Қатты айтсаң, қарындасқа жақпайсың, Ақырын айтсаң, ақың кетеді.
Тіл, сөз туралы мақал-мәтелдер
- Қара сөзді қамшы қылды.
- Қара түсті ағарта алмайсың, Былапыт сөзді тазарта алмайсың.
- Қарағым деген жылы сөз Тон болып тәнді жылытпаса да, Жанды жылытады.
- «Қарағым» деген жылы сөз, Тон болып төнді жылытпаса да, жанды жылытады.
- Қарғыс жеті атаға жетеді.
- Қатты айтқан қарындасқа жақпайды.
- Қатты айтсаң, Қарындасыңа жақпайсың. Ақырын айтсаң, Ақың кетеді.
- Қатты-қатты сөйлесең, Мүмін діннен шығады. Жылы-жылы сөйлесең, Жылан іннен шығады.
- Қатын өтірік айтпайды, қағыс естиді.
- Қауым елді жамандама – қарғысына қаларсың.
- Қаһарлы сөз – қамал бұзар.
- Қаһарлы сөз қамал бұзады.
Ұқсас мақал-мәтелдер
- Қатты жауған күн тез ашылады, Қатты ашуланған кісі тез басылады.
- Қатты жүрсең «қазық аяқ» дер, Ақырын жүрсең «маймақ аяқ» дер.
- Қатты ағашта шайыр жоқ, Қатты адамда қайыр жоқ.
- Қатты жерге егін шықпас, Қаңғыған басқа білім жұқпас.
- Қатты күркіреген күн Тез ашылады. Қатты ашуланған адам Тез басылады.
- Қатты жерде қақ тұрар, Ынсапты елде Хақ тұрар.
- Қатты жерге қақ тұрар, Қайратты ерге мал тұрар.
- Қатты жерге қақ тұрар, Қайратты ерге бақ тұрар.
Мақал-мәтелдер тақырыптары
Ағайын-туыс
Ағаш, орман
Адалдық-арамдық
Адам
Адамгершілік
Азамат, жігіт, ер
Азшылық-көпшілік
Ақыл-парасат
Ақылды мен ақымақ
Ақындық
Алғыс-қарғыс
Алыс-жақын
Амал-айла
Аман-сәлем
Ант беру, серттесу
Аңшылық
Ар-ұят
Арақ-шарап
Арман
Арық-семіз
Ас-ауқат
Аспан
Асығыстық
Ат әбзелдері
Ат-атақ
Ата-ана
Ауыл-қоныс
Ашу-ыза
Әдемілік, сұлулық
Әділдік
Әзіл, күлкі
Әр түрлі мақал-мәтелдер
Байлық
Бақсылық
Бақыт
Бал
Бала, ұрпақ
Балық
Бата
Батырлық
Бау-бақша
Бесік
Би, билік, шешендік
Биік-аласа
Бірлік
Бұйым
Бұл-мата
Гүл
Дау-жанжал
Демалыс
Дене мүшелері
Денсаулық
Дос-дұшпан
Достық
Егіншілік
Егіс
Ел
Еңбек
Ер-әйел
Есек
Ескі-жаңа
Жазмыш
Жақсы-жаман
Жалғыздық
Жан-жануарлар
Жастық-кәрілік
Жәндіктер
Жел
Жеміс-жидек
Жеңіс-жеңіліс
Жер, табиғат
Жетімдік
Жігіт
Жоқшылық
Жол, сапар
Жомарттық, мырзалық
Жыл, мезгіл, ғасыр
Заң, құқық
Имандылық
Ит
Кешірім
Киіз үй
Киім-кешек
Кітап
Көлік
Көмек, асар
Көңіл-күй
Көпшілік қауым
Көші-қон
Күншілдік, қызғаныш
Күш-қуат
Қала, шаһар
Қалау, сұрау
Қан, қатігездік
Қанағатшылдық
Қару-жарақ
Қарыз-несие
Қасқыр, бөрі
Қателік, дұрыстық
Қожа, молда
Қол өнері
Қонақ, қонақжайлылық
Қорқыныш, үрей
Қуаныш, шаттық
Құда-жегжат
Құдай, дін
Құлдық
Құрал-сайман
Құс
Қыздар
Мал, малшылық
Мансап, басқарушылық
Махаббат, ғашықтық
Мемлекеттік рәміздер
Менмендік, тәкаппарлық
Металл
Мінез-құлық
Мұң-шер, қайғы
Мұра, жәдігер
Нан
Наным-сенім
Нәпсі
Ой
Ойшылдардың нақыл сөздері
Ойшылдық
Ойын
Оқу, білім, ғылым
Олжа, пайда
Отан
Отбасы
Өлім
Өлшем
Өнер
Өң-түс
Өртену, өрт
Өсиет
Өсімдіктер
Өсу, өну
Парақорлық, жемқорлық
Пендешілік көлеңкелері
Пікір, көзқарас
Ру
Сабыр
Сағыныш
Сақтық
Салт-дәстүр
Сандар
Сауда-базар
Сор мен бақ
Су
Сыйластық, құрмет
Тазалық
Татулық пен араздық
Тау-тас
Тәрбие
Терең-таяз
Тіл, сөз
Тіршілік
Той, мереке
Туыс-туған, көрші-қолаң
Түрме
Тұз
Уақыт, заман
Үміт
Үнемшілдік, үнемсіздік
Ұйқы
Ұрлық-барымта
Ұста-шебер
Халық
Хандық, патшалық
Шайтан, жын
Шындық-жалғандық
Ыдыс-аяқ