Қобыланды батыр (26-бөлім)

Тұлпарды байлап терекке,
Бір дуадақ атып ап,
Отқа салып Қобыланды,
Шала піскен кезінде
Қанды көбік тарқамай,
Ортасынан бір кесіп,
Дәм көрмеген көп күннен
Артық туған батырың
Ауызға алып салады.
Бір тоғайдың ішінде
Отырғанын батырдың
Сұлудың көзі шалады.
Көріп сұлу сөйлейді:
—Әуелі Алла, «Әл-хамым»,
Атса мылтық өткізбес,
Басыңдағы қалқаның.
Кеткен жері қуарған,
Келген жері қуанған,
Тұлпар мініп, ту алған,
Туын қанға суарған,
Дұшпанын іздеп, жол шеккен
Келген екен сұлтаным.
Шәһардан тысқа барады,
Бойын жазып кәпірден
Қыз Құртқа әбден алады.
Төрт бақташы қасында,
Келді сайдың қасына.
Құртқа бір сөз бастады,
Құл мен күңдер қостады.
Бір құл менен бір күңді
«Ойнай тұр» деп тастады.
Құл да күңді ұстады,
Құртқа кетті, біз қалдық,
«Бола ғой» деп қыстады.
Және бір сайдың басына
Бір құл менен бір күңді
«Сен де ойна» деп тастады.
Бұлардан халас болған соң,
Бойын жазып алған соң,
Қолындағы ақ балта
Тасқа тиіп майрылды,
Дұшпанынан айрылды.
«Тоғайым көрген осы,—деп,
Не болмаса тұсы»,—деп,
Бір тоғайға қайрылды.
Тоғайға келіп енеді,
Терекке басын байлаған,
Шиыршық атып ойнаған
Бурылды сұлу көреді.
Бұлаңдаған Құртқаны
Тайбурыл анық біледі.
Анасын танып Тайбурыл,
Теректегі шылбырын
Жұлып алып жөнелді.
Ат шапқан соң, «тәк-тәк» деп,
Артынан Қобыланды жүгірді.
Ұмтылғанда Тайбурыл
Артық туған қыз Құртқа
Омыраудағы ақ түйме
Ағытып бәрін жіберді.
Есіктің алды ағын-ды,
Бола жазды шығын-ды.
Шығын болмай не қылсын,
Омырауына Құртқаның
Тұмсығын тыға жығылды.
Ат тоқтаған мезгілде,
Бұлаңдаған Құртқаны
Қобыланды көреді.
Артық туған қыз Құртқа
Қол қусырып түрегеп,
Иіліп сәлем береді.
Құртқа сұлу сөйлейді:
—Дүниедегі іңкәрім,
Екі саулық, бір тоқты
Баһар айда қырқарым.
Бұрын жетті өзіңнен
Астыңа мінген тұлпарың.
Тұлпар мініп, ту алған,
Аман есен келдің бе,
Жұрт иесі, сұңқарым?
Сақтадым жаудың қаласын,
Дұшпанның көрдім аласын.
Құдай қосқан сұлтаным,
Әлдеқандай қыласың?!
Ала қапты бес бүктеп,
Ішіне тықты қыз Құртқа
Арыстанын сынамақ.
Қобыланды сонда сөйлейді:
—Артық туған қыз Құртқа,
Кім ұстамас жылқының
Жекелеп қашқан саяғын.
Бірді таппа, мыңды тап,
Көріп келдім бұл сапар
Жалғыздықтың азабын.
Адам болып, ер жетсін
Өзімнің соғар таяғым.
Батырың ерлік бастады,
Ерлігін Алла қостады.
«Тұл болсын» деп ақ қапты,
Артық туған қыз Құртқа
Қобыланды сынды батырдың
Көзінше алып тастады.
—Көптен бері жол жүріп,
Сағынған жарың мен едім.
Кәпірден көріп қорлықты,
Сарғайған жұптым сен едің.
Арманым жоқ дүниеде,
Есен-аман қауыстым,
Құдай қосқан қосағым!
Ата-анам, көп халқым
Көре алмаспын деп едім.
Ақылды туған Құртқажан,
Қыпшақтың мекен жайлауы—
Қараспан еді өркені.
Көрмегелі сіздерді
Көп боп еді, Құртқажан,
Көріселік кел бері!
Құртқа келіп көрісті.
Осы келген сапардан
Қайғы менен машақат,
Қобыланды көрген көп істі.
Екеуі де келісті,
Көріскелі келісті.
Көрісіп болып екеуі:
—Арманымыз жоқ Құдайға,
Аман-есен көрдік,—деп,
Көңілдегі қашаннан
Қайғы-зарын шығарып,
Екі сұңқар кеңесті.