Еңбек туралы мақал-мәтелдер
«Еңбек» тақырыбындағы 775 қазақ мақал-мәтелі әліпби ретімен берілген (6-бет, барлығы 8 бет). Мақалды басып, оның жеке бетін ашыңыз — онда тақырыптас және мағынасы ұқсас мақалдар бар.
- Кісі алатын бура көп жасамайды.
- Кісі бергені кісіге ырыс болмас.
- Қаз тойғанына семірмейді, Орғанына семіреді.
- Қазан аузы жоғары.
- Қазанға не салсаң, Шөмішіңе сол ілінер.
- Қайраты бар кісінің берекеті бар ісінің.
- Қайратыңа әдісіңді жолдас ет, Әдісіңе ақылыңды жолдас ет.
- Қақылдаған тауық тумай қоймас.
- Қалауын тапса, қар жанар.
- Қалған іске – қар жауар.
- Қара жердің қадірін, Ойда, қырда сарт білер. Керқұланның қадірін, Ойда, қырда қазақ білер.
- Қарны ашқан қазанға қарайды.
- Қарның ашса, қазан ас, Ет болмаса, сазан ас. Сазан тамақ емес пе, Сазан тамақ жемес пе?
- Қасапшыға жолықсаң, Сойғаны мен сатқанын айтады. Сиыршыға жолықсаң, Шелегіндегі қаймағын айтады.
- Қатты жерге қақ тұрар, Қайратты ерге бақ тұрар.
- Қатты жерге қақ тұрар, Қайратты ерге мал тұрар.
- Қауынның пәлегі ащы, түйнегі тұщы.
- Қимылдаған қыр асар.
- Қиынға қиналмаған оңайға ойланбайды.
- Қой анасы – оннан, Жылқы анасы – бестен.
- Қой бақтым – қоңырау тақтым.
- Қой егіз тапса, Шөптің басы айыр шығады.
- Қой иесі бірге санаса, Қойшы басқа санайды.
- Қой семіз болса, Ішіндегісі егіз болады.
- Қой семізі – қойшыдан.
- Қой сүті – қорғасын, Қойды соққан оңбасын.
- Қой шелді болмай, төлді болмайды.
- Қойды қорада сат, Астықты ұрада сат.
- Қойдың жайын ойласаң, құмға көш, Сиыр жайын ойласаң, Сырға көш.
- Қойдың пірі – Шопан ата.
- Қойшы көп болса, қой арам өледі.
- Қойшыны таяғы, Қасқырды аяғы асырайды.
- Қойшының қызы қой келгенде іс қылар.
- Қойың болмаса, Байлықта ойың болмасын.
- Қол күрек: шабуылда қалқаның, бекіністе қорғаның.
- Қолы қимылдағанның ауызы қимылдар.
- Қолыма жұмыс бергенің, Жаныма тыныс бергенің.
- Қора толы қойыңды қотыр тоқты бүлдірер.
- Қорасында айыры жоқтың малға қайырымы жоқ.
- Қорасында қойы жоқтың итінің сағын қара.
- Қорлы саба сарқылмас.
- Қошқардың жайын қой баққан біледі.
- Қуатты қол – құрыш, Даналық ой – ырыс.
- Құдай жүгіртпегенді Бұзау – жүгіртеді.
- Құлан ату менің не теңім, киік атпай, Киік ату менің не теңім, үйде жатпай.
- Құлдай қызмет етсең, Бектей жатып жейсің.
- Құнан атқа жеткізер, Ат мұратқа жеткізер.
- Құр алғыс азық болмайды.
- Құрал-сайман саз болса, Машақатың аз болар.
- Құрсағы жібіген ит жатпас.
- Құрыққа сырық жалғайды.
- Құрыш қайрат, Құрылыста шынығар, Ісін сүйген, Істей жүріп тынығар.
- Қырсыққан жігіт мал таппас, Адасқан жігіт жол таппас.
- Қыс киімін жаз киіп, Жарлы қайдан байысын. Жазы-қысы жұмыс қып, Мая қайдан қайысын?
- Қысқа жіп күрмеуге келмейді, Күрмеуге келсе де, байлауға келмейді.
- Қыста малыңды бақ, Жазда шөбіңді шап.
- Қыстағы қар – жерге ырыс, Жаздағы ылғал – елге ырыс.
- Қыстағы қар, жаздағы жаңбыр, Жерге жауған нұр.
- Қыстай қайрап, жаздай шапқан кетпенім, Кетпен шауып мұратыма жеткенім.
- Қысыр қалған ешкіден лақтаған шыбыш артық.
- Мал – баққандікі, Жер – жыртқандікі.
- Мал – баласы, жер – анасы.
- Мал ашуы – жан ашуы.
- Мал аяған аттан құр, Төл аяған ақтан құр.
- Мал баға білмеген пайда таба білмейді.
- Мал баққанға бітеді, Отын жаққанға бітеді. Егін еккенге бітеді, Жерін тауып сепкенге бітеді.
- Мал баққанға бітеді.
- Мал бақпаған мал бақса, Жайламаған сай қоймас. Би болмаған би болса, Билемеген ел қоймас.
- Мал барда шығын бар.
- Мал басқа, қына тасқа бітеді.
- Мал жайған малдың жайылғанына тояды.
- Мал жисаң қонысың, Ас жисаң, ыдысын тап.
- Мал құлағы – саңырау.
- Мал малсақты табады.
- Мал мен бас – егіз.
- Мал өсірсең мол өсір, Кеңейтеді пейіліңді. Еңбек етсең – көл көсір, Қандырады мейіріңді.
- Мал өсірсең, қой өсір, Өнімі оның көл-көсір.
- Мал семіз болса, төл егіз, Жер семіз болса, дән егіз.
- Мал тапқан ердің жазығы жоқ.
- Мал тұяғы – қазына.
- Мал, малдан кейін ал.
- Малда жазық жоқ, Менде азық жоқ.
- Малды баға біл, бабын таба біл.
- Малды бақсаң, қойды бақ, Май кетпейді шарадан. Ит асырасаң сырттаннан, Қой бермейді қорадан.
- Малды жақсы баққаның, Өзіңе абырой тапқаның. Малды жаман баққаның, Келген бақты қаққаның.
- Малды жерден сұра, Не аққан терден сұра.
- Малды жисаң – машақат, Жоғалтсаң – өкініш.
- Малды тапқанға бақтыр, Отты шапқанға жақтыр.
- Малды тауысам десең, пұл қыл, Астықты тауысам десең, ұн қыл.
- Малды теппе, ақты төкпе.
- Малды іріктемесең, Тұқымы азады. Қонысты жаңартпасаң, Өрісі азады.
- Малдының беті жарық, Малсыздың беті шарық.
- Малдың бір ұшы білекте, Бір ұшы жүректе.
- Малдың жайын баққан білер, Оттың жайын жаққан білер.
- Малдың жатар орны – жарым құрсақ.
- Малдың тамағын қара, Малшының табағына қара.
- Малсыз деп ерден түңілме, Ерсіз деп елден түңілме, Елсіз деп жерден түңілме.
- Малы жоқ деп ерден түңілме, Шөбі жоқ деп жерден түңілме.
- Малы көптің қайғысы көп.
- Маңдайы терлемегеннің, Қазаны қайнамайды.
Басқа тақырыптар
Ағайын-туыс
Ағаш, орман
Адалдық-арамдық
Адам
Адамгершілік
Азамат, жігіт, ер
Азшылық-көпшілік
Ақыл-парасат
Ақылды мен ақымақ
Ақындық
Алғыс-қарғыс
Алыс-жақын
Амал-айла
Аман-сәлем
Ант беру, серттесу
Аңшылық
Ар-ұят
Арақ-шарап
Арман
Арық-семіз
Ас-ауқат
Аспан
Асығыстық
Ат әбзелдері
Ат-атақ
Ата-ана
Ауыл-қоныс
Ашу-ыза
Әдемілік, сұлулық
Әділдік
Әзіл, күлкі
Әр түрлі мақал-мәтелдер
Байлық
Бақсылық
Бақыт
Бал
Бала, ұрпақ
Балық
Бата
Батырлық
Бау-бақша
Бесік
Би, билік, шешендік
Биік-аласа
Бірлік
Бұйым
Бұл-мата
Гүл
Дау-жанжал
Демалыс
Дене мүшелері
Денсаулық
Дос-дұшпан
Достық
Егіншілік
Егіс
Ел
Ер-әйел
Есек
Ескі-жаңа
Жазмыш
Жақсы-жаман
Жалғыздық
Жан-жануарлар
Жастық-кәрілік
Жәндіктер
Жел
Жеміс-жидек
Жеңіс-жеңіліс
Жер, табиғат
Жетімдік
Жігіт
Жоқшылық
Жол, сапар
Жомарттық, мырзалық
Жыл, мезгіл, ғасыр
Заң, құқық
Имандылық
Ит
Кешірім
Киіз үй
Киім-кешек
Кітап
Көлік
Көмек, асар
Көңіл-күй
Көпшілік қауым
Көші-қон
Күншілдік, қызғаныш
Күш-қуат
Қала, шаһар
Қалау, сұрау
Қан, қатігездік
Қанағатшылдық
Қару-жарақ
Қарыз-несие
Қасқыр, бөрі
Қателік, дұрыстық
Қожа, молда
Қол өнері
Қонақ, қонақжайлылық
Қорқыныш, үрей
Қуаныш, шаттық
Құда-жегжат
Құдай, дін
Құлдық
Құрал-сайман
Құс
Қыздар
Мал, малшылық
Мансап, басқарушылық
Махаббат, ғашықтық
Мемлекеттік рәміздер
Менмендік, тәкаппарлық
Металл
Мінез-құлық
Мұң-шер, қайғы
Мұра, жәдігер
Нан
Наным-сенім
Нәпсі
Ой
Ойшылдардың нақыл сөздері
Ойшылдық
Ойын
Оқу, білім, ғылым
Олжа, пайда
Отан
Отбасы
Өлім
Өлшем
Өнер
Өң-түс
Өртену, өрт
Өсиет
Өсімдіктер
Өсу, өну
Парақорлық, жемқорлық
Пендешілік көлеңкелері
Пікір, көзқарас
Ру
Сабыр
Сағыныш
Сақтық
Салт-дәстүр
Сандар
Сауда-базар
Сор мен бақ
Су
Сыйластық, құрмет
Тазалық
Татулық пен араздық
Тау-тас
Тәрбие
Терең-таяз
Тіл, сөз
Тіршілік
Той, мереке
Туыс-туған, көрші-қолаң
Түрме
Тұз
Уақыт, заман
Үміт
Үнемшілдік, үнемсіздік
Ұйқы
Ұрлық-барымта
Ұста-шебер
Халық
Хандық, патшалық
Шайтан, жын
Шындық-жалғандық
Ыдыс-аяқ