірім
Киіз үй
Киім-кешек
Кітап
Көлік
Көмек, асар
Көңіл-күй
Көпшілік қауым
Көші-қон
Күншілдік, қызғаныш
Күш-қуат
Қала, шаһар
Қалау, сұрау
Қан, қатігездік
Қанағатшылдық
Қару-жарақ
Қарыз-несие
Қасқыр, бөрі
Қателік, дұрыстық
Қожа, молда
Қол өнері
Қонақ, қонақжайлылық
Қорқыныш, үрей
Қуаныш, шаттық
Құда-жегжат
Құдай, дін
Құлдық
Құрал-сайман
Құс
Қыздар
Мал, малшылық
Мансап, басқарушылық
Махаббат, ғашықтық
Мемлекеттік рәміздер
Менмендік, тәкаппарлық
Металл
Мінез-құлық
Мұң-шер, қайғы
Мұра, жәдігер
Нан
Наным-сенім
Нәпсі
Ой
Ойшылдардың нақыл сөздері
Ойшылдық
Ойын
Оқу, білім, ғылым
Олжа, пайда
Отбасы
Өлім
Өлшем
Өнер
Өң-түс
Өртену, өрт
Өсиет
Өсімдіктер
Өсу, өну
Парақорлық, жемқорлық
Пендешілік көлеңкелері
Пікір, көзқарас
Ру
Сабыр
Сағыныш
Сақтық
Салт-дәстүр
Сандар
Сауда-базар
Сор мен бақ
Су
Сыйластық, құрмет
Тазалық
Татулық пен араздық
Тау-тас
Тәрбие
Терең-таяз
Тіл, сөз
Тіршілік
Той, мереке
Туыс-туған, көрші-қолаң
Түрме
Тұз
Уақыт, заман
Үміт
Үнемшілдік, үнемсіздік
Ұйқы
Ұрлық-барымта
Ұста-шебер
Халық
Хандық, патшалық
Шайтан, жын
Шындық-жалғандық
Ыдыс-аяқ