Адам туралы мақал-мәтелдер
«Адам» тақырыбындағы 942 қазақ мақал-мәтелі әліпби ретімен берілген (8-бет, барлығы 10 бет). Мақалды басып, оның жеке бетін ашыңыз — онда тақырыптас және мағынасы ұқсас мақалдар бар.
- Өткеннің жақсылығы – тағылым, Жаманы – сабақ.
- Өткеннің үлгілі сөзін жатта, Көңіліңе ой салады әр уақытта.
- Өтпес жарлық – байға қорлық.
- Өтірік айтып жылағанша, Шыныңды айтып жалың.
- Өтірік айтып қарабет болғанша, шынды айтып жара бет бол.
- Өтірік айтып пайда тапсаң, Ақырында залал табарсың. Рас айтып залал тапсаң, Ақырында пайда табарсың.
- Өтірік деген дұшпан бар, Отқа сүйреп салатын.
- Өтірік өрге баспайды.
- Өтірік шындықтың қасына түнейді.
- Өтіріктің адымы қысқа.
- Өтіріктің алды – мұз, арты – ор.
- Өтіріктің балын жалап тірі жүргеннен, Шындықтың уын ішіп өлген артық.
- Өтіріктің құйрығы бір тұтам.
- Өтіріктің шиесін шындық шешеді.
- Өтірікші айғақ қойып сөйлейді.
- Өтірікші алдымен өзін алдар.
- Өтірікшінің сөзі өрге баспас.
- Патша бере алмаған ақылды ойшыл берер.
- Патшаның қолтығы кең, құйрығы ұзын.
- Пәле қуған пәлеге жолығады, Жала қуған жалаға жолығады.
- Пәрменсіз адам болса да, Армансыз адам болмайды.
- Пейілі кедей байдан сақтан.
- Пейілі кең кемімес, Пейілі тар кеңімес.
- Рахат іздесең, бейнетінен қорықпа, Қуаныш іздесең, қайғысынан қорықпа.
- Сабасына қарай піспегі, Мұртына қарай іскегі.
- Сабы алтын болса да, Көсеудің көсеу аты қалмайды.
- Сабырлы жетер мұратқа, Сабырсыз қалар ұятқа.
- Сабырлы ойлаған саспай жауап береді.
- Сай сайға құяды, Шұқанаққа дәнеңе жоқ.
- Сақылардан сұлтан ал, Құтпан жалдан ұлтан ал, Пат құндыздан ұлпан ал.
- Сақының сақылығын Сараңды көрсең білерсің. Адалдың адалдығын Арамды көрсең білерсің.
- Сан тимеске сан тиді, Шен тимеске шен тиді.
- Саналы адам Сағыңды сындырмас. Санасыз адам Жаныңды тындырмас.
- Сараң – малдың құлы.
- Сараң асын бермейді, көзінің жасын береді.
- Сараң бай союға қозы таппай, Жарлының жалғыз тоқтысын сұрапты.
- Сараң байлығына жүкші ғана.
- Сараң соқырдың өз бидайын өзіне қуырып береді.
- Сараңға мал қайғы, Сардарға жан қайғы.
- Сараңнан сарқыт жегенше, иттен тартып же.
- Сараңның асы піскенше, таудың тасы піседі.
- Сараңның жиған малы арам.
- Сараңның қолы қалтырауық.
- Сасқанда аузың табылмас.
- Сауға сұраймын деп дауға қалыпты.
- Саудагер ажарын сатады, Сұрамсақ назарын сатады.
- Саудагер алдымен досын алдайды, Өзгелерін сосын алдайды.
- Саудагер құнықса, Сақалын күзеп сатады.
- Саудагер сақалды қолдан береді.
- Саудагерде дос болмас.
- Саулықтың жасы үлкен, Ісектің басы үлкен.
- Сексенде сегіз байлық, сегіз жарлылық.
- Сиыр сипағанды білмейді, Жаман сыйлағанды білмейді.
- Сойыл күшін басқа түскен біледі.
- Сойылды соға білмеген езіне тигізер.
- Соқырға таяқ ұстатқандай.
- Соқырдан қарауыл қойсаң, Елді жауға алдырар. Наданнан би қойсаң, Елді дауға қалдырар.
- Сом алтынды басып отыру үшін де көтен керек.
- Сорлыға сойылдың жуан басы тиер.
- Сорлыға соққы бұрын тиер.
- Сөз бергеннің сөзіне ерсең, Басыңа бейнет болады. Бөз бергеннің бөзін алсаң, Үстіңе көйлек болады.
- Сөзге батыр, іске пақыр.
- Сөйлей-сөйлей шешен, Көре-көре көсем боласың.
- Су да ылдиға ағады, Кішіпейілділік адамға жағады.
- Суық бауыр баладан суыртпақ жіп күтпе.
- Сұқ семірмес, ұры байымас.
- Сұлу сұлу емес, сүйген сұлу.
- Сұраған адам – қайыршы, Ұрлаған адам – қарашы.
- Сұрағаннан берген артық.
- Сұрап алған сыйлықтың қадірі жоқ.
- Сұратып бергенше, ұрып бер.
- Сүйекпен ұрған ит қыңсыламайды.
- Сүйіктінің көзі сыршыл.
- Сүтсіз қой маңырауық.
- Сыйлай берсең, сараң да мырза болады.
- Сыйлық қымбат емес, Сүю қымбат.
- Сыланайын десем, байдан қорқам, Сыланбайын десем, тоқалдан қорқам.
- Сылдыры бар да, салмағы жоқ.
- Сын түзелмей, мін түзелмейді.
- Сыпайы сырын білдірмес.
- Сыпайы сырын жасырмас, Пұшық мұрнын жасырмас.
- Сыпайы сырын сақтар, Әдепті арын сақтар.
- Сыпайы тоңбай қалтырайды.
- Сыпайы тоңбас, қалтырар.
- Сыпайы, киімді киіп тоздырады, Сараң, киімді жиып тоздырады.
- Сыпайылық жоқ жерде, Сыйласу да жоқ.
- Сыпырғышың жаман болса, шаңға өкпелеме.
- Сыр – шымылдық, шындық – айна.
- Сыр айтқанға сенбе, Шын айтқанға сен.
- Сырлы аяқтың сыры кетсе де, сыны кетпейді.
- Сырт көз – сыншы.
- Сырты жалтырауықтың Іші қалтырауық.
- Сыртың сайлы болғанша, Ішің майлы болсын.
- Сырын білмеген адамға Сырыңды айтпа. Қасақы қу жаманға Шыныңды айтпа.
- Табы бірдің – тәңірі бір.
- Таз – әңгі, соқыр – қиық, Бұйықта бар аз қиық.
- Тақиялы бас талайды көреді.
- Тақиям жаман болса да, Таяғым жақсы.
- Тақыр кедейдің ұйқысы тыныш.
- Тақырбастан тарақ сұрама.
Басқа тақырыптар
Ағайын-туыс
Ағаш, орман
Адалдық-арамдық
Адамгершілік
Азамат, жігіт, ер
Азшылық-көпшілік
Ақыл-парасат
Ақылды мен ақымақ
Ақындық
Алғыс-қарғыс
Алыс-жақын
Амал-айла
Аман-сәлем
Ант беру, серттесу
Аңшылық
Ар-ұят
Арақ-шарап
Арман
Арық-семіз
Ас-ауқат
Аспан
Асығыстық
Ат әбзелдері
Ат-атақ
Ата-ана
Ауыл-қоныс
Ашу-ыза
Әдемілік, сұлулық
Әділдік
Әзіл, күлкі
Әр түрлі мақал-мәтелдер
Байлық
Бақсылық
Бақыт
Бал
Бала, ұрпақ
Балық
Бата
Батырлық
Бау-бақша
Бесік
Би, билік, шешендік
Биік-аласа
Бірлік
Бұйым
Бұл-мата
Гүл
Дау-жанжал
Демалыс
Дене мүшелері
Денсаулық
Дос-дұшпан
Достық
Егіншілік
Егіс
Ел
Еңбек
Ер-әйел
Есек
Ескі-жаңа
Жазмыш
Жақсы-жаман
Жалғыздық
Жан-жануарлар
Жастық-кәрілік
Жәндіктер
Жел
Жеміс-жидек
Жеңіс-жеңіліс
Жер, табиғат
Жетімдік
Жігіт
Жоқшылық
Жол, сапар
Жомарттық, мырзалық
Жыл, мезгіл, ғасыр
Заң, құқық
Имандылық
Ит
Кешірім
Киіз үй
Киім-кешек
Кітап
Көлік
Көмек, асар
Көңіл-күй
Көпшілік қауым
Көші-қон
Күншілдік, қызғаныш
Күш-қуат
Қала, шаһар
Қалау, сұрау
Қан, қатігездік
Қанағатшылдық
Қару-жарақ
Қарыз-несие
Қасқыр, бөрі
Қателік, дұрыстық
Қожа, молда
Қол өнері
Қонақ, қонақжайлылық
Қорқыныш, үрей
Қуаныш, шаттық
Құда-жегжат
Құдай, дін
Құлдық
Құрал-сайман
Құс
Қыздар
Мал, малшылық
Мансап, басқарушылық
Махаббат, ғашықтық
Мемлекеттік рәміздер
Менмендік, тәкаппарлық
Металл
Мінез-құлық
Мұң-шер, қайғы
Мұра, жәдігер
Нан
Наным-сенім
Нәпсі
Ой
Ойшылдардың нақыл сөздері
Ойшылдық
Ойын
Оқу, білім, ғылым
Олжа, пайда
Отан
Отбасы
Өлім
Өлшем
Өнер
Өң-түс
Өртену, өрт
Өсиет
Өсімдіктер
Өсу, өну
Парақорлық, жемқорлық
Пендешілік көлеңкелері
Пікір, көзқарас
Ру
Сабыр
Сағыныш
Сақтық
Салт-дәстүр
Сандар
Сауда-базар
Сор мен бақ
Су
Сыйластық, құрмет
Тазалық
Татулық пен араздық
Тау-тас
Тәрбие
Терең-таяз
Тіл, сөз
Тіршілік
Той, мереке
Туыс-туған, көрші-қолаң
Түрме
Тұз
Уақыт, заман
Үміт
Үнемшілдік, үнемсіздік
Ұйқы
Ұрлық-барымта
Ұста-шебер
Халық
Хандық, патшалық
Шайтан, жын
Шындық-жалғандық
Ыдыс-аяқ