Мазмұнға өту
Мақала жариялау
academ.kz онлайн сабақ беріп, қосымша табыс табыңыз·оқушы Kaspi арқылы тікелей сізге төлейді·комиссия 0% academ.kz қосымша табыс табыңыз·14 күн тегін 14 күн тегін Тегін бастау

: «» · ₸

Қобыланды батыр (4-бөлім)

Қобыланды · Ә. Диваев нұсқасы · 3 мин оқу

Қарындасым Қарлыжан,
Желі толған түйеңді
Сары суға тапсырдым.
Тоғай толған жылқыңды
Жасанған жауға тапсырдым.
Қора толған қойыңды
Аш бөріге тапсырдым.
Азу тісі балғадай
Жас бөріге тапсырдым.
Тоқсанда атаң Тоқтарбай
Құдіретіне тапсырдым.
Алпыста анаң Аналық
Бибі Бәтимаға тапсырдым.
Қарындасым Қарлығаш
Қарашаш ханымға тапсырдым.
Жар қосағым қыз Құртқа
Палуан қызға тапсырдым!
Сендер төртеу, мен жалғыз,
Орман ағаш ортаңда.
Құдіреттей жас бота—
Мен сорды кімге тапсырдың?
Қарлығаш сонда сөйлейді:
—Мал сатамын базардың
Бояғы мен бөзіне.
Салса жылқы тоқтайды
Арқаның бөрі көзіне.
Құлақ сал, көке, сөзіме,
Осы кеткен сапардан
Жан көкем есен келгенше,
Елі-жұртын көргенше,
Он сегіз мың ғаламның,
Патшасы, тапсырдым
Мен көкемді өзіңе!
Көп кәпірдің қияуы
Жапанда қонды қыбайға.
Жан көкем есен келгенше,
Елі-жұртын көргенше,
Қобыланымды тапсырдым
Бір жаратқан Құдайға!
Қарлығаш және сөйледі:
—Басымнан дүние өткендей
Көрінбестен көзіме.
Құлақ сал, көке, сөзіме,
Көкем есен келгенше,
Ата-анашым көргенше,
Қалқамбысың дегенше,
Мен көкемді тапсырдым
Он сегіз мың ғаламның,
Падишасы, өзіңе!
Қараспан тауын жайлаған
Біздің қият, көп қыпшақ
Көкемнің оңдар сапарын,
Жасаған Құдай беріп бақ.
Алды-артыңда сүйеу жоқ,
Атадан, көке, тудың тақ.
Сіз бар болсаң, көңілім шат,
Сапарыңнан қайтқанша,
Аман-есен келгенше,
Мен көкемді тапсырдым
Он сегіз мың ғаламның
Падишасы—Жаппар хақ!
Көп қайырың тиеді
Жаныңда қоңсы сыбайға.
Көз салмадың, жан көке,
Бірге туған жұбайға.
Адалдан жиған малыңды
Залымдарға тапсырып,
Осының, көке, ұнай ма?
Көкем есен келгенше,
Ата-анаңды көргенше
Шыбыныңды тапсырдым
Бір Жаратқан Құдайға!

Әлқисса, бұдан кейін қыз Құртқаның Қобыланды батырға айтқаны:

Ел жайлаған Түп еді,
Зарлы-мұңды көп еді.
Жалғыз ұлдан айрылып,
Кемпір мен шал жүдеді.
Бұлаңдап келіп жанасып,
Енді Қобылан сұлтанға,
Сұлу Құртқа сөйледі:
—Жүрдіңіз бе сым кесіп,
Болсаң еді екеу сен.
Ерусіз менің күмісім,
Ойыным менен күлісім.
Сұлтаным, сізге бас қосып,
Кеңейіп еді өрісім.
Алтыннан соққан кебісім,
Сегіз ұжмақ қуысым,
Қауыз-кәусар суындай
Бейіштен шыққан жемісім.
Арыстаным, аман бол,
Осы кеткен сапардан
Қиын болар келісің.
Жылқы ішінде аласың,
Қылшық жүнді қарасың.
Алды-артыңда ешкім жоқ,
Жеке туған дарасың.
Атам менен енемнің
Дүние кезіп малынан,
Тірілей безіп жанынан,
Тілеп алған баласың.
Сөйткен бала тастай ма,
Атасы менен анасын?
Тоқтамасқа меңзеймін
Жалғызымның шамасын.
Кетер болсаң, сұлтаным,
Енекемнің еміп кет
Төсіндегі екі мамасын.
Сабындаса ағармас,
Іштен туған қарасын.
Өз қиялың болмаса,
Жөнге түспес баласың.
Тіл білмеген дұшпанға
Сұлтаным, жалғыз барасың!
Қош, сұлтаным, аман бол,
Әлде қандай боласың?!
Асқар төбе билерсің,
Тайбурылмен желерсің,
Жақсы-жаман Құртқаңның
Қадірін сонда білерсің
Тоқсанда атаң Тоқтарбай
Бұтында жоқ ыштаны,
Тізесіне тон жетпей,
Ақ табан болып кәпірге,
Қой баққанда келерсің!
Алпыстағы анаң Аналық
Арқан есіп, жүн түтіп,
Қайғыменен қан жұтып,
Құрт қайнатып жүргенде,
Сұлтаным, сонда келерсің!
Қарындасың Қарлығаш
Әбдәстесі қолында,
Дастарқаны белінде,
Пиаласы қарында,
Бөтен жаудың елінде,
Қызылбастың шетінде
Шай қайнатып жүргенде
Сұлтаным, сонда келерсің!
Көп кәпірдің мықтысы,
Күзгі жердің шықтысы,
Сенен қалған мен сорды
Бір дұшпанның мықтысы
Аламын деп тұрғанда,
Қараңғы үйге салғанда,
Көңілге қайғы толғанда,
Сұлтаным, сонда келерсің!
Мінуші едің ақтабан,
Айтулы едің мақтаған.
Құдайдың ісі көп шығар
Өлмегенге сақтаған.
Алла қосып, сұлтаным,
Сапарланып жол шектің,
Хош, Алла жар, аман бол!
Мерген байлап оқ атар
Ұшқан көлдің қуына.
Иманды құл жолығар
Қауыз-кәусар суына.
Бұ дүниеде көрмесең,
Құртқамбысың демесең,
Қазаң жетіп бұл жолдан,
Хаққа түзеп бетіңді,
Арыстаным, жөнелсең,
Жұбайым бар деп еске алсаң,
Сұлтаным, сонда мені ізде.
Табысайық махшарда—
Пайғамбардың туында.

Тағы оқыңыз