Қобыланды батыр (40-бөлім)

Илия сонда сөйлейді:
Жау тарайды қума деп,
Қаптатады жыланды,
Бастарыңды қорға деп.
Атсыз жаяу тұрыңдар,
Сонда болар бір амал,
Атқа жазым қылар деп.
Айтты да шауып жөнелді,
Кідірмеді деңіне
Араласып қалмақтың
Қашың деді көбіне.
От шашып келет аждаһа
Жерді сабап ысқырып.
Торша ат пен кер шабақ
Жер тарпиды пысқырып.
Аттан түсе қалады,
Қоя беріп екі атты,
Екеуі жаяу тұрады.
Етек-жеңін түрініп,
Жыланмен ұрыс салады.
Шыдатпады екеуі
Дал-дал қылып қырады
Ұстап алып басшысын
Былғап жерге Қобылан
Құйрығынан ұрады.
Басшысы қолға түскен соң
Қалғаны қашып барады.

Тауға кетті басын бағып,
Алып көріп зарықты.
Қоймас деп мынау халықты
Басын жерге сабады.
Сақалын жұлып жылады,
Төрт күннен бері тынбаған,
Орыстың көрдім мұндайын.
Аждаһаны шыдатпай
Нешік амал қылайын.
Жетпіс екі палуанды
Талқан қылып мұны алды,
Енді алмаған не қалды.
Шығайын өзім мұнымен,
Кәрілік жеңіп кетпесе,
Бір тарқатып құмарды,
Артық емен халқымнан.
Он сегіз жасар Қасарма
Ғайып болды көзімнен,
Тірі-өлісі белгісіз
Артықпын ба солардан
Мен де өлейін ізінен.
Елшіні бала шақырды
Жеті күн дәулет берсін деп.
Ат жүрмеді өліктен,
Тоқтасын батыр желіктен.
Қамтамасыз болайын,
Қалғанымды жияйын.
Тілегім берсін сұраған,
Іркілмей, балам, бар соған.
Қамданды сосын Илия
Қандай заман болат деп
Мінді қара жорғасын.
Өлімге байлап аянбай
Жүр Илия бір басын.
Батырларға баяндат
Ханның салған қолқасын.
Сөйледі сонда Илия:
—Батырлар, енді сақтаның
Өзі шығат майданға.
Құдай жөнін бермесе
Оңайсынып ойланба.
Жақындаспа өзімен
Құдай ұрсын ізінен
Амалы көп істеген.
Қашса, қуып жүрмеңіз,
Бүркелмелі қандек бар.
Жебелі қорған түрі бар,
Қазған терең оры бар.
Сақ болыңыз осыдан,
Бірге жүрмін ішінде
Шошынып жаным қорыққан.
Аман қайтсаң игі еді,
Болса барып жорықтан.
Жасып отыр жасқанып
Жанына батып ел-жұрты
Уайым шеккен емес ет.
Бұл жалғанда талығып,
Амал құрып таусылды
Уайымы ойлаған.
Алам дейт қайтып нағылып
Айтып болдым, жігіттер,
Қайтамын деп ізімнен
Не дейсін ханның сұрауын.
Сонда Сайым сөйледі:
—Жазғанын Алла көрерміз,
Арта берсін сенімің,
Сен келген соң амал жоқ.
Сұрағаны жеті күн.
Дем алу болса берерміз
Амалын тапсаң келіп тұр,
Хабарын бізге беріп тұр.
Тілек бірге, шырағым,
Бара бер деп Ерсайым
Батасын беріп қалады.
Жайшылықпен сөйлесіп
Қобыландыны көрген соң
Қыздың көңілі тынады.
Қош айтысып бұлармен
Аттың мойнын бұрады.
Арада бітім болған соң
Туын жинап долданып,
Жамылып қара басына,
Қалғанын ертіп қасына,
Қаласына қайтады.

Қобылан Сайым бұ дағы,
Қайтқанын көріп бұлардың
Қосқа қайта жүреді.
Ердің көріп аманын
Алдынан шығып жігіттер
Қуанысып қалады.
Жігіттерден Қобылан
Жоқ сегізін сұрады.
Айта алмай сонда бөгеліп
Шыныбектер тұрады.
Жоқтығын біліп жігіттің
Атынан түсіп Қобылан
Жер бауырлап құлады.
Аз кісіге көп қырғын
Мұны да батыр санады.
—Қасарма қайда жатыр?—деп
Жігіттерден Ерсайым
Қатты айқайлап сұрады.
—Шұқырда жатыр Қасарма
Неше күннен бер қарай.
Естіген соң шошынды
Батыр Сайым төзе алмай
Жүгіріп өзі барады,
Шұқырдан тартып алады.
Қол-аяғын босатып
Амандасып тұрады.