Қисса Нәрікбай-Шора (24-бөлім)
Шора · Майкөт—Ә. Сариев нұсқасы · 3 мин оқу
Сонда тұрып Шора хан,
Пір назар қылған бейшара
Оты жанып жүректен,
Түгі шығып сүйектен,
Қайраты тасып білектен,
Ақыл-есі қалмады.
Ашуланып ер Шора,
Жолбарыстай сілкінді,
Жайнап көзі жанады.
—Есіктің алды ебейін,
Күйген үрер көмейін,
Рас болса бұл сөзің,
Шекелеп саған не дейін.
Көптігінен бөтеннің,
Сірә, маған не пайда?
Жаман да болсам сендерсің,
Тірлікте менің мерейім.
Жүр, жәкелер, соларға,
Жолығар заман болар ма?
Түрікпеннен сендердің
Кегіңді алып берейін.
Егерде өлім келмесе,
Жолдарыңда құрбан боп,
Сендер үшін өлейін.
Ақылым кетті әурелеп,
Көк дауыл кетті созылып,
Ыза болып балаңның,
Көзінің жасы тізіліп.
Сол уақытта қырық бала,
Барайын десе бара алмай,
Екі ортадан қайта алмай,
Барайын деп айта алмай,
Ер Шорадан қорыққаннан,
Жөнелді енді қырық бала.
Жолға түсіп қайқаңдап,
Қырық баланы жөнелтіп,
Жылқыға Шора жөнелді.
Меруерт телпек, тайжағы,
Батырлық киім киеді.
Жылқыда жүрген Шұбар ат
Нәріктен басқа кісіні
Алдына келсе, тістелеп,
Артына келсе, тебеді.
Бір ұзап, екі аңданып,
Шораны көріп таңданып,
Алдына шығып келеді.
Сұлулығы Шұбардың
Киіктей болып таңланып,
Жібектен майда жалы бар,
Қарғығаны қақпандай,
Ырғығаны сақпандай,
Құлпырған жүні мақпалдай.
Алтындай көзі жайнаған,
Сағымдай болып ойнаған,
Пірден назар тапқандай.
Қаламдай болған құлағы,
От орнындай тұяғы,
Қашқан бөкен секілді,
Жануардың сияғы.
Жетіп келді ұмтылып,
Мінуге Шора қызығып.
Тіллә жүген осындай,
Аузын ашып Шораны
Тістемекке қымтанды.
Айналып артын береді,
Қос аяқтап теппекке,
Икемдеп тағы келеді.
Танымады Шораны,
Түрікпен бе деп еді.
Ұстатпасын білген соң,
Бір жартасқа шықты да,
Шораның айтқан сөздері.
Жіберді жылап сол кезде:
—Атаңа нәлет, Шұбар ат,
Алдыңа келсем, тебесің.
Шынымен мені теппекке
Икемдеп басып келесің.
Алжыған, ұрған, қу қақбас,
Енді қайдан табады
Менен басқа иесін.
Мініп алып сорыңа,
Қамшы тартсам бауырыңа,
Көкалаң шығар бояқтай,
Иесі мұның қаяқта-ай.
Ұстатпайды Шораға,
Ыза боп бала жылайды.
Даусын естіп баланың,
Жел жағына шығады,
Ық жағына шығады,
Иісін алып баланың,
«Нәрекемнің иісі деп,
Менің ием осы»,—деп,
Ұсынып келіп тұрады,
Қояннан жаман бұғады.
Алтынды сулық, ақ жүген,
«Бісміллә»,—деп Ер Шора,
Басына жүген салады,
Өз қолымен ұрады.
Пілге мінген кісідей,
Үстіне Шора шығады.
Аққан судай бұлтылдап,
Пірдей болып бұрқылдап,
Айдарында Шораның
Алтын теңге жарқылдап.
Тұяғына тас тисе,
От шағылып жылтылдап.
Терлегенде Шұбардың,
Адам бардай болмайды,
Ор киіктей жалтаңдап.
Мауыты шекпен жанады,
Қашырлап сұлу манаты,
Жетіп келді ер Шора,
Шұбар атын ұнатып,
Жонды обаның басына.
Мыңға көзін салады,
Қырық баланы мың бала
Қуып кетіп барады.
Өз білгенін мың бала
Қылып кетіп барады.
Бір баланы он бала,
Ұрып кетіп барады.
Көрді де Шора құтырды,
Сусар бөрік сыпырды,
Таудан ұшқан тұйғындай,
Артынан қуа ұмтылды.
Біреуін ұстап алады,
Тақымына салады,
Құстай мойнын бұрады,
Баладан сауал сұрады:
—Қаладан шыққан баласың,
Артыңнан Шора қуғандай,
Басыңа заман туғандай,
Қайда кетіп барасың?
Түрікпеннен шыққан баласың.
—Таудай менің талабым,
Қырық үйлі қоңсы ауған ел,
Балаларынан таманың
Асығын тартып аламын.
Баланың айтқан сөзі бұл:
—Қайрақты еді бабамыз,
Аққала дейді қаламыз.
Атамыздан қалған жем,
Қырық үйлі тамамыз.
Тамадан келген баланың,
Асығын тартып аламыз.
Сүйегіне таңба қып,
Шеке тамыр саламыз.
Алдандырма, антұрған,
Жібер мені тезірек,
Олжадан құр қаламыз.