Үй туралы жұмбақтар

Үй туралы жұмбақтар — 94 жұмбақ. Әрқайсысының жеке беті бар.

1. Төрт қарны бар, / Бір аузы бар.
2. Қазша қанатын жаяды, / Үйрекше мойнын созады, / Құсша қонады.
3. Біреу екен анасы, / Жиырма бес баласы. / Іш жағынан қарасаң, / Хан шаһар-қаласы. / Маңдайында ағы бар, / Түрлі қажет табылар. / Түгел екен тұрманы, / Керек жағы тағы бар.
4. Дүниеде бір айдаһар білесің бе, / Жаны жоқ қимылдауға денесінде. / Ішінде сүйектері бақша-бақша, / Жарқылдар жалғыз көзі төбесінде.
5. Өзі жүкті, / Сырты түкті.
6. Ұрса, жаны шықпайды, / Сойса, қаны шықпайды. / Терісін сыдырып алса, / Тырысып-тырысып қалады.
7. Бір нәрсе өзі берік, іші қуыс, / Ол заттың сүйегі көп айқыш-ұйқыш. / Көзі бар жарқыраған төбесінде, / Жайса үлкен, жиналғанда бір-ақ уыс.
8. Бұғы-бұғы ұзын, / Бұғыдан да бойы ұзын. / Алтын қошқар мүйізі / Аба киік терісі.
9. Ол не екен аузы үңгірдей, қырық қолы, / Адамды тірі жұтты көрдік оны. / Терісін сыпырып ал, тамбас қаны, / Сүйегі салдырап тұр, жоқ қой жаны.
10. Тұрады жетпіс кемпір жерді басып, / Баласын арқасына арқаласып. / Рақмет ол баланың атасына, / Баласын бағып отыр қолмен басып.
11. Айдалада атамның үлкен тақиясы түсіп қалыпты.
12. Бар екен бір мақұлық қаны қашқан, / Сақылдап адам келсе, аузын ашқан. / Болғанда отыз омыртқа, қырық қабырға, / Мұны тапқан адамның ақылы асқан.
13. Апан-апанды көрдім, / Жаман шапанды көрдім. / Алпыс аяқтыны көрдім, / Адам жұтқанды көрдім.
14. Қарыптары каф-дүр, білсең оны, / Қанаттары қатар жатар жаны. / Сүйегі толып жатыр пара-пара, / Терісін сыдырып алса, шықпас қаны.
15. Бір құс бар қанат жайса, дөп-дөңгелек, / Адамнан ешқашанда жүрмес бөлек. / Ұшса да, қонса дағы еркі адамда, / Жатасың, ыстық болса, көлеңкелеп.
16. Буын-буын қалтада, / Буы шыққан насыбай. / Мұны тапқан кісінің / Жүз жиырма жасы бар. / Құлындары құла ала, / Құлақтары кез ала.
17. Айуанға екі қолын артып тұрған, / Белбеуін екі жерден тартып тұрған. / Алдына не тастаса, соны жалмай, / Заһарын төбесіне шашып тұрған.
18. Дәудің іші өртеніп, / Көзінен бу шықты.
19. Бір топ құс бір қалбада арқандаулы, / Ол құстың қол-аяғы бәрі баулы. / Ішінде бірақ сұңқар, басшысы бар, / Болыпты сол сұңқарменен бәрі даулы.
20. Алпыс терек, / Адамға керек. / Алпыс теректің бәрі – ұя, / Тұрған жері – қия.
21. Әлім-шәлім, / Екі байдың қызы, екі ханым, / Төрт жеңгесі бар екен, / Қызмет қылған немересі. / Буы-буы, буы ұзын, / Буыннан да қолы ұзын, / Аба киік терісі, / Алтын қошқар мүйізі.
22. Өзімді жас қайыңнан кесіп алды, / Белімді неше жерден тесіп алды. / Жемейді көк түтінмен ертелі-кеш, / Шықпаған шыбын жанның несі қалды.
23. Әупірім, ала, қара құс, / Үсті-басы тарамыс.
24. Ұзын-ұзын әулие, / Төбесін құрт жеп қойған / Тұғыр төбе әулие.
25. Таңертең тұрдым, / Ернімді бұрдым.
26. Күндіз ашық, / Түнде жабық.
27. Ақ итім арбадан қарғып түсті, / Барлығының басына шыққан кісі.
28. Қара таудың басында / Қабылан деген құс отыр. / Қанатына мұз қатып, / Қайрыла алмай ол отыр.
29. Қара тоқтыны қайырып соқтым.
30. Алпыс атым ала аяқ.
31. Отыз омыртқа, / Қырық қабырға, / Бәрін ұстап тұрған – / Ауыз омыртқа.
32. Әкесі баласын көтеріп тұр, / Баласы бөркін көтеріп тұр.
33. Алтынменен аптадым, / Күміспенен күптедім. / Бірін өрге шығарып, / Бірін жерге түптедім.
34. Біреуде қырық ұл бар, / Қырқының қырық аяғы бар.
35. Қырық қой қырқылдақтан су ішіп жатыр.
36. Жоғарғы ауылдың баласы ашамайға мінеді, / Төменгі ауылдың баласы тесік тастан өтеді.
37. Ай құшақ, / Ай құшақ, / Жиылып келсем, бір құшақ.
38. Иір-иір ыңыршақ, / Жиып қалсаң, бір құшақ.
39. Алпыс атым ала аяқ, / Жетпіс атым жел аяқ.
40. Жүз жігіт жер тіреп жатыр.
41. Жетпіс кемпір жер тістеп жатыр, / Алпыс кемпір ат байлап жатыр.
42. Былайғы елдің баласы / Ашамайын мініп тұр.
43. Мың қарабас қойымның бәрі шұнақ.
44. Үйдің іші толған мыс кене.
45. Артыңда әкең жұдырығын түйіп тұр.
46. Үйде бір жұдырық, / Сыртта бір жұдырық.
47. Ала күшік үй айнала жүгіреді, / Екі басы ішке кіреді.
48. Үй айнала қан төктім.
49. Әуеден көтен түсті, / Көтеннен бөтен түсті.
50. Көтерем тайым құйрығы салбырап тұр.
51. Ана ауылдың қойларының бәрі ала аяқ.
52. Үй үстінде төрт шыбық, / Төртеуі де тең шыбық.
53. Құрап-құрап тон піштім, / Құлынды биеге бергісіз.
54. Жерімде ер едік, / Жез бұйдалы қыз едік. / Қытайға кеп қырылдық, / Қырық тұзаққа тығылдық.
55. Ана ауылдың, / Мына ауылдың бұқасы / Шартылдайды мүйізі.
56. Жорға жаққа жабысқан, / Екі үзеңгі қағысқан.
57. Өз елімде бек едім, / Желкілдеген жек едім. / Келдім де қыспаққа түстім, / Отыз екі тұзаққа түстім.
58. Мен елімде дегендім, / Жирен атты бек едім, / Елімнен келіп мұндай болдым, / Белімді байлаған құлдай болдым, / Тонымды жырттырдым, / Сақалымды қырықтырдым.
59. Ақ атым аспанға қарайды.
60. Баяғыда бай едім, / Ақ сақалды шал едім. / Мұнда келіп сондай болдым, / Қысылған қындай болдым.
61. Ерте тұрдым, / Алып ұрдым.
62. Дүниеде бір нәрсе бар өзі жансыз, / Жоқ оны ұрмайтұғын адамзатта.
63. Адам кірсе, ашылады, / Сыртқа шықса, жабылады.
64. Әрі лап-лап, бері лап-лап, / Қанша үлкен болса да, / Орнына келер, жапсақ.
65. Мекені жол үстінде тұрар жері, / Бар екен алты жерде қаққан зері. / Қандайлық қызметті атқарады, / Адаммен бірге жүрер әрі-бері.
66. Күндіз сырп-сырп, / Түнде жым-жырт.
67. Көк итім қабаған, / Артына киіз жамаған.
68. Қызыл сиырымның жоны жалпақ.
69. Үлкен өгіз бар, / Жалғыз көзі бар.
70. Арыстан аузын ашса, арс етеді, / Таңдайы жұтып қалса, тарс етеді. / Омыртқасы тұтас та қабырға жоқ, / Екі көзі маңдайында жарқ етеді.
71. Аузын ашсаң, / Өкпесі көрінеді.
72. Аяғы жоқ жүрмейді, / Үй бағады, үрмейді.
73. Қаппайды, шаппайды, / Үйіңді қорғайды.
74. Жолда бір бұзау өліп жатыр, / Аузына қолын тықса, күліп жатыр.
75. Ә, керемет, бір ит бар, / Үй бағады, үрмейді. / Аяғы жоқ, жүрмейді, / Көмейіне тықсаң, сөйлейді, / Тілін адам білмейді. / Рұқсатсыз ол иттен / Адам үйге кірмейді.
76. Шешесі үйде қалады, / Баласы кісіге ереді.
77. Жоғарыдан айдаған, / Белін берік байлаған. / Сидам құлға жолықсаң, / Өз еркіне қоймаған.
78. Шырт-шырт етеді, / Шыртылдап барып, кіріп кетеді.
79. Алыстан қаңғыр-күңгір, / Жақыннан бұрау темір.
80. Жол бермес жүрейін деп жалынсаң да, / Естімес айтқан сөзді бағынсаң да, / Қақпақты қаққан қазық иір тұмсық, / Ешқандай жақындамас бөтен жанға.
81. Күндіз салбырап тұрады, / Түнде тесігін табады.
82. Есік ашады, / Есіктің артына қашады.
83. Екі басы жұмырықтай, / Ортасы қылдырықтай.
84. Жансызда бір нәрсе бар формалданған, / Аузын кейде ашып, кейде жұмған, / Ішінен жылтыраған мөлдір көзі, / Өмірде ұйықтамайды бұл не қылған?
85. Жүруге аяғымен ерінеді, / Нәрсеге өз-өзінен телінеді. / Адамға қашан болса пайдасы бар, / Бір мезгіл жарық болып көрінеді.
86. Есікте екеу отыр өлемін деп, / Төрде төртеу отыр төремін деп, / Ортада біреу отыр көмемін деп.
87. Күндіз бай, / Түнде кедей.
88. Айқайлаған жау келсе, / Айыр сақал атам тоқтатады.
89. Дәмді-дәмді тағамдарды жинайды, / Қонақтарды көңілдене сыйлайды.
90. Мен көрдім бір теңізден темір қайық, / Әр пенде сол қайықты көруі лайық. / Үстіне түндігі жоқ үйді тігіп, / Кетеді риза болып барша халық.
91. Ауп дедім, / Ептедім, / Септедім, / Қара жерді түптедім.
92. Жетпіс кемпір / Жер тістеп жатыр.
93. Өз елімде жеке едім, / Желкілдеген бек едім. / Мұнда келіп сайландым, / Қырық жерден байландым.
94. Әуелде шөп едім, / Жерде өскен көк едім. / Қолға түсіп қиылдым, / Он жерімнен буылдым.