Қобыланды батыр (13-бөлім)

Көк бесті ат қашып кеткеннен соң, Қарлыға Қобыландыға:— Сен әкемді хайламенен өлтірмесең, күшпен өлтіре алмайсың, әкемнің үстіндегі ақ сауытты өзім соғып едім, кіндік тұсынан үш көзін кем соғып едім, сол жерінен болмаса, өзге жерінен оқ өтпейді,—деді. Қобыланды Қараманға жылқыны топтатып айдатып жіберіп, өзі Аллаға тәуекел қылып, келер жаудың жолын тосып, қасқайып тұра берді.

Көбікті ханың келеді,
Белес-белес бел еді,
Өзінің кәпір халқына
Белгілі болған ер еді.
Бірде шауып желеді,
Ұлы сәске кезінде
Тау суындай сарқырап,
Ақ сауыты жарқырап,
Қобыланды сынды батырдың
Үстіне келді барқырап.
Қобыланды сонда сөйлейді:
—Басымнан дүние өттің бе,
Шын бұйрығым жеттің бе?
Өлшеулі күнім біттің бе?!
Қысылған жерде жар болмай,
Сыңғыр қолым сынды ма,
Шыққыр көзім шықты ма?!
Жалғыздық қайғы басымда,
Жолдасым жоқ қасымда.
Мұндай қайғы көрмедім,
Өзімнің өмір жасымда.
Жалғыз шығып елімнен,
Артықша жедім уайым.
Шыбыным сізге аманат,
Жарылқаушы Құдайым!
Пірлеріне сиынып,
Артық туған Қобыланды
Қорамсаққа қол салды,
Бір салғанда мол салды.
Көп оғының ішінен
«Сұр жебе» деген оқ алды.
Суырып алған сұр жебе
Көп оғына жол салды.
Кезегендей кезеді,
Созаған-ай созады.
«Қалмақы ердің қасы,—деп,
Ақмоншақ аттың басы,—деп,
Қақ жүректің тұсы,—деп,
Өлер жерің осы»,—деп,
Толықсып келген кәпірді
Артық туған Қобыланды
Толғап атып салады.
Кірістен шығып кетеді,
Кәпірге таман жетеді.
Қобыландының оғымен
Көбіктінің кеудесі
Ұшып бірге кетеді.
Анда қалды бөксесі,
Оқпен кетті кеудесі.
Артық туған Қобыланның
Қабыл болды тәубесі.
Кәпірлерге Қобыланды
Жасынан-ақ жау еді.
Қылыш шауып, оқ атып,
Дұшпанын алды мұқатып.
Қобыландыны бұл сапар
Жасаған Құдай қалады.
Көп сиынып, жад етіп,
Жеті кәміл бабаны.
Көбікті кәпір дінсіздің
Оқпен түскен кеудесі
Анадай жатқан шылбырға
Еңбектеп кетіп барады.
Шылбырын қолға алады,
Оқпен түскен кеудесі
Қару қылар қуат жоқ,
Қобыландыға қарады.
Қобыланды мініп атына,
Суырып алып қылышын,
Көбіктіні шабады.
Ерегескен дұшпанын
Мұқатып әбден алады.
Қақ маңдайға Қобыланды
Қылышыменен салады.
Қозғалуға дәрмен жоқ,
«Қызың жетсе он беске
Атып өлтір бетбақты».
«Өлтірме» деп Көбікті
Сақалын жұлып жылады.
Қобыланды басқа шапқан соң,
Көбіктідей батырдың
Екі қолдан әл кетіп,
Жаһанамға жан кетіп,
Шоқпары түсіп қолынан
Топырақ қаба құлады.
Көбіктіні өлтіріп,
Сәтіне ісін келтіріп,
Ақмоншақ атты жетелеп,
Жүруге жолын төтелеп,
Қарлығаға қосылып,
Жібектей болып есіліп,
Қарлыға менен Қобыланды
Аударыспақ ойнайды.
Артық туған Қобыланды
Ерегескен дұшпанын
Басын жоймай қоймайды.
Белес-белес бел еді,
Белгілі болған ер еді.
«Қобыландыдан артық па
Өліп кетсе жаным»,—деп,
Алдында бір тоғайда
Қараман тосып тұр еді.
Қобыланды менен Қарлыға
Үстіне жетіп келеді.
Қараман шықты алдынан:
—Жылқы жайдым жапанда
Асқар үлкен тауға,—деп.
Артық туған Қобыланды,
Қайрат қылдым жауға,—деп.
Жетіп келді Қараман:
«Құрдасжан бізге сауға»,—деп.
Қобыланды сонда сөйлейді:
—Жая менен жал құрдас,
Шекер менен бал құрдас.
Көбіктінің көп жылқы
Олжаға қоспай ал, құрдас.
Қараман сонда сөйлейді:
—Мал саттым базар бөзіне,
Салсаң жылқы тоқтайды
Арқаның бөрі көзіне.
Жаман-жақсы айтсам да,
Наз етемін өзіңе.
Олжаның келдім кезіне,
Құлағың сал сөзіме.
Көзің қиып берсеңіз,
Құрдасжан, сауға өзіме.
Қобыланды сонда сөйлейді:
—Құртқа баққан Тайбурыл
Астымда дөнен мінгенім.