Мазмұнға өту
Мақала жариялау
academ.kz онлайн сабақ беріп, қосымша табыс табыңыз·оқушы Kaspi арқылы тікелей сізге төлейді·комиссия 0% academ.kz қосымша табыс табыңыз·14 күн тегін 14 күн тегін Тегін бастау

: «» · ₸

Қобыланды батыр (47-бөлім)

Қобыланды · Мергенбай нұсқасы · 3 мин оқу

Тар жерде таяу болғандай,
Қорғауға жарап жолдасын.
Айтқан сөзі бәрі рас,
Өзім бірге болғасын.
Сені де бекер демеймін,
Көңілге күдік алғасын.
Көңілдің кірін жудыңдар,
Басынан аяқ қудыңдар,
Келтіріп сөздің тұлғасын.
Екеуіңнен сұраймын
Осы жерде сөз қалсын!
Қарлығадай сұлуды
Қобыландыдай батырға
Қарамандай құрдасы
Шығарып көңіл кінәсін,
Қимақ та болды некесін.

Ешкі малдың серкесін,
Ақсақал жер шекесін,
Ұзын сөзді қысқартып,
Енді айтайын төтесін.
Отыз күн ұдай ойын қып,
Қырық күн ұдай тойын қып,
Қарлығадай сұлудың
Қобыланды сынды батырға,
Қарамандай құрдасы
Осы жерде қиды некесін.
Қарлығадай сұлуың
Сегіз жыл жатып бір тауда
Мұрадын солай өтесін.
Асықпасаң сабыр қып,
Талаптансаң ұмтылып,
Мақсұтқа ақыр жетесің.
Молдаларын жидырып,
Некесін батыр қидырып,
Қараман айтып болғасын,
Қанікей мен Тінікей
Екі батыр құрдасын
Бұлар да келіп қалады,
Ақ отауға салады.
Батырдың мойнын құшақтап,
Сұлудың мейірі қанады.
Қобыландыдай төрені,
Аузын сүйіп аймалап,
Алқымын сүйіп қармалап,
Сақтағанын сарғайып,
Батырға сұлу береді.
Неше жыл жатқан қайғының,
Қызығын бүгін көреді.
Таң атқасын батырдың,
Қанікей мен Тінікей
Отаудың ашып түндігін,
Екі сұлу жүгіріп
Көрсетіп жүр ерлігін.
Ақ дәретін алдырып,
Аққа мойын салдырып,
Қарлығадай сұлуға
Қызмет етер туды күн.
Той аяғы өткесін,
Халық тарап кеткесін,
Екі ай жатып сол елде,
Қайтар уақыт жеткесін,
Қайтуға рұқсат сұрайды.
Шақырып алып құрдасын:
—Бұл сөзімді біл,—дейді.
Құртқаның қылар тойы бар,
Өз көзіңмен көр дейді.
«Ертіп кел,—деп,—бәріңді»
Шақырып қалды шын дейді.
Қанікей мен Тінікей
Қосыныңды алып қасыңа,
Үшеуің де жүр,—дейді.
Орақ пенен Қарлығаш—
Жалғызым менің бауырлас,
Нөкер менен бар жолдас,
Барсын бірге бол,—дейді.
Кешікпей, батыр, жүрейік,
Даярлан батыр, сен,—дейді.
Қарамандай құрдасы.
Күймелі арба сүйретіп,
Сүйретуге атын үйретіп,
Көшкен елдей жөнелді,
Таң қалдырып көп елді.
Қанікей мен Тінікей,
Көреміз деп көп жерді
Ер Орақ пен Қарлығаш,
Қобыландыға қарындас,
Жанында қосын, көп жолдас
Бұлар да атқа мінеді,
Шеру тартып келеді.
Құртқа сынды сұлуға
«Сүйінші сұрап озам» деп,
Бөкенбай батыр жөнелді.
Келе жатқан қосынның
Хабарын айтып келеді.
Бөкенбай мінген құла ат-ты,
Көсілте шауып бұлатты,
«Қараман құрдас бар ма?» деп,
Баласынан сұрапты.
Бөкенбай тұрып сөйледі:
—Әкем менен шешем бар,
Апам менен жездем бар.
Екі жүздей шамасы,
Жанында ерген нөкер бар.
Бәрі батыр манап-ты,
Асынған қару болатты.
Құртқа сұлу сөйледі:
—Олай болса не керек,
Жылқыға бар ертерек,
Айдат бөліп торы атты.
Қарлығаның тойына,
Қобыландының жолына,
Халқыма, қалқам, сынатпай.
Көкеңе қылған Қарлығаның
Жақсылығы көп еді,
Етейін қабыл жылатпай.
Жеті жыл жатты сол тауда
Көзі жайнап шырақтай.
Батырға айтар шама жоқ,
Көрсем де қабыл ұнатпай.
Құртқаның сөзін есітіп,
Бөкенбай шапты жылқыға.
Қалған мұнда Құртқаңыз,
Салды хабар жұртына.
Берен тонды жамылды,
Етек-жеңін қағынды,
Сөз сөйледі тағы да.
Алпыс үйді тіккізіп,
Жетпіс шатыр құрғызып,
Әмірін елге жүргізіп:
«Сұлтаным келе жатыр,—деп,
Нөкері бар қасында,
Қараман, Орақ, батыр,—деп,—
Отыз күндей ойын бар,
Қырық күн қылар тойым бар.
Алты мың үйлі қыпшақтан
Жан қалдырмай жиыңдар,
Беретұғын сыйым бар,
Алпыс атан бөлдіріп,
Сойыстыққа қойыңдар.
Үлкен аға, кіші іні,
Батырдың кеттім алдынан,
Даяр қылып тұрыңдар!»

Қобыланды

Барлығы: 307 жыр

Тағы оқыңыз