Мазмұнға өту
Мақала жариялау
academ.kz онлайн сабақ беріп, қосымша табыс табыңыз·оқушы Kaspi арқылы тікелей сізге төлейді·комиссия 0% academ.kz қосымша табыс табыңыз·14 күн тегін 14 күн тегін Тегін бастау

: «» · ₸

Ата-ана туралы мақал-мәтелдер

«Ата-ана» тақырыбындағы 368 қазақ мақал-мәтелі әліпби ретімен берілген (2-бет, барлығы 4 бет). Мақалды басып, оның жеке бетін ашыңыз — онда тақырыптас және мағынасы ұқсас мақалдар бар.

  1. Әкем соқса, шешеме қорғалаймын, Шешем соқса, әкеме қорғалаймын.
  2. Әкең өлсе өлсін, әкеңді көрген өлмесін.
  3. Әкеңнің қадірін әке болғанда білерсің, Жастықтың қадірін қартайғанда білерсің, Жақсының қадірін жамандық көріп білерсің.
  4. Әкеңнің өлгенін жасырсаң, көмгенін қайтесің?
  5. Әкесі бардың білісі бар.
  6. Әкесіне қарап ұлын, Шешесіне қарап қызын таны.
  7. Әкесіне тартып ұл тумас, Шешесіне қарап қыз тумас.
  8. Байғазыға байдың қызы.
  9. Байжанды қыз – ұятсыз.
  10. Бала – бауыр, Дос – тамыр.
  11. Бала – жаның, мал – иманың.
  12. Бала – қымбат, Немере – ыстық.
  13. Бала анаға аян, Атаға күмән.
  14. Бала жетіге келгенше Жерден таяқ жейді.
  15. Бала күлкіге тоймас, Болбыр ұйқыға тоймас.
  16. Бала өз несібесін ала туады.
  17. Бала өсірген ата-ана Бала болып ойнайды. Бала оқытқан ұстаздар Бала болып ойлайды.
  18. Бала тентек болатыны – үйінен, Ердің тентек болатыны – биінен.
  19. Бала ішегін Шұбатып жүріп ойнайды.
  20. Балаға әкенің бағы бақ болмайды, малы мал болмайды.
  21. Балалы әйел – кескекті аю.
  22. Балалы үйрек көлден кетпес, Балалы жесір елден кетпес.
  23. Баланың бас ұстазы – ата-ана.
  24. Баланың білегі ауырса ананың жүрегі ауырады.
  25. Баланың өзі болғандай, Келіннің өзі келгендей.
  26. Балапанды торғайлар Өрт болмасын тілейді. Балаларға аналар Дерт қонбасын тілейді.
  27. Баласы бардың өңі ойнар, Балтасы бардың қолы ойнар.
  28. Баласыз ана – гүлсіз алма.
  29. Баласынан айрылған әке Таяғына сүйенер.
  30. Барша жақсы – бір жаман, Бәрі бидай – біз сабан. — Қожа Ахмет Ясауи
  31. Бауырындағыны алдырған анасын алдырар.
  32. Бесіктегі баланың Күлгенін көрген бір мұрат. Алдынан түсіп ананың Жүргенін көрген бір мұрат.
  33. Бесіктен түскен бөпеге Есікке дейін ен дүние.
  34. Бойдақ жігіт жұрт күйеуі. Болатын жігіт епшіл, Болмайтын жігіт кекшіл.
  35. Болар бала Бесігіңде бұлқынар. Болар құлын Желісіңде жұлқынар.
  36. Болатын бала – пысық, Жауатын күн – ыстық.
  37. Болатын елдің баласы Бірін бірі: «Батыр!» дер. Болмайтын елдің баласы Бірін бірі: «Қатын!» дер.
  38. Боранды күні бала құтырар, Желді күні ит құтырар.
  39. Босаң жүрген жігітті бел үстінде бөрі алар. Еркінсіген көкжалды ебін тапқан ер алар.
  40. Бөрі аулайтын жігіт бөрігінен белгілі. Жау алатын жігіт серігінен белгілі. Балта соғар жігіт көрігінен белгілі.
  41. Бір жігіт бар – құр жан, Бір жігіт бар – тірі жан, Бір жігіт бар – жігіт жан. — Шал ақын
  42. Бір қыз күйеуге тисе, басқа қыздар түс көреді.
  43. Бір қыз күйеуге шықса, Мың қыз түс көреді.
  44. Бір қыздың кесірі қырық есекке жүк.
  45. Гүл өссе жердің көркі.
  46. Даналық ананың сөзінде, Мейірі екі көзінде.
  47. Даяр астың атасы көп, Қырт сөздің қатесі көп. Далаға түнеген малдың иесі көп.
  48. Дегелек келді, кемпір шешем қыз болды.
  49. Диқан жерін анасындай сүйеді, Жер диқанды баласындай сүйеді.
  50. Екі ауылдың арасын жол қосады, Екі елдің арасын қыз қосады.
  51. Ел жатса да енекем жатпайды. Ердің анасы – елдің анасы.
  52. Ел мақтаған жігітті қыз жақтаған.
  53. Емен ағаштың иілгені – сынғаны, Ер жігіттің екі сөйлегені – өлгені.
  54. Ер – шаңырақ, ел – уық. — Дүр Оңғар
  55. Ер – ырыстың кепілі.
  56. Ер адамның алдында Ашылатын есігі болсын; Әйел адамның алдында Тербететін бесігі болсын.
  57. Ер бала ата-анаға таяу, Қыз бала – үйге жаққан бояу.
  58. Ер бала он бесте отау иесі.
  59. Ер өтірік айтпайды – жоқтық айтқызады. Ер асылық айтпайды – тоқтық айтқызады.
  60. Ер өтірік айтпайды, ер өтірік айтса да ел өтірік айтпайды.
  61. Ер салмағын ел көтереді, Ел салмағын жер көтереді.
  62. Ер сүрінбей ел танымас, Ат сүрінбей жер танымас.
  63. Ер сыйлаған есікте қалмас.
  64. Ер сыйлаған жерде қадірлі.
  65. Ер тағайына тартады.
  66. Ер талабы өр мегзер.
  67. Ер тамыры елде, Ел тамыры жерде.
  68. Ер туған жеріне келер, Ат тұрған жеріне келер.
  69. Ер шекіспей бекіспес.
  70. Ер шеруде ерінуді білмейді, шепте шегінуді білмейді.
  71. Ер ырыстың кілті.
  72. Ер-тоқымы жаман деп ерді мазақ қылмаңыз. Еккен егін жаман деп жерді мазақ қылмаңыз.
  73. Еркек – үйдің иманы, Әйел – үйдің жиғаны.
  74. Ері даңқты болса, елі антты болса – аруағы артып жүреді, жаяу аяғын тартып жүреді.
  75. Ескі жұрттың қадірін көшкенде білер, Қас жақсының қадірін өлгенде білер.
  76. Жақсы әке жездедей-ақ.
  77. Жақсы бала қонаққа үйір, Жақсы тай атқа үйір.
  78. Жақсы қыз – жағадағы құндыз, Жақсы жігіт – аспандағы жұлдыз.
  79. Жақсы қыз – жағадағы құндыз.
  80. Жақсы қыз жағадағы құндыз, Жақсы жігіт көктегі жұлдыз.
  81. Жақсы қыз жыртық лашық ішінде.
  82. Жақсы қызды жатқа жібермейді.
  83. Жақсы қыздың жасауын жақын-жаран жасайды. Жаман қыздың жасауын сұрақ-тілек жасайды.
  84. Жақсы қыздың жасауын Жақын-жаран жасайды. Жаман қыздың жасауын Сұран-тілен жасайды.
  85. Жалғыз баласы атқа шапса, Атасы ауылда тұрып Тақымын қысады.
  86. Жалғыз баласы бардың Шығар-шықпас жаны бар. Екі баласы бардың, Өкпе, бауыр, жалы бар. Үш баласы бардың Бұқарада пұлы бар.
  87. Жаман болатын жігіт шегіншек келер, Кедей болатын жігіт еріншек келер.
  88. Жаман да болса ұрпақ қалсын, Ошағыңда отың жансын.
  89. Жаман күйеу – қайыншыл.
  90. Жаман қыз әкесінен аса алмайды, аяғын, бойын билеп баса алмайды. — Көкбай
  91. Жаман қызбен жатқанша, Жақсы қызбен сыбырлас.
  92. Жаманға айтқан ақылың – Далаға атқан оқпен тең. Талабы жоқ жас ұлың – Жалыны жоқ шоқпен тең.
  93. Жаңбыр жауса жерге сый, Жігіт туса елге сый.
  94. Жас бала құстың көлеңкесіне де тоңады.
  95. Жасауды жеті жастан жинасаң жетеді, Алты жастан жинасаң асады.
  96. Жасауы көп келіннің күйеуі жуас.
  97. Жаттан жеген майлы астан, Жақынның жұдырығы артық.
  98. Жау жеңетін жігіт жарағынан танылады, Дау жеңетін жігіт талабынан танылады.
  99. Жер дауы мен жесір дауы бітпейді.
  100. Жетімге жеті бидай да тамақ.

Басқа тақырыптар

Ағайын-туыс Ағаш, орман Адалдық-арамдық Адам Адамгершілік Азамат, жігіт, ер Азшылық-көпшілік Ақыл-парасат Ақылды мен ақымақ Ақындық Алғыс-қарғыс Алыс-жақын Амал-айла Аман-сәлем Ант беру, серттесу Аңшылық Ар-ұят Арақ-шарап Арман Арық-семіз Ас-ауқат Аспан Асығыстық Ат әбзелдері Ат-атақ Ауыл-қоныс Ашу-ыза Әдемілік, сұлулық Әділдік Әзіл, күлкі Әр түрлі мақал-мәтелдер Байлық Бақсылық Бақыт Бал Бала, ұрпақ Балық Бата Батырлық Бау-бақша Бесік Би, билік, шешендік Биік-аласа Бірлік Бұйым Бұл-мата Гүл Дау-жанжал Демалыс Дене мүшелері Денсаулық Дос-дұшпан Достық Егіншілік Егіс Ел Еңбек Ер-әйел Есек Ескі-жаңа Жазмыш Жақсы-жаман Жалғыздық Жан-жануарлар Жастық-кәрілік Жәндіктер Жел Жеміс-жидек Жеңіс-жеңіліс Жер, табиғат Жетімдік Жігіт Жоқшылық Жол, сапар Жомарттық, мырзалық Жыл, мезгіл, ғасыр Заң, құқық Имандылық Ит Кешірім Киіз үй Киім-кешек Кітап Көлік Көмек, асар Көңіл-күй Көпшілік қауым Көші-қон Күншілдік, қызғаныш Күш-қуат Қала, шаһар Қалау, сұрау Қан, қатігездік Қанағатшылдық Қару-жарақ Қарыз-несие Қасқыр, бөрі Қателік, дұрыстық Қожа, молда Қол өнері Қонақ, қонақжайлылық Қорқыныш, үрей Қуаныш, шаттық Құда-жегжат Құдай, дін Құлдық Құрал-сайман Құс Қыздар Мал, малшылық Мансап, басқарушылық Махаббат, ғашықтық Мемлекеттік рәміздер Менмендік, тәкаппарлық Металл Мінез-құлық Мұң-шер, қайғы Мұра, жәдігер Нан Наным-сенім Нәпсі Ой Ойшылдардың нақыл сөздері Ойшылдық Ойын Оқу, білім, ғылым Олжа, пайда Отан Отбасы Өлім Өлшем Өнер Өң-түс Өртену, өрт Өсиет Өсімдіктер Өсу, өну Парақорлық, жемқорлық Пендешілік көлеңкелері Пікір, көзқарас Ру Сабыр Сағыныш Сақтық Салт-дәстүр Сандар Сауда-базар Сор мен бақ Су Сыйластық, құрмет Тазалық Татулық пен араздық Тау-тас Тәрбие Терең-таяз Тіл, сөз Тіршілік Той, мереке Туыс-туған, көрші-қолаң Түрме Тұз Уақыт, заман Үміт Үнемшілдік, үнемсіздік Ұйқы Ұрлық-барымта Ұста-шебер Халық Хандық, патшалық Шайтан, жын Шындық-жалғандық Ыдыс-аяқ