Мазмұнға өту
Мақала жариялау
academ.kz онлайн сабақ беріп, қосымша табыс табыңыз·оқушы Kaspi арқылы тікелей сізге төлейді·комиссия 0% academ.kz қосымша табыс табыңыз·14 күн тегін 14 күн тегін Тегін бастау

: «» · ₸

Қобыланды батыр (23-бөлім)

Қобыланды · Мергенбай нұсқасы · 2 мин оқу

Аңдып тұрған Қарлыға
Көбіктіге келіпті.
—Ұйқыңды бұзба, Көбікті,
Сорлы әкем неден желікті,
Өзім жаңа байладым
Өзіңе серік тұлпарды
Мал иесі жануар,
Жем жейін деп келіпті.
Көбіктіні жатқызып,
Саз балшыққа батқызып,
Ақмоншақ аттың үстіне
Алтыннан тұрман ер салып,
Аз ғана азық, жем салып,
Қобыланды еске түскенде
Қыздың шері қозғалып,
Ақмоншақ атқа мінеді,
Беліне семсер іледі,
Денеге сауыт киеді,
Төбеге шашты түйеді,
Ноғай бөркін киеді.
Ақ сүңгісін қолға алып,
Абжыландай толғанып,
Қобыландының соңынан
Дөңгеленіп жөнелді.
Қуып жетіп бұларға,
Әкесінің жылқысын
Бірге айдасып келеді.
Қаладан қиғаш өткенде,
Сары белге жеткенде,
Пайғамбар—Құда білісі,
Бұзылып аттың жүрісі,
Оттамайды жусайды,
Бүгежектеп келеді,
Ақмоншақ аттың інісі.
Өзі-өзінен елеңдеп,
Келеді бітіп тынысы.
Жылқы ішінде ала-ды,
Қылшық жүнді қара-ды,
Әуеге қарап есінеп,
Ием бе деп кісінеп,
Жау екенін білгесін
Құйрығын құстай тарады,
Шекесінен қарады,
Кіндігінен жарады,
Құйрығын сыртқа салады.
Қайта айналып Көк бесті,
Шаһарға қашып барады.
Жалғаса қуған үшеуі
Қайтара алмай қалады.
Қандай заман болар,—деп
Қарлыға сұлу налыды,
Барса, барсын көк ат деп
Басын қосып үшеуі
Бір төбеге барады.
Көбіктінің үстінде
Тоғыз қабат ақ сауыт
Шапсаң, қылыш кеспейді,
Атсаң, мылтық өтпейді.
Қобыландыдай батырға
Қарлыға сұлу сөйлейді:
—Оған қылар амалы
Кіндігінің тұсында
Кем соғылған төрт көзі—
Жел соғарлық самалы.
Мерген болсаң, батырым,
Кіндікті байлап атпасаң,
Басыңа салар қараны.
Қараман естіп бұл сөзді
Тоқтамайды табаны.
Қарлыға менен Қараманды
Ілгері қарай жөнелтіп,
Жолын тосып Көбіктінің
Қобыланды жалғыз қалады.
Жылқыны қуып барады,
Бір Құдайға тапсырып
Қобыландыдай баланы.
Қисайған оғын түзетіп,
«Көбікті қашан келер» деп,
Қобыланды тосып тұрады.
Қашып барып Көк бесті
Қалаға барып еніпті,
Естіп дүбір Көбікті,
Ат барғасын желікті.
Кеткенін біліп қызының,
Қаһарланып Көбікті
Көк бесті атқа ер салды,
Бір күндік азық, жем салды.
Ат басындай тас шоқпар
Көбікті батыр қолға алды.
Енді мініп атына,
«Менің келер, келмесім
Екіталай енді»,—деп,
Амандасып халқына,
Бұрынғы тартып салтына,
Жылқысын алған жаулардың
Көбікті түсті артына.
Белес-белес бел еді,
Өзінің жиған халқына
Белгілі болған ер еді.
Ертең Шолпан батқанда,
Қызарып күн шыққанда
Тау суындай сарқырап,
Ақ сауыты жарқырап,
Қобыландының тұсынан
Көбікті өтіп барады.
Көбіктіні көргесін,
Көтеріліп Қобылан
Айқай салып ақырды,
«Кел бері»-деп шақырды.
Садағын қолға алады,
Оғын кезеп Қобыланды
Cонда тұрып сөйлейді:
Сыңғыр, қолым, сындың ба,
Шыққыр, көзім, шықтың ба,
Шынылы қазам жеттің бе,
Шын бұйрығым біттің бе,
Басымнан дүние өттің бе?
Өлшеулі күнім біттің бе,
Қысылған жерде дем берер
Ықылас ата Шашты Әзіз,
Сарт болып-ақ кеттің бе?
Жалғыздық қайғы басымда,
Жолдасым жоқ қасымда,
Мұндай қайғы көріп пе ем,
Өзімнің өмір жасымда?
Кәміл пірлер, жар болмай
Салғаның ба уайым?!

Тағы оқыңыз