Қобыланды батыр (21-бөлім)

Көп болып еді Құртқажан,
Көріселік, кел бері.
Құртқа келіп көрісті,
Осы келген сапардан
Қайғы менен машақат
Қобыланды көрген көп істі.
Екеуі де келісті,
Көріскелі келісті.
Көрісіп болып екеуі:
—Арманымыз жоқ Құдайға,
Аман-есен көрдік,—деп,
Көңілдегі қашаннан
Қайғы-зарын шығарып,
Екі сұңқар кеңесті.

Әлқисса, екеуі біраз сөйлескеннен кейін Қобыланды батыр тоғайға қарап жүре бастап, қыз Құртқаға:—Жүр,—деп еді, қыз Құртқа:—Жаманның сөзі ашшы, деген. Ертең Құдай қалап еліңді қолыңа қаратқан күні ата-анасын, ел-жұртын қолына алмастан бұрын қатынын алды деген атаққа қаларсың, сақтаған Құдай өзі сақтар, мен әзірге қала тұрайын, дұшпаныңмен ұрысып, теңдесіп алғаннан соң ата-ана, ел-жұртыңмен бірге қолыңа келермін, әзірге сабыр етіңіз,—деді. Онда Қобыланды тұрып:—Сұлтаным сағынып келгенде қолына ала қоймады деген сөзге қалам ба деп, сені Қараспанға апарып тастап қайтып келіп, ұрыс қылмақшы едім,—деп мынау сөзді айтады:

—Болғай-ды, болғай, болғай ма,
Болғайдың түбі тыңғай ма?
Өтірік айтқан оңғай ма,
Түлкі киген тоңғай ма?
Бұл ақылың, Құртқажан,
Падишаға бітсе болмай ма?
Сөзің дұрыс, Құртқажан,
Тапсырдым сені Құдайға.
Құртқа сонда сөйлейді:
—Жарылқасын Құдайым,
Сұлтаным, сенің бетіңнен!
Ойын балық кетпейді
Жазғы судың шетінен.
Шырағым, жаның сау болса,
Шыға алмас дұшпан бетіңнен.
Сұлтаным, бұршы мойныңды,
Бір сүйейін бетіңнен.
Мойнын бұрса Қобылан нар,
Аузынан сүйді Құртқа жар.
Көбірек тұрды құшақтап,
Қобыланды ерге ынтызар.
Жаз мінгенің жалды еді,
Қыс мінгенің қоңды еді.
Жасаған Құдай оңдаса,
Сүйгенімнің алды еді.
Артқаным қайың қос еді,
Асқаным алтын мосы еді,
Оңдамаса Құдайым,
Сүйгенім соңы осы еді.
Ашық боп сүйген қыз Құртқа
Аузын сүйді аймалап,
Бетінен сүйді қармалап.
Дұшпанға тиер Қобыланды
Жеті пірді даралап.
Мауқын Құртқа басқан соң,
Қобыланды тұрып сөйлейді:
—Әбзел салдым алаға,
Жау іздедім алыстан.
Ағайын-туған қарындас,
Қарамай қатын, балаға.
Мұнша Құртқа бой жазып,
Неге шықтың далаға?
Жеңіп алған ит қалмақ
«Келінің қашып кетті» деп,
Барғанша қорлық көрсетер
Атаң менен енеңе.
Құртқажан, енді, кешікпей
Қайт тезірек қалаға.
Құртқажан, сәлем айтқайсыз
Ата менен анаға.
Әсіресе қалың қыпшақтың
Жасы үлкен ағаға,
Жасы кіші балаға.
Сұлтаным келді дегейсің
Қаланың сырты далаға?
Жанын қиды дегейсің
Ағайын, жұрттан садаға.
Хош-аман бол, Құртқажан,
Ертеңге шейін тапсырдым
Бір жаратқан Аллаға!
Ертеңге күн таң атса,
Тұлпар туған Бұрылды
Талауым деп мінейін.
Дәуіт соққан беренді
Кебінім деп киейін.
Сіздерді алған дұшпанға
Жалғыз да болсам тиейін.
Мінері болса байласын,
Біздің қыпшақ баласы
Қойсын бүгін ұйқысын.
Түніменен сайланып,
Бітіре берсін жұмысын.
Ер басына тоғайдан
Кесіп алсын бір келтек.
Арғымақ аттай жарасын,
Аш қарында шыққанда.
Еске алған қарындас
Зор қақпадан табылсын.
Құртқа сонда сөйлейді:
—Қайт десең, сұлтан, қайтайын
Алшағыр соққан қалаға.
Көргеннен соң шығып ем,
Шыдай алмай далаға.
Сұлтаным, сенен айрылып,
Ішім толды сәнаға.
Шыбыныңды тапсырдым
Бір жаратқан Құдайға!
Хандай қара басыңнан
Мендей сорлың садаға.
Амандасып қыз Құртқа,
Шәрге қайтып жөнелді
Қобыланды сынды балаға.
Мінген аты қара-ды,
Ішкен асы сұлудың
Бойына енді тарады.
Көңілі тасып, шат болып,
Ұлы бесін кезінде
Шұбалаңдап қыз Құртқа
Шәрге кетіп барады.
Айрылған соң Құртқадан,
Жұмысы бітіп құл мен күң,
Жатыр екен ұйықтап.
Келе жатқан жолынан
Оятып Құртқа алады.
Төрт бақташы қасында,
Бұлаңдаған қыз Құртқа
Алшағырдың қалаға
Тезірек жүріп барады.
Қобыландының келгенін
Тоқтар басы көп қыпшақ
Есіткен соң Құртқадан,
Көңілі тасып қуанып,
Шаттанысып қалады.
Қыз Құртқаның соңынан,
Күннің батыс астынан
Шұбалған қалың шаң шықты.
Шаң астына қараса,
Ақмоншақ аты астында,
Кәмшат бөркі басында,
Екі бөрі қасында,
Ақмоншақ атпен бұлаңдап,
Қарлыға сұлу бұл шықты.
Қарлығаның соңынан
Қаражал құла атпенен
Қобыландыға қосылды
Сейілұлы Қараман.