Хикаят рисала Мұңлық, Зарлық (19-бөлім)

Қаншайым қылды наланы,
Дұшпандар қылды жаланы.
Мекен қылып жатырмын,
Ит пен құсқа жолдас боп
Адам жүрмес даланы.
Қасымда жолдас күшігім
Қабыланнан болды жаралы.
Болды ма менің ақ ордам,
Жаратқан Жаппар Құдай-а,
Құс ұшпастың аралы.
Сақтасаңшы, Құдай-а,
Екі жиһан патшасы,
Ит те болса жолдасым,
Алдымда екі баланы.

Ашылған бауда гүл едім,
Сайраған қызыл тіл едім,
Құдай-а, рақым қылмасаң,
Мен мүсәпір жүдедім.
Бақ-дәулет тұрған шағында
Жақсы адамның бірі едім,
Ақыры қалып аралда,
Иттің өмірін тіледім.
Ит тілеуін мен тілеп,
Жағадан кетпей білегім.
Құс ұшпас деген дарияда
Білінбей кетті-ау дерегім.
Опасыз өткен дүние-ай,
Қабыл болмай көз жасым,
Ашылар ма екен раушан боп
Қайғылы көңіл жүрегім.

Қорлықпен өттім жалғанда,
Һеш адамзат көрмедім
Он бес жыл жалғыз қалғанда.
Пірлерім, медет қылсаңшы
Осындай болып қалғанда.
Рахман Алла, рақым қып,
Пірлер медет қылмаса,
Қаншайым кетті арманда!

Анда Қаншайым ұйқысынан оянып, қуанып жылап айтқаны:

Өзім кетіп бір басқа,
Перзентім кетіп бір басқа,
Мүсәпір болып мен ғаріп,
Көзім толды көл жасқа.
Перзентін көрсе Қаншайым,
Жанын құрбан қылмас па.
Перзентке өлсе құрбан боп,
Қаншайымның тәубесі
Сірә да қабыл болмас па.
Айналайын, Құдайым,
Дәргаһыңа жылайын,
Бұ секілді жақсылық
Көрсеткенің рас па?!

Ұшып кеткен дәулет құс
Басыма қайтып қонар ма?!
Перзентім көріп тіріде
Ғаріп көңілім толар ма?!
Азар болса кеп кетер
Түлкі қуып сонарға.
Тіршілікте, Құдай-а,
Мұңлық пенен Зарлыққа
Қосылар күнім болар ма?!

Дүниенің тарттым бейнетін,
Түзелер ме екен келбетім,
Қолдай көргін, иә, Расул,
Мен күнәһар үмметің.
Ықыласыммен қылармын
Бұйырған өмір сүннетін.
Қосылар күнім болар ма,
Мұңлық, Зарлық перзентім.
Дұшпанның көрдім тарлығын,
Алланың білдім жарлығын,
Көрерге сені зар болдым,
Қайдасың, қалқам, Зарлығым?!
Дұшпанның көрдім қорлығын,
Жеті қабат аралда
Аллаға қылдым құлдығым.
Анаң сенің зар болды,
Қайдасың, қалқам, Мұңлығым?!

Естідім, қалқам, атыңды,
Зарлық, Мұңлық затыңды.
Сіздерге Тәңірім жеткізгей
Менің қылған зарымды.
Дұшпандар жүр ғой қамалап,
Мен жүрмін ағаш паналап.
Мұңлық, Зарлық перзентім,
Мен ғаріпті, Құдай-а,
Жоқтар ма екен аналап?!

Әлқисса, Қаншайым бұл сөзді айтып жылап жатты. Ендігі сөзді Шаншар хан патшадан естіңіз.

Шаншар хан бір күн тұрып қылды бейіл,
Дұшпанға ерегескен өзі зейіл.
Ау құрып қырық жігітті қасына алып,
Келіпті Шөгірліге құрып сейіл.

Падиша қырық жігітпен кетті жүріп,
Бір жерде тоқтамайды сабыр қылып.
Ойын-күлкі тамаша салтанатпен
Келіпті Шөгірліге сейіл құрып.

Мерген еді Шаншар хан патша өзі,
Жолда боп киік үшін екі көзі.
Шөгірлінің тауына келген халде
Патшаның бір киікке келді кезі.

Бұл киіктің басы алтын, к..і күміс,
Падиша ойға алады үлкен жұмыс.
Киікті тірі ұстап аламын деп,
Падиша сол киікке қылды жүріс.

Падиша ол киікке жетіп келді,
Қаһарын падишаның киік көрді.
Патшаның қаһарынан қашып барып,
Бір жартасқа ол киік барып кірді.