Қобыланды батыр (23-бөлім)

Қарлығажан, сені алмайын,
Басыңа бердім азаттық.
Қылшаң жүнді қара-ды,
Шығара алмай барады
Ішіне толған сәнаны.
Қарлыға сынды сұлудың
Көңілі қатты сүйеді
Қобыландыдай баланы.
Қанікей менен Тінікей
Қос сұлуды бір беріп,
Артық туған Қарлыға
Қарамандай жаманнан
Басын сатып алады.
Басын қосып төрт көкжал
Кеш болған соң жағалап,
Бір төбеге жетеді.
Күліп-ойнап төртеуі,
Қоржынға салған азықтан
Бұйырған дәмді татады.
Кірпік ілмей төрт көкжал,
Таң сарғайып атады,
Таң шолпаны батады.
Асылға жасық сақтады.
Масыл, масыл, масыл ма,
Аққа құлпы жасыл ма?
Ғашық боп жүрген Қарлыға
Қараманнан шыға алмай,
Қашаннан бері қан құсып,
Басын қосқан сықылды
Қобыланды қыран асылға.
Таң атқан соң төрт көкжал
Қаруларын киініп,
Бір Құдайға сиынып,
Аттарына мінеді.
Үстіне сауыт киеді,
Беліне байлап болатты,
Қарына найза іледі.
Алшағыр соққан шәһардың
Туын алып батырлар,
Қақпасына жүреді.
Қақпаға жақын келгенде,
Артық туған Қобыланды,
Ақсұңқар құстай түледі.
Жаны төзбей Қобыланды,
Жалғыз өзі шәһарға
Ат қоюға ойланды.
Ата-ана, қарындас
Қалың қыпшақ көп елі
Жатқаннан соң кәпірге.
Қақпаның келіп аузына,
Қобыланды батыр ақырды,
Қарт бурадай бақырды,
«Алшағыр» деп шақырды.
Қобыланды келіп сөйлейді:
—Ей, Алшағыр, Алшағыр,
Сөзіме құлақ сал, Шағыр,
Менің атым—Қобыланды.
Қара қасқа атың міне шық,
Ақ сауытыңды кие шық,
Қарыңа найза іле шық,
Әуелі бастан ойлай шық,
Алды-артыңды қармай шық,
Арманда ғапыл болмай шық.
Белес-белес бел еді,
Хан болғалы Алшағыр
Халқына тиіп пайдасы,
Қатарынан Алшағыр
Асып жүрген айласы.
Мұсылманнан қанша ердің
Басын жойған ер еді.
Алшағыр деп шақырған
Қобыландының дауысы
Құлағына келеді.
Шыдай алмай Алшағыр,
Үстіне сауыт киеді.
Беліне байлап қылышты,
Қарына найза іледі.
Ертеңнен шапса, кешке озған
Томаға көзді қасқа азбан
Алтын тұрман ер салып,
Атына батыр мінеді.
Қара қасқа тұлпардың
Құйрығын шарт түйеді.
Шақырып тұрған батырдың
(Қорықты дер бармасам)
Алдынан жүре береді.
Қара қасқа бедеумен
Алшағыр шықты қаладан.
Түлкідей көзін жайнатып,
Тасқа шанышқан сүңгісін
Қарыс сүйем бойлатып.
Көргенше жүрген шыдамай,
Алшағырды көрген соң,
Тайбурыл атты көсілтіп,
Қобыланды шапты даладан.
Екі батыр екпінмен
Жақындасып қалысты.
Өшігіп жүрген батырлар
Бөтен жауап айтыспай,
Шегінісіп екеуі,
Емен найза салысты.
Ат тізесін бүгісті,
Бүге-бүге тұрысты.
Бір-біріне ұмтылып,
Тақымдары құрысты.
Бірін-бірі ала алмай,
Бірі дүние сала алмай,
Қақырғаны қан татып,
Түкіргені жын татып,
Жаннан күдер үзісті.
Аш күзендей бүгілді.
Қанжарменен қармасты,
Семсерменен серместі,
Семіз тайдай ойнады.
Артық туған Қобыланды
Ерегескен дұшпанын
Басын жоймай қоймады.
Семсер қалды майысып,
Қанжар қалды қайысып,
Бір уақыттар болғанда,
Қобыланды сынды-ай еріңіз
Найзасын ырғап ендірді.
Алшағырдай кәпірді
Ат сауырына міндірді.
Қаһарланып Қобыланның
От шығады ұртынан.
Үмітін үзбей Алшағыр
Шәрлі байтақ жұртынан,
Ұлы сәске болғанда,
Жұмарланып барып жоқ болды
Қарақасқа аттың сыртынан.