Қобыланды батыр (16-бөлім)

Тайбурыл атты жетелеп,
Сауғаға кеткен бейшара
Қарлыға бағып тұр екен.
Түрегелді Қобыланды
Көзінің жасы мөлтілдеп.
Мойны кетті батырдың
Қуатсыз болып былқылдап.
Қос бүйрегі солқылдап,
Көзінің жасын ағызып,
Артық туған Қобыланды
Қарлығаның қасына
Азар келді былқылдап.

Артық туған Қобыланды
Тайбурылға мінеді,
Қарына найза іледі,
Беліне байлап болатты,
Жасыққа асыл жалатты.
Тайбурылдың маңдайын
Қараспан тауға қаратты.
Астындағы тұлпардың
Жел тимеген бауырын,
Күн тимеген сауырын
Қамшы ұрып қанатты.
Ертеңнен шапқан Қобыланды
Кешке шейін шабады.
Жете алмай жеріне,
Бара алмай еліне,
Түн ортасы болғанда,
Есіктің алды ағын-ды,
Бола жазды шығын-ды.
Шығын емей немене,
Епкіндеп шапқан Тайбурыл
Етбетінен жығылды.
Аттан түсе қалады,
Қолын салып Қобыланды
Жерді байқап қарады.
Батар күні батыпты,
Жазығы мал демесең,
Тайбурылдың ақылы
Адамзаттан артық-ты.
Артық туған қыз Құртқа
Екі мезгіл жем берген,
Жаныменен тең көрген,
Алтыннан соққан азбарға
Бурыл құлап жатыпты.
Мінген аты құла-ды,
Құланға шауып бұлады.
Жұртын танып Қобыланды,
Тоқымын төсеп, ер жастап,
Етбетінен құлады,
Ұзынынан сұлады.
Алтын ерге сүйеніп,
Өксіп-өксіп жылады.
Осы жерде Қобыланды
Таң атқанша жатады,
Таң сарғайып атады,
Таң шолпаны батады.
Зарланып шығып түнімен,
Таң атқанда қараса,
Жұрты жатыр, елі жоқ,
Батпағы жатыр, көлі жоқ,
Қобыланды көріп жылады—
Қаңғырып жүріп дүниеден
Ешбір опа көре алмай,
Өткеніне дүние боқ.
Таң атқанда Қобыланды
Тағы мінді жарасқан
Тайбурылдың үстіне,
Алтын тұрман еріне.
Іздеген жауға Қобыланды
Іркілмей кірді көріне.
Ертеңгі сәске кезінде
Бұлаңдаған Бурылмен
Жүгіріп келді Құртқаның
Ордасын тіккен жеріне.
Жұртын көріп сол жерде,
Қобыланды және бұрсанды,
Көзіне батыр жас алды.
Атынан түсіп Қобыланды,
Қайғыланып, бойынан
Қуат кетіп сандалып,
Аяғын жөндеп баса алмай,
Омақасып Қобыланды
Оң етегін басады.
Бекітіп алып буынын,
Артық туған Құртқаның
Орнына таман барады,
Жұртына көзін салады.
Қараса күлдің ортасы
Көтеріңкі көрінді.
«Күл ішінде не бар?»—деп,
Қобыланды күлді қарады.
Ашып күлді қараса,
Жая менен жал екен,
Түрлі тағам бар екен.
Өзін қалмақ алғанда,
Көк арбаға салғанда,
«Кез болса бұған батыр деп,
Тауып азық қылсын» деп,
Ақылды туған Құртқаның
Бөтен нәрсе тастарға
Шамасы келмей сұлудың,
Көміп кеткен наны екен.
Күлдің алып ішінен
Нанды қолға ұстады:
«Бұйырғаны Құдайдың
Осы шығар бізге,—деп,
«Бисмилла» деп Қобыланды,
Шетінен нанның тістеді.
Тамағынан ас жүрмей,
Іші күйіп барады.
Өзгесін жемей батырың,
Ат қоржынға салады.
Енді мініп атына,
Жүрерге жолын таба алмай,
Қайсы жаққа кеткенін
Жаудың жөнін біле алмай,
Жапанда тұрып Қобыланды,
Зарығып тағы жылады:
—Жан жаратқан Құдайым,
Жалғыздық басқа түсіп тұр
Дүниедегі уайым.
Қайсы жаққа жүрейін,
Қай тураға барайын?!
Атқа мініп жасымнан
Серілікпен жүрсем де,
Ашылмаған екен талайым.
Ата-ана, көп халқым
Қайда барып табайын?
Бір басыма тар қылдың
Дүниенің кең сарайын!