Мазмұнға өту
Мақала жариялау
academ.kz онлайн сабақ беріп, қосымша табыс табыңыз·оқушы Kaspi арқылы тікелей сізге төлейді·комиссия 0% academ.kz қосымша табыс табыңыз·14 күн тегін 14 күн тегін Тегін бастау

: «» · ₸

Қобыланды батыр (21-бөлім)

Қобыланды · Мергенбай нұсқасы · 2 мин оқу

Пірлері медет бергесін,
Қобыландыны көргесін,
Нұры балқып батырдың
Балқытты сұлу денесін.
Қобыландыдай батырдың
Әруағы асады,
Сұлуды мысы басады.
Қолтықта кеше келсе де,
Қобыландының айбаты
Арыстанға ұсады.
Ілгері аяқ баса алмай,
Аяғын кейін басады.
Қарлыға қайтты үйіне,
Қарлығыдай сұлуың
Көңіліне түсті түйіні.
Түйінді шешпей жүруге
Сұлуға болды қиын-ды.
Қиын емей немене,
Қобыландыдай батырға
Ғашық болып сұлуың
Жата алмады үйінде.
Жылай берді енді өксіп,
Қобыланды еске түскенде,
Алтын кереует үстінде,
Жата алмайды дөңбекшіп,
Жылай берді енді өксіп.
Бір күндері болғанда,
Үйінен шығып паналап,
Тар көшені сағалап,
Аяғын басып жүре алмай,
Көрінгенді саялап,
Қобыландыға келді жағалап.
Екеуі жатса лабақта
Ай тумас жақтан ай туды,
Күн тумас жақтан күн туды,
Бұл несі деп қарапты
Сарт тамының әулесі,
Қараңғы тамды ағартқан
Қарлыға қыздың сәулесі.
Қарлыға келіп сөйлейді:
Есіктің алды айтатыр,
Ай татырда мал жатыр,
Байлауда жатқан қос батыр,
Есермісің, сермісің,
Бекер жатқан ермісің,
Мейіз берсем жермісің?
Далада жатқан жылқымды
Айдап қашқан ермісің?
Қолыңды шешіп, қашырсам,
Еліңе барып мақтанып,
Қарлыға қыз қашырмай,
Өзім қаштым дермісің?
Қараман сонда сөйледі:
Менің өзім нашармын,
Түтікпен аузым ашармын,
Бұл бейнетті көргенше,
Шеш қолымды, Қарлыға,
Рұқсат берсең, қашармын».
Қобыланды сонда сөйледі:
Ай, қаш, залым, қасымнан,
Сен қашсаң да, мен қашпан.
Қиямет салма жасымнан,
Дәулет құсы ұшты деп,
Бір сағат болмай басымнан,
Тіліне дұшпан көнбедім.
Қаш, Қарлыға, қасымнан,
Өшті болған әкеңнен
Өшімді алмай кетпеймін.
Кекті болған атаңнан
Кегімді алмай кетпеймін.
Кәпірге деп жаратқан,
Дұшман қылып құдайым
Қобыландыны әу бастан.
Жаз жайлауым—Көздікөл,
Қыс қыстауым—Қараспан,
Ат ізінен адаспан,
Ердің жолын тәңір ашқан,
Алты жаста ат міндім,
Он үш жасқа мен келдім—
Аман қалған жоқ еді
Қызылбас тиіп жанасқан.
Таңбам әліп Қыпшақпын,
Мұсылманда жоқ еді
Өзімнен артық күші асқан.
Қарамай алды-артыма,
Қанды көйлек халқыма,
Таулар күйіп, тас жанған
Алты жаста зарпыма,
Асықпасаң, Қарлыға,
Бір мінерсің Бурылдың
Жайдақ сауыр артына.
Әуелі құдай ағындым,
Ата-анамды сағындым.
Жауға пенде болғаным,
Жау жақындап келгенде
Жеті пірді жаңылдым.
Омар менен Оспандай,
Ішім толып пұшманға-ай.
Жеті пірді жаңылып,
Жазым түстім дұшманға-ай.
Егер пірді жад етсем,
Дұшман батыр болар ма,
Біз арыслан қошқарға-ай?
Қош, Қараман, аман бол,
Қайтасың ба елдерге?
Бізден сәлем дегейсің,
Азулы деген көлдерге,
Асқар, асқар белдерге,
Қараспан тауды жайлаған
Қалың Қыпшақ елдерге!
Ел ішінде сәлем де,
Замандас, құрбы, теңдерге.
Ит жүгіртіп, құс салған,
Найза ұстаған ерлерге.
Жана да сәлем дегейсің
Тұлпар мініп, ту алған,
Елдегі жолдас беклерге.
Мені жауда қалды деп,
Аяққа кісен салды деп,
Үлкен аға, кіші іні
Зор салмасын біздерге.
Аһ, дариға, дүние-ай,
Асқар, асқар белдерім,
Азулы деген көлдерім,
Қараспанды жайлаған
Қалың Қыпшақ елдерім.

Тағы оқыңыз