Қобыланды батыр (26-бөлім)
Қобыланды · С. Ділманов нұсқасы · 3 мин оқу
Қобылан:
—Ар жақта тұрған, шырағым,
Есітсін мұны құлағың.
Сарарқада болады
Белгілі менің тұрағым.
Негізім қалмақ бірінен,
Мен Оңғар ханның баласы.
Атым Мұнар деуші еді,
Қорлық көріп Қырымнан
Осылай қарай келемін,
Жәрдем сұрап ханыңнан
Алыптың күшті дабылы
Келемін іздеп осыдан.
Қобылан дейтін ер шығып
Жолымды қиып айдады,
Сансыз жатқан жылқымды
Бір менен емес ол жақта,
Қалмаққа күнде бермеген,
Алыпқа барып айтпаппын
Жүріс көрдім көлденең.
Қыз:
—Ағеке, сабыр етіп түзе түрің,
Сөзіме менің айтқан сене тұрың.
Қызы едім Алмамбеттің Қалия атты,
Зәбірің сіздің көрген жанға батты.
Түрі бөлек жерді басқан
Таныдым астыңдағы торша атты.
Әкем бар Секен, жатса күні кеткен,
Қайғысы бастан асып......
Жылаушы еді көрмедім деп бір адамды,
Сол ма деп саған, ай, көңілім кеткен.
Ер болсаң сабыр етіп тұра тұрың,
Әкеме хабар берем барып бұрын,
Біледі кім екенің сені әкем.
Бұл жерде қарауылдап жүрмін көптен
Тау бұздың күңірентіп келіп өзің,
Таң қалдым сипатыңа көріп көзім.
Ер болсаң сабыр етіп тұра тұрың,
Әкемді ертіп келем осы жерге өзім.
Қобылан:
Қобылан қыз сөзіне қалды қайран,
Мұндай жан кездесіп ет бұрын қайдан.
Тәуекел не де болса көрейін деп,
Қызбенен уағда қылды сол арадан,
Қырық қызын ертіп алып қыз да кетті.
Жегіпті пәуескеге үш қара көк—
Хайуаннан түрі бөлек дөп-дөңгелек.
Үшеуі бір биеден туды ма деп
Қобылан қайран болып көз жіберді.
Қырық қызды қоя берді жөн жөніне,
Бәрің де бүгін барың енді үйге,
Келерсің ертең ерте сарайыма.
Жалғыз қалды жан жуытпай маңайына
Барады атасының ордасына.
Есіктен кіріп келіп қыз сөйледі,
Алмамбет жатыр еді алтын тақта.
Тау бұзған қандай адам болар ең деп
Көңілін қан жіберіп әр тарапқа.
Қыз:
—Жан ата, басың көтер жатпа өзің,
Бір адам торы аты бар көрді көзім.
Сыр айтат ол жасырын енді маған,
Сол үшін, жаным ата, келдім саған.
Қалмақпын деп айтады ер қарағы,
Қалмаққа ұқсамайды түрі-түсі,
Бөлекше адамзаттан мұның иісі.
Өзіңнің көп жылайтын Қобыланың
Ұқсайды бұған соның түр-пішіні.
Астында қос қанатты мінген торы
Беліне асыл гауһар ілген болат.
Тоқтатып тастап кеттім сол араға,
Ол адам күтіп отыр сізге қарап.
Жегулі арбам әзір далада тұр,
Көрейік сіз сөйлесіп жүрші, атам.
Тау бұзып талқандаған—осы батыр,
Тез киін, жаным ата, кідірмеші,
Көрейік жан сезбесін жүріп қапыл.
«Иә, Құдай, бергеніңе мың шүкір», деп
Орнынан Алмамбет хан түрегелді,
Көз жасын жерге төгіп дөңгеленді.
Киініп шапшаң атып тәжін басқа,
Қыз бенен пәуескеге бірге мінді.
Есігін пәуекенің жауып тастап,
Қыз бен хан елден аулақ суға келді.
Батыр тұр ат үстінде найза таяп,
Тұрады тамаша ойлап қызға қарап.
Алмамбет жерге түсіп ерді көрді,
Танысы сонадайдан бұл пішімді.
«Тоқтамай, балам, өт!—деп,—бермен судан»
Қол бұлғап айғай салды.
Өткелден қыз жүгірді «бермен кел» деп,
Торы атпен батыр жүрді бұл көлбеңдеп.
Бар еді қайран өткен өте шықты,
Құданың құдіретіне шек келтірме,
Тамаша үлкен қызық бұл бір кепті.
Келді де ханға батыр сәлем берді,
Қалмақша сәлем беріп тұрды өзі,
Алмамбет ерді танып сөйлей берді.