Қобыланды батыр (20-бөлім)

Шыққаннан соң биікке,
Жан-жаққа көзін салады.
Тұлпарды байлап терекке,
Бір дуадақ атып ап,
Отқа салып Қобыланды,
Шала піскен кезінде
Қанды көбік тарамай,
Ортасынан бір кесіп,
Дәм көрмеген көп күннен
Артық туған батырың
Аузына алып салады.
Бір тоғайдың ішінде
Отырғанын батырдың
Сұлудың көзі шалады.
Көріп сұлу сөйлейді:
—Әуелі Алла—«Әл-хамым»
Атып мылтық өткізбес
Басыңда тіллә қалқаның.
Кеткен жері қуарған,
Келген жері қуанған,
Тұлпар мініп, ту алған,
Туын қанға суарған,
Дұшпан іздеп жол шеккен
Келген екен салқамым.
Шәһардан тысқа барады,
Бойын жазып кәпірден
Қыз Құртқа әбден алады.
Төрт бақташы қасында,
Келді сайдың қасына.
Қыз Құртқа бір сөз бастады,
Құл мен күндер қостады.
Бір құл менен бір күңді
«Ойнай тұр»,—деп тастады.
Құлдар күңді ұстады,
—Құртқа кетті, біз қалдық,
«Бола ғой» деп қыстады.
Жана бір сайдың басына
Бір құл менен бір күңді
«Сен де ойна»,—деп тастады.
Бұлардан халас болған соң,
Бойын жазып алған соң,
Қолындағы ақ балта
Тасқа тиіп майрылды,
Дұшпанынан айрылды.
«Тоғайым көрген осы,—деп,
Не болмаса тұсы»,—деп,
Бір тоғайға қайрылды.
Тоғайға келіп енеді,
Терекке басын байлаған,
Шығыршық атып ойнаған
Бурылды сұлу көреді.
Бұлаңдаған Құртқаны
Тайбурыл анық біледі.
Анасын танып Тайбурыл,
Теректегі шылбырын
Жұлып алып жөнелді.
Ат шапқан соң «тәк-тәк» деп,
Артынан Қобылан жүгірді.
Ұмтылғанда Тайбурыл,
Артық туған қыз Құртқа
Омырауындағы ақ түйме
Ағытып бәрін жіберді.
Есіктің алды ағын-ды,
Бола жазды шығын-ды.
Шығын болмай не қылсын,
Омырауына Құртқаның
Тұмсығын тыға жығылды.
Ат тоқтаған мезгілде,
Бұлаңдаған Құртқаны
Қобыланды батыр көреді.
Артық туған қыз Құртқа
Қол қусырып түрегеп,
Иіліп сәлем береді.
Құртқа сұлу сөйлейді:
—Дүниедегі іңкәрім,
Екі саулық, бір тоқты
Баһар айда қырқарым,
Бұрын жетті өзіңнен
Астыңа мінген тұлпарың.
Тұлпар мініп, ту алған
Аман-есен келдің бе,
Жұрт иесі сұңқарым?!
Қалмақтың жектім тұлпарын,
Сақтадым жаудың қаласын,
Дұшпанның көрдім аласын.
Құдай қосқан сұлтаным,
Әлде қандай қыласың?
Жаманның көрдім жаласын,
Үкімменен қияды
Көп дұшпанның баласын.
Сөзге қайым келеді
Қаусырма иек тіл мен жақ.
Қауыстырды саламат
Бұларды сақтап Жаппар Хақ.
Ала қапты бес бүктеп,
Ішіне тықты қыз Құртқа,
Арыстанды сынамақ.
Қобыланды сонда сөйлейді:
—Артық туған қыз Құртқа,
Қандай заман баяғым?
Кім ұстамас жылқының
Жекелеп қашқан саяғын.
Бірді таппа, мыңды тап,
Көріп келдім бұл сапар
Жалғыздықтың азабын.
Адам болып, ер жетсе,
Өзімнің соғар таяғым.
Батырың ерлік бастады,
Ерлігін Алла қостады.
«Тұл болсын» деп ақ қапты
Артық туған қыз Құртқа
Қобыланды сынды батырдың
Көзінше алып тастады.
Қобыланды сонда сөйлейді:
—Көптен бері жол жүріп,
Сағынған жарың мен едім.
Кәпірден көріп кемшілік,
Сарғайған жұптым сен едің.
Арманым жоқ дүниеден,
Есен-аман қауыстым,
Құдай қосқан қосағым!
Ата-анам, көп халқым
Көре алмаспын деп едім,
Ақылды туған Құртқажан.
Қыпшақтың мекен жайлауы—
Қараспан еді өркені.