Қобыланды батыр (14-бөлім)

Тайбурылды мінген соң,
Дұшпанға теңдік бермедім.
Он үш жасқа келгенше
Басыма келген кемшілік
Көбіктіден көргенім.
Ата-ана, көп елім
Хабарсыз жатыр жерінде,
Көп қайғының ішінде.
Менің бүйтіп жүргенім
Мынау тұрған Қарлыға,
Ата-ана, көп жұртын
Қиып еді мен үшін
Артықша тиіп пайдасы.
Көбіктінің өлгені
Қарлыға қыздың айласы.
Көбіктінің көрдің өлгенін,
Тәңірім бақыт бергенін.
Қызметі көп еді,
Артықша мақтап айтпаймын.
Көбіктінің Қарлыға
Өзі сүйсе берейін.
Қарлыға жауап айтқанша,
Қараман келіп сөйлейді:
—Мұңлық пен Зарлық,—деп,
Түйенің көркі—нарлық, деп,
Жүктің көркі—сандық, деп.
Сауға тілеп, өтініп,
Құрдасымнан қыз алдым
Татулыққа таңдық деп.
Қарлығаны Қараман
Жетектеп ала жөнелді,
«Құрдасжан берді, алдық»,—деп.
Мінген аты дөнен-ді,
Үшеуі тоқтап бөгелді.
Азырақ тұрып сөйлесіп,
Болғаннан соң үш көкжал,
Көбіктінің жылқысын
Гулетіп айдап жөнелді.
Ақ сүңгісі шимайлы,
Кейін қалды көп елі.
Түнімен айдап жылқыны,
Ертең дәл түс болғанда,
Қазаннан алған көп малмен
Жат деп кеткен жерінде
Жатыр екен көп қосын.
Көбіктінің жылқысын
Гулетіп айдап келеді.
Ақ бөкендей жосылды,
Қияттан шыққан көп қолға
Үш көкжал келіп қосылды.
Атқа мініп желгендей,
Ер қадірін білгендей
Қобыландымен ісі жоқ.
Құрметтейді көп қият
Қараманды сол жерде,
Қызды өзі алып келгендей.
Нәсілі жаман көп қият
Қараманды көтеріп,
Ат үстінен алады,
Астына мамық салады.
Қобыланды сынды батырдың
Атын ұстар кісі жоқ.
Нәсілі жаман көп қият
Бұл батырмен ісі жоқ.
Мінген аты қызыл-ды,
Іс тағдырға сызылды.
Олжаға көңілі біткен соң,
Толып жатқан көп қият
Көшпекке көңілі бұзылды.
Байдың қызы жамылар
Масаты шекпен қамқадан.
Қобыландыменен ісі жоқ,
Үдере көшті көп қосын.
Керуен барып қонған соң,
Артық туған Қобыланды
Жалғыздық айтып жабығад
Бір Тәңірге зар қылып.
Жалғыздық жаннан өткен соң,
Сүйекке намыс жеткен соң.
Қарамандай құрдасы
Көп қиятқа бас қосып,
Есіне алмай Қобыланды,
Көптік етіп мастанып,
Жалғыз тастап кеткен соң,
Қобыланды жылап сөйлейді:
—Опасыз дүние осы ма?
Жалғыздық түсті басыма.
Толып жатқан қияттан
Жан келмейді қасыма,
Жаман да болса, дүние-ай.
Көптің ісі бітеді,
Жалғыздың ісі жетеді.
Еңбекпен тапқан олжамды
Қияттар алып кетеді.
Ақылсыз туған мен ақымақ
Бүйтіп жалғыз жүргенше,
Қараспанды жайлаған
Қалың қыпшақ көп елден
Ондап, бестеп қасыма
Жігіт алсам не етеді?!
Мен ақымақтың басымнан
Қаңғырып жалғыз жүргенде,
Арманменен дариға-ай,
Дүние бір күн өтеді.
Шынымен шамдансам,
Өзі түгіл бұл қолдың
Жұртына әлім жетеді.
Жалғыз туған мен сордың
Алдымда сүйеу ағам жоқ,
Алладан басқа панам жоқ.
Тәңірі жалғыз жаратты,
Көппін деуге шарам жоқ.
Артымда таяу інім жоқ,
Жалғыздықтан мінім жоқ.
Көптік етер күнім жоқ,
Білмей қалдым басымнан
Өткенің бе дүние боқ?!
Мінәжат етіп жылаймын
Өзімнің нашар әлімді.
Жазым болып, көз жұмсам,
Халық талайды малымды.
«Атадан алтау екен» деп,
Өзімнен төмен жаманға
Болайын неғып жалынды.
Енді қашан көремін
Кемпір менен шалымды?