Арғымақтың баласы Аз оттап, көп жусайды. Хан-төренің баласы Аз сөйлеп, көп тыңдайды.
Хандық, патшалық туралы мақал-мәтелдер
- Ақылды құл ақымақ патшадан артық.
- Ақылсыз сұлу ханымнан, Ақылды, көріксіз күң артық. Ақылмен іс қылған соң, Болады онан кім артық.
- Ақылсыз топас хандардан, Ақылы көп дана артық.
- Алланың атын сатып, молла семіреді, Ханның атын сатып, қазы семіреді.
- Алты ұл тапқан әйелді «ханым» десең болмас па, Ата деген жігітті «жаным» десең болмас па.
- Алшаңдап басар ат аз ба, Аяңы жорғаға бергісіз. Көкірегі сара қарт аз ба, Білімі молдаға бергісіз. Құт-берекелі үй аз ба, Хан ордасына бергісіз.
- Арыстан – аң патшасы, Жылқы – мал патшасы.
- Аспандағы айдан не пайда, Жылынуға қолың жетпесе, Хиуадағы ханнан не пайда, Барсаң арызың өтпесе.
- Ата деген баланы Жаным десе, жарасар. Алты ұл тапқан ананы Ханым десе, жарасар.
- Атасы бек болғанның баласы тек болмайды.
- Аяқтың жаза басқаны үшін бастан сұрайды, Баланың қатесі үшін әкеден сұрайды, Жай халықтың қатесі үшін ханнан сұрайды.
- Әділ хан аспандағы Күнің.
Ұқсас мақал-мәтелдер
- Арғымақтың белгісі – аз оттап, көп жусайды.
- Арғымақтың құйрығы, Әрі жібек, әрі қыл.
- Арғымақтың алымы аяқ алысынан танылады.
- Арғымақтың баласы, Арыса, сыны қайтар ма! Асыл заттың баласы Дұшпанға сырын айтар ма!
- Арғымақтың зықын Бүгелек шығарады. Азаматтың зықын Сүмелек шығарады.
- Арғымақтың құйрығы, Әрі жібек, әрі қыл. Ер азамат белгісі, Түзде мырза, үйде құл.
- Арғымақтың жақсысы: Шапса – көлік, сатса – пұл.
- Арғымақтың құйрығы, Сатсаң жібек, кессең қыл. Жақсы адамның белгісі, Үйде мырза, түзде құл.
Мақал-мәтелдер тақырыптары
Ағайын-туыс
Ағаш, орман
Адалдық-арамдық
Адам
Адамгершілік
Азамат, жігіт, ер
Азшылық-көпшілік
Ақыл-парасат
Ақылды мен ақымақ
Ақындық
Алғыс-қарғыс
Алыс-жақын
Амал-айла
Аман-сәлем
Ант беру, серттесу
Аңшылық
Ар-ұят
Арақ-шарап
Арман
Арық-семіз
Ас-ауқат
Аспан
Асығыстық
Ат әбзелдері
Ат-атақ
Ата-ана
Ауыл-қоныс
Ашу-ыза
Әдемілік, сұлулық
Әділдік
Әзіл, күлкі
Әр түрлі мақал-мәтелдер
Байлық
Бақсылық
Бақыт
Бал
Бала, ұрпақ
Балық
Бата
Батырлық
Бау-бақша
Бесік
Би, билік, шешендік
Биік-аласа
Бірлік
Бұйым
Бұл-мата
Гүл
Дау-жанжал
Демалыс
Дене мүшелері
Денсаулық
Дос-дұшпан
Достық
Егіншілік
Егіс
Ел
Еңбек
Ер-әйел
Есек
Ескі-жаңа
Жазмыш
Жақсы-жаман
Жалғыздық
Жан-жануарлар
Жастық-кәрілік
Жәндіктер
Жел
Жеміс-жидек
Жеңіс-жеңіліс
Жер, табиғат
Жетімдік
Жігіт
Жоқшылық
Жол, сапар
Жомарттық, мырзалық
Жыл, мезгіл, ғасыр
Заң, құқық
Имандылық
Ит
Кешірім
Киіз үй
Киім-кешек
Кітап
Көлік
Көмек, асар
Көңіл-күй
Көпшілік қауым
Көші-қон
Күншілдік, қызғаныш
Күш-қуат
Қала, шаһар
Қалау, сұрау
Қан, қатігездік
Қанағатшылдық
Қару-жарақ
Қарыз-несие
Қасқыр, бөрі
Қателік, дұрыстық
Қожа, молда
Қол өнері
Қонақ, қонақжайлылық
Қорқыныш, үрей
Қуаныш, шаттық
Құда-жегжат
Құдай, дін
Құлдық
Құрал-сайман
Құс
Қыздар
Мал, малшылық
Мансап, басқарушылық
Махаббат, ғашықтық
Мемлекеттік рәміздер
Менмендік, тәкаппарлық
Металл
Мінез-құлық
Мұң-шер, қайғы
Мұра, жәдігер
Нан
Наным-сенім
Нәпсі
Ой
Ойшылдардың нақыл сөздері
Ойшылдық
Ойын
Оқу, білім, ғылым
Олжа, пайда
Отан
Отбасы
Өлім
Өлшем
Өнер
Өң-түс
Өртену, өрт
Өсиет
Өсімдіктер
Өсу, өну
Парақорлық, жемқорлық
Пендешілік көлеңкелері
Пікір, көзқарас
Ру
Сабыр
Сағыныш
Сақтық
Салт-дәстүр
Сандар
Сауда-базар
Сор мен бақ
Су
Сыйластық, құрмет
Тазалық
Татулық пен араздық
Тау-тас
Тәрбие
Терең-таяз
Тіл, сөз
Тіршілік
Той, мереке
Туыс-туған, көрші-қолаң
Түрме
Тұз
Уақыт, заман
Үміт
Үнемшілдік, үнемсіздік
Ұйқы
Ұрлық-барымта
Ұста-шебер
Халық
Хандық, патшалық
Шайтан, жын
Шындық-жалғандық
Ыдыс-аяқ