Мазмұнға өту
Мақала жариялау
academ.kz онлайн сабақ беріп, қосымша табыс табыңыз·оқушы Kaspi арқылы тікелей сізге төлейді·комиссия 0% academ.kz қосымша табыс табыңыз·14 күн тегін 14 күн тегін Тегін бастау

: «» · ₸

Батырлық туралы мақал-мәтелдер

«Батырлық» тақырыбындағы 294 қазақ мақал-мәтелі әліпби ретімен берілген (3-бет, барлығы 3 бет). Мақалды басып, оның жеке бетін ашыңыз — онда тақырыптас және мағынасы ұқсас мақалдар бар.

  1. Күшті болсаң – нәпсіңді тый.
  2. Кісі есігі – тоң есік, Ерітерге ер керек.
  3. Қайқы қылыш – ер сәні, Қалі кілем – жер сәні.
  4. Қайрат деген қыран бар, Қайғыға тізгін бермейтін. Қайғы дейтін жылан бар, Өзекті жағып өртейтін.
  5. Қақпақты найзамен ашпас болар, Күлді қылышпен шашпас болар.
  6. Қалың кілем төрге керек, Қызғалдақ гүл жерге керек, Алмас қылыш ерге керек.
  7. Қамысты бос ұстасаң, Қолыңды кеседі. Қасыңды бос ұстасаң, Төбеңді теседі.
  8. Қас батыр, қараға шабар, Жас батыр, далаға шабар.
  9. Қас боп жүріп, Дос болғанға мақтан. Дос боп жүріп, Қас болғаннан сақтан.
  10. Қасапшының үйінде Қайрақ тұрар. Қас батырдың үйінде Байрақ тұрар.
  11. Қасында қара көп болса, Нөкер емей немене? Шөлдегенде ішкен су Шекер емей немене? Ат жалынан тапқан мал Бекер емей немене?
  12. Қасындағы жау Қанжарын қапыда қадайды.
  13. Қасың менен досыңды Қас-қабағы танытар.
  14. Қаһарман бір рет өледі, Қорқақ мың рет өледі.
  15. Қашпақ, қумақ ерге сын, Көшпек, қонбақ елге сын.
  16. Қияң – құстың қанаты, Қиял – ердің қанаты.
  17. Қорқақ, көлеңкесінен де қорқады, Қас батыр жауын жеңгенше жортады.
  18. Қорқақты көп қусаң, батыр болады.
  19. Қорқып, бұғып өлгенше Тайсалмай, тауға шығып өл.
  20. Қорыққан бұрын жұдырықтар, Шабан үйрек бұрын ұшар.
  21. Қорыққанға қос көрінер.
  22. Қос ұл туған қатынды Ханым десе болады. Ел қорғаған батырды Нарым десе болады.
  23. Қуаныш жоқ, қайғы жоқ, Қас наданның белгісі. Тәуекел жоқ, талап жоқ – Оңбайтұғын – ез кісі.
  24. Қуаттының қолы ұзын, Талаптының жолы ұзын.
  25. Құс қанатымен, Ер атымен.
  26. Қылышты қорқақты Сойылды батыр соғып алады.
  27. Қылышынан қан тамған батырды, Тілінен бал тамған ақын алады.
  28. Қынапсыз қылыштан шошын, Күтпеген ұрыстан шошын.
  29. Қырық жыл қырғын болса да, Ажалды өлер.
  30. Мақтанып жүрмей, Сақтанып жүр.
  31. Мерген – қорғаныста тіреніш, Шабуылда сүйеніш.
  32. Намысы бар жігіттің Нар күшіндей күші бар. Намысы жоқ жігіттің Намыспенен несі бар?
  33. Оқ қадалса денеңнен суырарсың, Кек қадалса жүрекке не қыларсың?!
  34. Оқ-дәріңді отқа жақ.
  35. Оқтаулы мылтық Бір кісіні қорқытар. Оқтаусыз мылтық, Мың кісіні қорқытар.
  36. Оқтаулы мылтық Мың күн атылмайды, Бір күн атылады.
  37. Оқтаулы мылтық Мың күн тұрса, өзі атылады.
  38. Орақшы орақ таңдамайды, Батыр жарақ таңдамайды.
  39. Орындалмаған аманат – Ерге тағылған жаман ат.
  40. Отандасыңмен отқа түс, Күймейсің. Отандасыңмен отқа ұш, Өлмейсің.
  41. Оты жанбаған қатын ашулы, Мылтығы от алмаған батыр ашулы.
  42. Отызыңда орда бұзбасаң, Қырқыңда қыр аса алмассың.
  43. Өжеттен өлім қорқады.
  44. Өз нәпсісін жеңген – батыр.
  45. Өзі істеген өкінбес, Жаудан қорқып бекінбес.
  46. Пенде көресісін көрмей, Көрге кірмейді.
  47. Пұлыңды берсең, нарға бер, Жолында жүк қалдырмас. Қызыңды берсең ерге бер, Жолдасын жауға алдырмас.
  48. Пышақ болмас жетесіз, Ешкі болмас текесіз. Өзі болған жігіттің Тегін сұрап не етесіз?!
  49. Сабы бос шотпен отын жарма, Сабырсыз доспен жауға барма.
  50. Сағы сынған жігіттің – Қамшысының сабы сынар.
  51. Сақ жүрсең – нақ жүрерсің.
  52. Сақ жүрсең, сау жүрерсің.
  53. Сақтықта, қорлық жоқ, Сәлемде, зорлық жоқ.
  54. Сенің шешен болғаның – Шер халықтың арқасы. Сенің көсем болғаның Ер халықтың арқасы.
  55. Сойылды соға білмеген, өзіне тигізеді.
  56. Сойылды соңғы соққан жеңеді.
  57. Сөзде тұру – ерлік, Сөзді жұту – қорлық.
  58. Судан тонын аямаған, Жаудан жанын аямас.
  59. Сырттан келген жаудан да Іштен шыққан дау жаман.
  60. Тазалығы қатынның Тарағынан белгілі. Батырлығы батырдың Жарағынан белгілі.
  61. Тайынбаған тауды жығады, Тайсалмаған жауды жығады.
  62. Татулыққа не жетсін?! Тәуекелден не кетсін?!
  63. Тауды биік демеңдер, Талаптансаң шығарсың. Жауды мықты демеңдер, Жарақтансаң жығарсың.
  64. Тәйке түссе – талабымнан.
  65. Тәуекел бас жарады, Бас жармаса, тас жарады.
  66. Тәуекел нарды жығады.
  67. Тәуекел тас жарады, Таяқ бас жарады.
  68. Тәуекел тау бұзады.
  69. Тәуекел тау жығады.
  70. Тәуекел тау жығар.
  71. Тәуекелдің кемесі Суға салса, батпайды.
  72. Тепсе темір үзетін – Жас қолында күзетім.
  73. Той өткен соң дағара, Жау кеткен соң дабыра.
  74. Тоқсанымыз жиылып, Тоқты жыққан батырмыз. Сексеніміз жиылып, Серке жыққан батырмыз.
  75. Төленгіттен ер шықса, Төренің ұйқысы қашады.
  76. Туы бірдің – түбі бір, Жолы бірдің – жүгі бір.
  77. Түпкі айылдың батқанын Иесі білмес, ат білер. Ер жігіттің кәдірін Ағайын білмес, жат білер.
  78. Тымырсық болса, ер оңбас, Тоңта жатса, мал оңбас.
  79. Тізерлеп өмір сүргеннен Тіке тұрып өлген артық.
  80. Ұрыс болса, ырыс қашады.
  81. Үйренген жау атыспаққа жақсы.
  82. Үйіңе келгенде, Үйдей өкпеңді айтпа.
  83. Халық қазанын қайнаттым, Қолымның кәне қарасы?! Ел қазанын қайнаттым, Етімнің кәне жарасы?!
  84. Хас сұлуды қаралысында сынама, Хас батырды жаралысында сынама.
  85. Шеберді шебер қолынан таниды, Батырды батыр жонынан таниды.
  86. Шеру оты – шендес.
  87. Шоқпарды сала білмеген, Өзіне тигізер. Инені ұстай білмеген, Көзіне кіргізер.
  88. Шөлде суыңды сақта, Соғыста туыңды сақта.
  89. Шын сақыға жолықсаң, Су орнына бал берер. Шын батырға жолықсаң, Шындық үшін жан берер.
  90. Ылдисыз өр болмайды, Табыссыз ер болмайды.
  91. Ынтымақ – орман, Жау ала алмас – қорған.
  92. Ынтымақты ел – Сарқылмас көл.
  93. «Ырит шу» деген атанға демеу, «Әуп» деген ерге демеу.
  94. Ырысқа қарай, ер өсер, Қонысқа қарай, мал өсер.

Басқа тақырыптар

Ағайын-туыс Ағаш, орман Адалдық-арамдық Адам Адамгершілік Азамат, жігіт, ер Азшылық-көпшілік Ақыл-парасат Ақылды мен ақымақ Ақындық Алғыс-қарғыс Алыс-жақын Амал-айла Аман-сәлем Ант беру, серттесу Аңшылық Ар-ұят Арақ-шарап Арман Арық-семіз Ас-ауқат Аспан Асығыстық Ат әбзелдері Ат-атақ Ата-ана Ауыл-қоныс Ашу-ыза Әдемілік, сұлулық Әділдік Әзіл, күлкі Әр түрлі мақал-мәтелдер Байлық Бақсылық Бақыт Бал Бала, ұрпақ Балық Бата Бау-бақша Бесік Би, билік, шешендік Биік-аласа Бірлік Бұйым Бұл-мата Гүл Дау-жанжал Демалыс Дене мүшелері Денсаулық Дос-дұшпан Достық Егіншілік Егіс Ел Еңбек Ер-әйел Есек Ескі-жаңа Жазмыш Жақсы-жаман Жалғыздық Жан-жануарлар Жастық-кәрілік Жәндіктер Жел Жеміс-жидек Жеңіс-жеңіліс Жер, табиғат Жетімдік Жігіт Жоқшылық Жол, сапар Жомарттық, мырзалық Жыл, мезгіл, ғасыр Заң, құқық Имандылық Ит Кешірім Киіз үй Киім-кешек Кітап Көлік Көмек, асар Көңіл-күй Көпшілік қауым Көші-қон Күншілдік, қызғаныш Күш-қуат Қала, шаһар Қалау, сұрау Қан, қатігездік Қанағатшылдық Қару-жарақ Қарыз-несие Қасқыр, бөрі Қателік, дұрыстық Қожа, молда Қол өнері Қонақ, қонақжайлылық Қорқыныш, үрей Қуаныш, шаттық Құда-жегжат Құдай, дін Құлдық Құрал-сайман Құс Қыздар Мал, малшылық Мансап, басқарушылық Махаббат, ғашықтық Мемлекеттік рәміздер Менмендік, тәкаппарлық Металл Мінез-құлық Мұң-шер, қайғы Мұра, жәдігер Нан Наным-сенім Нәпсі Ой Ойшылдардың нақыл сөздері Ойшылдық Ойын Оқу, білім, ғылым Олжа, пайда Отан Отбасы Өлім Өлшем Өнер Өң-түс Өртену, өрт Өсиет Өсімдіктер Өсу, өну Парақорлық, жемқорлық Пендешілік көлеңкелері Пікір, көзқарас Ру Сабыр Сағыныш Сақтық Салт-дәстүр Сандар Сауда-базар Сор мен бақ Су Сыйластық, құрмет Тазалық Татулық пен араздық Тау-тас Тәрбие Терең-таяз Тіл, сөз Тіршілік Той, мереке Туыс-туған, көрші-қолаң Түрме Тұз Уақыт, заман Үміт Үнемшілдік, үнемсіздік Ұйқы Ұрлық-барымта Ұста-шебер Халық Хандық, патшалық Шайтан, жын Шындық-жалғандық Ыдыс-аяқ