Бірінші: ел болуға намыс керек,
Мал-жанды намыс үшін салыс керек.
Сұлтанмахмұт Торайғыров туралы
Сұлтанмахмұт Торайғыров — қазақ ақыны, жазушы әрі ағартушы, ХХ ғасыр басындағы қазақ әдебиетінің көрнекті өкілі. Халықты оқу-білімге, еңбекке және ел қамын ойлауға шақырған өлеңдер, «Қамар сұлу» романын, «Адасқан өмір», «Кедей» поэмаларын жазды. Жас кезінде, 27 жасында науқастан қайтыс болды.
Сұлтанмахмұт Торайғыров: басқа нақыл сөздері
- Лайық ел болуға ісің бар ма, Намыс, ғылым, ынтымақ, күшің бар ма.
- Сүйемін туған тілді — анам тілін, Бесікте жатқанымда-ақ берген білім! Шыр етіп жерге түскен минутымнан Құлағыма сіңірген таныс үнін.
- Ана тілі қайнаған қанның, қиналған жанның, толғантқан көңілдің, лүпілдеген жүректің сығындысы, онда дәм де, мән де болу керек.
- Өнерлі ел бар мұқтажын жерден емеді, Бар қиынды тек қана ғылым жеңеді.
- Ел үшін еңбек етсең, халқыңа сүйкімді боласың.
- Ер өлсе де, елге еткен еңбегі өлмейді.
- Ел болудың бірінші тірегі — білім.
- Бақытқа жетудің ең «жеңіл» жолы — ел үстінен күн көру.
- Біздің қазақ — әнқұмар халық.
Ағартушылар мен Алаш зиялылары: басқа тұлғалар не деген
- Біздің халқымыздың шығыстық үлгілерден гөрі, үнді-герман эпосына жақындау бай ауыз әдебиеті бар.
- Халық мектептері үшін ең керектісі — мұғалім. Тамаша жақсы педагогика құралдары да, ең жақсы үкімет бұйрықтары да, әбден мұқият түрде жүргізілетін инспектор бақылауы да мұғалімге тең келе алмайды.
- Жігіттер, ойын арзан, күлкі қымбат, Екі түрлі нәрсе ғой сыр мен сымбат. Арзан, жалған күлмейтін, шын күлерлік Ер табылса жарайды, қылса сұхбат.
- Ей, көп халық, көп халық — көп те болса, шөп халық.
- Ұлтына, жұртына қызмет ету — білімнен емес, мінезден.
- Ұлттың сақталуына да, жоғалуына да себеп болатын нәрсенің ең қуаттысы — тіл. Сөзі жоғалған жұрттың өзі де жоғалады, өз ұлтына басқа жұртты қосамын дегендер әуелі сол жұрттың тілін аздыруға тырысады.
- Кемшіліксіз халық жоқ.
- Жалынды сөз — жалынды жүректен шығады.
Басқа тұлғалардың қанатты сөздері
Майқы би
Асан Қайғы
Шалкиіз Тіленшіұлы
Доспамбет жырау
Төле би Әлібекұлы
Қазыбек би Келдібекұлы
Әйтеке би Байбекұлы
Бұқар жырау Қалқаманұлы
Ақтамберді Сарыұлы
Сырым Датұлы
Шал ақын Құлекеұлы
Дулат Бабатайұлы
Махамбет Өтемісұлы
Шернияз Жарылғасынұлы
Сүйінбай Аронұлы
Майлықожа Сұлтанқожаұлы