Хикаят рисала Мұңлық, Зарлық (21-бөлім)

Анамыздың аты екен Қаншайым,
Жетім қылып өсірді бар Құдайым.
Бастан-аяқ айтайын уақиғамды,
Тыңлағын бәрін-бәрін, падишаһым.

Анадан туып едік бір ұл, бір қыз,
Мүсәпірлік көп көрдім кеші-күндіз.
Алпыс өгей анамыз дұшпандықпен
Бізге жәбір қылыпты, тыңдаңыз сіз.

Атамыз киік аулап кеткен екен,
Анамыздың мезгілі жеткен екен.
Алпыс қатын тілімен ұрлап алып,
Мыстан кемпір дұшпандық еткен екен.

Шөгірліде күнелттік біз жалаңаш,
Бізде жоқ ата-ана һәм қарындас.
Бастан кешкен айтайын уақиғамды,
Ей, тақсыр, дәулетіңе алдияр бас.
Атамыз Шаншар патша мерген екен,
Аң аулап бір күн тауға келген екен.
Жалаңаш ұйықтап жатсам қара таста,
Үстіме ғаріп атам келген екен.

Оянсам, жатыр екен мені басып,
Оянған соң мен қалдым жаман сасып.
Садағымды қолыма ап, оғын кезеп,
Құтылдым өз әкемнен өзім қашып.

Шаншар хан осы сөзді тыңдап тұрды,
Айтқан сайын еңіреп жылап тұрды.
«Аһ, дариға, Құдай» деп Шаншар патша,
Басынан алтын тәжін лақтырды.

Құдайдан жүруші еді бала сұрап,
Патша сөзді есітіп тұрды жылап.
Жақсылар, перзент ісі қиын екен,
Қалыпты Шаншар патша аттан құлап.

Баланы қырық жігіт тұр ортаға алып,
Кезек-кезек көрісті бәрі барып.
Он сан Ноғай билеген Шаншар патша,
Ұлын көріп есінен қалды танып.

Әлқисса, Шаншар ханның бір заманнан соң һұшына келіп айтқаны:

—Айналайын, қарағым,
Көзімнен ақты бұлағым.
Қарағым, сенің жолыңа
Мен құрбандық лағың.
Енді өлсем де арман жоқ,
Қабыл болды сұрағым.

Тірі жан көреді екен бірін-бірі,
Ауыздан айтса кетер көңіл кірі.
Туысымен айрылған балаларын
Осы екен Құдайымның көрсеткені.
Аманбысың, шырағым,
Қайтадан жасты жасайын,
Шырағымның қуанышына
Қазынамды шашайын.
Кіргін, қалқам, қойныма,
Құшағымды ашайын.
Көргенім сені рас па,
Бауырыңа бауырым қосайын.
Тамағыңнан иіскеп,
Аймалап мауқым басайын.

Қарағым, ұлым, қандаймын,
Сағынғаннан зарлаймын.
Қарағым, сені көрген соң,
Боталаған нардаймын.
Түсім бе деп қорқамын,
Рас па, ұлым, нанбаймын.

Дертіңнен сенің өлгенім,
Аманат жанды бергенім.
Енді өлсем де арман жоқ,
Кемелге осы келгенім.
Түсім бе деп қорқамын,
Рас па, қалқам, көргенім?!
Басыма келді дәулетім,
Падишалық сәулетім.
Арманым жоқ Құдайға,
Жетсе бүгін нәубетім.

Шашайын қазына, малымды,
Ішіме салдың жалынды.
Қарағым, сені көрген соң,
Көңілден кірім арылды.
Қарағымды құшақтап,
Сом жүрегім жарылды.
Қаласа Тәңірім, құртармын
Дұшпандық қылған залымды.
Дарға тартып баршасын,
Алайын сүйтіп кегімді.
Тәңірім қабыл қылыпты
Бүгін менің зарымды.
Ризамын Құдайға,
Құшақтасып тұрғанда,
Алса менің жанымды.

Іші жанып күйеді,
Төсіне төсі тиеді,
Алпыс екі тамыры
Падишаның иеді.
Тамағынан иіскеп,
Зарлықты патша сүйеді.

Патша қойнын ашады,
Көзінің жасын шашады.
Патша жанын пида қып,
Аймалап мауқын басады.

Босанбады Зарлық хан
Көпектей болат асыл-ай,
Патшаның гауһар тасындай.
Құшағын патша жазбады,
Құмары қанып ұлына,
Өксігін жатыр баса алмай.