Мазмұнға өту
Мақала жариялау
academ.kz онлайн сабақ беріп, қосымша табыс табыңыз·оқушы Kaspi арқылы тікелей сізге төлейді·комиссия 0% academ.kz қосымша табыс табыңыз·14 күн тегін 14 күн тегін Тегін бастау

: «» · ₸

Қобыланды батыр (34-бөлім)

Қобыланды · С. Ділманов нұсқасы · 2 мин оқу

Көпіріп жатқан қанды өзен
Екпіндетіп шабады,
Ақсұңқардай созылып.
Сонда торы ат ұшады,
Қоба үйректей пырылдап.
Кетті торы ат жылысып
Қырық аршындай шамасы
Ұшқан екен жоғары
Бір тарқады деп еді.
Қырық жігіт пен Сайымның
Мұны көріп құмары.
Ар жағынан торша ат
Жерге түсті дүмп етті,
Жат етті батыр Құдіретті.
Көпірді баққан жалмауыз
Залым жатқан қу, мыстан
Шошып кетті дірілдеп,
Орнынан тұрады,
Батырды көре қалады.
Қарбаң—құрбаң киініп
Батырға тура жүгіріп
Келе жатыр қу мыстан.
Қобылан түсіп жүгірді
Торы атты тастап сол жерге.
Ақырды мыстан бұл залым:
—Қайдан келдің сен,—дейді,
Менің жүрген жеріме
Келуші еді кім,—дейді.
Көктен ұшып түстің бе,
Боласың өзің кім?—дейді.
Жоқ қылайын қазір-ақ
Енді сені мен,—дейді.
Батыр болсаң сескенбе
Берірек кел,—дейді.
Жасамай қару Қобылан
Қамшысын алып қолына
Бір ұрғаннан қалмас деп
Астамшылық көңілмен
Жүгіріп барып ұрады.
Қолы қатты Қобылан
Кемпірге қатаң батады.
Тізе бүгіп тік тұрды
Қан сорғалап басынан
Тоқтап кемпір тұрмады.
Қаруды қолға алғанша
Ұстады келіп жағадан.
Екеуі салды алысты,
Алқымнан алып кемпірді
Батыр бермет ерлікті,
Өшіккен залым желікті.
Екі емшекпен кезектеп
Енді сабай беріпті.
Емшегінің қаттысы
Кем емес ұрған күрзіден
Жауырынға тиеді.
Ер жанына батты енді,
Емшегі кемпір қатты енді.
Дүмпуімен ұрудың
Кесек-кесек қара қан
Аузынан атты енді.
Оқыранып тұр тұлпары
Есінің біліп сасқанын
Емшектен тістеп алады.
Төрт тағандап бұл тартып
Емшегін жұлқып жыртады.
Қалғаны да жүк болды
Талып жүрген батырға,
Келтірмей барат ақылға.
Қобылан сасып тарықты
Қанжарға қолы жете алмай.
Бөгелген сайын қырық жігіт
Дариядан өте алмай.
Кісінеді торша ат
Сайымға хабар салғаны.
Естіді Сайым дыбысын
Жаны төзбей қыдырды
Амалын таппай сасады.
Атқа қарай жүгірді,
Кер шабаққа мінеді.
Бүйтсем суға кеткенім.
Досым сасып жатқанда
Мен отырып неткенім.
Қозғалмандар, жігіттер,
Суға қарай шабады.
Айтқанындай Айшаның
Кер шабақта болады.
Арқасы тұлпар құрысып,
Аққан судай жылысып,
Жиырылып атты енді.
Қорыққанынан Ерсайым
Көзін тастай жұмады.
Ат жалынан берік алып
Ақтан жәрдем сұрады.
Ар жағынан дарияның
Торша аттың қасына
Кершабақ барып қонады.
Көзін ашып Ерсайым
Сонда тұрып қарады.
Аттан түсіп жүгірді
Қылышын алып қолына
Тұлпардан туған торша ат
Жұлып тастап бір емшек
Жабысқан екен тағы да.
Бір емшекті жібермей,
Толарсақтап жерге еніп.
Көзі жайнап тұр екен,
Қобыландыдай батырдың
Сасып жүрген кезі екен,
Жүгіріп Сайым барады.
Қылышым қата болар деп,
Жерге тастап қылышты.
Қайта салар шама жоқ
Қанжарға қол салады.
Өкпесінен кемпірдің
Шабысына қарай жарады,
Шалқалай барып құлады,
Қоя берді Қобылан.
Есін танып құлады.
Лөкілдетіп қан құсып,
Батыр жатып қалады.
Мылжалады Ерсайым
Басын кесіп кемпірдің.
Өшіккен торы ат қоймады,
Торы атқа беріп тұрады.
Қос аяқтап тебеді,
Кемпірді төртке бөледі.
Жайғастырып болған соң,
Талып жатқан батырды
Аты келіп көреді.
Оқыранып иіскеп,
Еш нәрсе етпес дегендей
Кершабаққа жөнеді.

Тағы оқыңыз