Адам және оның дене мүшелері туралы жұмбақтар

Адам және оның дене мүшелері туралы жұмбақтар — 239 жұмбақ. Әрқайсысының жеке беті бар. 2-бет, барлығы 3 бет.

101. Қарағай басына қатық ұйыттым.
102. Қиын-қиын қиялар, / Қияға жұмыртқа ұялар.
103. Бар екен бір жыланның отыз іні, / Түп-түзу бұл жыланның жоқ дүр міні. / Ғажайып бір мінезі тағы да бар, / Шықпайды бір інінен күндіз-түні.
104. Екі достың бірі ыңғайлы, / Біреуінен ебі жоқ. / Екеуін де бірдей көрем, / Маған артық-кемі жоқ.
105. Қимылда қос шебер, / Талай-талай іс бітер.
106. Бес балалы екі досым, / Біреуінің ебі жоқ, / Екеуін де бірдей көрем, / Маған артық-кемі жоқ.
107. Кезек-кезек сермейтін, / Жүргенде қанатым ол. / Түрлі еңбекке икемдейтін, / Ауырсынбай баратын сол.
108. Шашбау, / Шашбаудікі бес бау.
109. Бірі үлкен, бірі кіші, / Туысқан бірге бес кісі.
110. Адам боп жаратылған бес арыстан, / Бойлары бесеуінің бір қарыстан. / Құдайдың құдіретіне таңғажайып / Бесеуінің арасына тас жабысқан.
111. Бес сауысқан, / Бес сауысқан басына тас жабысқан.
112. Бес жанды бір жансызға мінгескен, / Айналып ақ тақырдан із кескен.
113. Бір күнде туған туыс бес, / Бойлары неге тең емес.
114. Бес ат, / Бесеуі де қасқа ат.
115. Бес көсеуім басы ақ күміс.
116. Бес адам бір есекке мінгесіп жүр, / Мінгессе де, талай жермен тілдесіп жүр.
117. Бар екен бәйтеректе екі аша, / Болмайды бар шақасы оннан аса. / Біреуі біреуінен икемдірек, / Құдайдың құдіретіне қыл тамаша.
118. Бір тауды мекен еткен отыз бөрі, / Он кісі отызының жұмыскері. / Сол таудың ортасында бағлан қозы, / Масайрап секіреді әрі-бері.
119. Бір тауды мекен еткен он бөрі, / Бес-бестен қызметкері.
120. Ағайынды он, / Кигені екі тон.
121. Бісміллә онға берді, / Он отызға берді, / Отыз Митанға берді, / Митан Шитанға берді, / Шитан ары қарай итере салды.
122. Оным отызға берді, / Отыз үлпекке берді, / Үлпек шөлпекке берді, / Шөлпек жұтып қойды.
123. Бес ағайын бар еді, / Бәрі бірдей жас еді, / Біреуі бірақ бас еді, / Бәрінен бойы пәс еді.
124. Салдым бесақамды, / Аштым дарбаза үйді.
125. Он терек отыз буын нұсқасы бар, / Бірі үлкен, бірі кіші қысқасы бар. / Бәріне лайықты атты қойған / Адамның тілі шешен ұстасы бар.
126. Басында тас құдықтың серке ойнаған, / Жегенмен дүниеге еш тоймаған. / Бар екен бір кісінің он баласы, / Не үшін екеуіне ат қоймаған.
127. Он үйрек, отыз аққу көлде жатқан, / Себеппен қаршыға құс дәмін татқан. / Алыстағы лашын құс ілмей қалмас, / Жақсылар ақылымен білмей қалмас.
128. Қолымда он жүзігім, ал шығармай, / Бір бөрі мал жейді екен қан шығармай. / Төрт торы, екі сала жұмбағым бар, / Мұны тапқан мені алсын мал шығармай.
129. Екі батыр қазына іздейді, / Екі батыр жол іздейді.
130. Болғанда ыран-қыран, / Жабыса кетер сондай қыран, / Бір биікке қатар-қатар жайлайды, / Бірге ұмтылады шықса ұран, / Кейде жым болып түйіледі, / Айтқанына көніп иіледі.
131. Жиырма баласы бар, төртеуі ана, / Бірі ұзын, бірі қысқа дара-дара. / Қандайлық істі қоссаң, ерінбейді, / Білімпаз мамандығы болған сара.
132. Он айда мен аламын он жаңа айды, / Он жаңа айды алсам да, ол таусылмайды.
133. Он кемпір мұз арқалап тұр.
134. Бір үлкен тау бар, басы қара, / Жан-жағында төрт сала бар, / Бәрі дара. / Басында даралардың күміс тәж бар, / Жігіттер, зейініңмен ойлап қара.
135. Он атты, он жаяу, қырық найзалы, / Қыздың сөзі пайдалы. / Асыққаның аяңдай тұр, / Асықпасаң, бір-біріңе таялмай тұр.
136. Бесеуі қашып бара жатыр, / Бұлдырық қуып бара жатыр.
137. Бірге жатып бірге тұрар, / Озуға тұра ұмтылар. / Екеуі мәңгі жарысып, / Көрген жоқ әлі қалысып.
138. Алпыс аналы қасқыр, / Жетпіс балалы қасқыр, / Ол да көп жүр құр-құрлап.
139. Мысыр деген шаһардың ортасында бір қонақ.
140. Жалама таста / Жалғыз қурай.
141. Денеңде бар, / Ойыңда жоқ.
142. Тақырда тайдың ізі.
143. Егіз қозы сүйексіз.
144. Бір мезгілде сүйексіз туған екі қой.
145. Бір дән бар дастарқанда салынбаған, / Дәмінен татпай ешкім қалынбаған. / Бір ағашқа бітіпті екі бұтақ, / Қанша жан ықтаса да, алынбаған.
146. Аққуды табаққа салған, / Пышақпен кескен жоқ, / Жемеген адам жоқ.
147. Бір жерден кішкене тесік көрдім, / Тесіктен алтын сарай есік көрдім. / Тесіктен бір өгіз дәу шыға келді, / Қайтадан кірем десе, кіре алмады.
148. Ереймен жерейменнен озбайды екен, / Асы алтын, қасығы күміс болып, / Өмірі бітіп мүлде тозбайды екен.
149. Бір шыққан соң орнына қайтып кірмес, / Қай жақтан келерін де адам білмес. / Азаттығы сонымен дүниенің, / Онсыз тірі ешкім де дәурен сүрмес.
150. Еккенім бір танапқа жалғыз бидай, / Аққурай қанасына кетті сыймай. / Біреудің аманатын алсаң дағы, / Тұрасың береріңде көзің қимай.
151. Балдан тәтті, / Удан ащы, / Тәрбиесіз, ата-анасыз.
152. Балдан тәтті, / Мақтадан жұмсақ. / Базарға апарып сатсаң, / Бір тиындық бағасы да жоқ.
153. Базарда сатылмайды, / Таразыда тартылмайды. / Өзі балдан да тәтті, / Өмірге бір шапағатты.
154. Суға салсаң – батпайды, / Отқа салсаң – жанбайды, / Жерге көмсең – шірімейді.
155. Өлсең де – өлмейді, / Өлмесең де – өлмейді.
156. Жаралғанға жабысқан.
157. Дүниеде бір нәрсенің жоқ мекені, / Затының емес мәлім кім екені. / Мінсең берік, өзі жүйрік бек қашаған, / Апарар қуса Тәшкен сол пендені.
158. Екі атым бар: бірі ақ, бірі қара, / Атқа мінсем, шығамын сахараға. / Жаңылып қара атты міне қалсам, / Түсемін тамашаға дарияға.
159. Атқа мінбейді, жаяу жүрмейді, / Күніне мың шақырым жерге барып келеді.
160. Бір нәрсе кейде сопы, кейде залым, / Сиқырлар бір сағатта жанның бәрін. / Бір уақыт патша болып отырады, / Тар жерде әркімнің де ойлар қамын.
161. Сары ат міндім, саз кештім, / Сарқыты маған тимеді. / Қара мақпал тон піштім, / Қиқымы маған тимеді.
162. Бір жүйрік ат әркімде бар кетер шауып, / Үстінен ер-тоқымы қалмайды ауып. / Десем де қайда барам лезде барам, / Жартастан жығылмайды, қылып қауіп.
163. Көтеріліп қампияр қиыстырсаң, / Майдаланар қимылсыз жиыстырсаң. / Мұның да шешімі бар келісімді, / Ойланып ақылына сыйыстырсаң.
164. Бір минутта дүнияны аралайды, / Сонда да шаршамайды.
165. Даладай кең, / Теңіздей терең.
166. Алты аяқты, төрт көзді, / Екі ауызды, бір сөзді, / Ынтымақ үшін ел кезді.
167. Арқасы екеу, / Аяғы алтау.
168. Бір адам көрдім, / Жүрмей тұрған жабысып. / Түсін танып тұрсаң да, / Жауап айтпас танысып.
169. Көрінеді бір бәйтерек басы сыңар, / Сүйкімді адамзатқа ол бір шынар. / Дағ түбінен басынан жеткенінше, / Жүз бұтақ, мың екі жүз ұясы бар. / Төрт басқыштың бұтағы қырық тоғыз, / Мәуесі иіліп, жерге балы тамар. / Бес басып, шыққасын алтыншыға, / Жылымшып аппақ болып жауады қар. / Жеті бұтақ басқанда, жер жарылып, / Жайы қамап болмаса жан қиналар. / Сегізін тамам қылып басқан жанның / Артында тоқсан жеті бұтақ қалар, / Үш бұтақтан сақтанса, соған келіп, / Ұясы мың екі жүз тамам болар.
170. Айтайын мен жұмбақ ақыл ойлап, / Қойыпты бір терекке дүлдүл байлап. / Қайнайды ар жағында дария, теңіз, / Тапқанша бір сасарсыз ақыл ойлап.
171. Қарт басқан қара нар, / Жез бұйдалы нар тайлақ. / Бауыры сүтті сары інген, / Сұм қарағай бұтақсыз, / Мысыр деген шаһардың ортасында бір қонақ.
172. Күніне бір өліп, бір тіріледі, / Ақырында тұра алмай кідіреді. / Ойлағанға келісімді шешуі бар, / Ойланбаса мұны да, кім біледі.
173. Көз көрмей қоймайды екен тірі адам, / Ғаламды жұта берер түрі жаман.
174. Құдайдан басқа адамның баршасы да теп-тегіс, / Адамнан аласы бар, аурудан қаласы бар.
175. Бар болса – жоғым дер, / Жоқ болса – барым дер, / Жар жағалап жүрсе де, / Бір шырақтай жаным дер.
176. Турасаң да, бөлінбейді, / Қараңғыда көрінбейді.
177. Жүрсем, жүреді, / Күлсем, күлмейді.
178. Шапса, шабылмайды, / Көмсе, көмілмейді.
179. Тепсем, тебілмейді, / Бассам, басылмайды.
180. Қайда барсаң ереді, / Жер бауырлап келеді.
181. Өзінің жаны жоқ, / Күнмен бірге жүрер.
182. Қуып едім, / Мойын бұрмады. / Ұстайын деп едім, / Қолға тұрмады.
183. Алам аяқ, алам аяқ, / Жүгірсем, жеткізбейді, жалаң аяқ.
184. Ербекей де, сербекей, / Ауыз үйге кірмейді.
185. Жаңа-жаңа шекпенім, / Жанымнан қалмас шекпенім. / Ескі-ескі шекпенім, / Бұлтты күні қайда кеткен шекпенім.
186. Жаман-жұман жармағым, / Жанымнан қалмас жармағым, / Ескі-құсқы жармағым, / Есімнен қалмас жармағым.
187. Жаман жолдасым маңымнан қалмайды.
188. Ерте, кеште бой жазып, / Дәл талтүсте жантайған.
189. Сыпырамын, сыпыра алмаймын, / Тазартамын, тазарта алмаймын.
190. Қараңдап, қусаң қашады, жеткізбейді, / Өзіңнен алыс ұзап көп кетпейді. / Тез өсіп, тез қысқарад жарықпенен / Қолыңа ұстасаң да, ілінбейді.
191. Тұрсам, тұрады, / Жүрсем, жүреді, / Жатсам, жатады.
192. Еңкейсем, еңкейеді, / Шалқайсам, шалқаяды.
193. Сен жүрмесең, ол да сірә жүрмейді, / Күнде жаңа, ескіріп көнермейді. / Көлге түсіп, қуаңға аунаса да, / Тәніне шық, етіне шөп енбейді.
194. Жаратқанға жабысқан, / Жалпағынан қабысқан.
195. Артыңнан еріп қалмайды, / Қараңғыда жалмайды. / Кейде ұзын, кейде қысқа, / Шаршамайды, талмайды.
196. Қараңғыда біреу едім, / Күн шыққан соң екеу болдым.
197. Әбен аяқ, тіллә таяқ, / Жүгірдім, жете алмадым.
198. Сен әрі отыр, / Мен бері отырайын.
199. Суда жатады, / Өзі батпайды.
200. Мұрыннан кетпейді, / Қолға түспейді.