Егіс және өсімдіктер туралы жұмбақтар

Егіс және өсімдіктер туралы жұмбақтар — 183 жұмбақ. Әрқайсысының жеке беті бар. 2-бет, барлығы 2 бет.

101. Гүлсіз миуа піседі, / Көп жесең, тіл жарады. / Ай сияқты дөңгелек, / Бұны кім табады?
102. Сырты қызыл, іші ақ, / Ортасында бір таяқ.
103. Сары қапта бір қап ұн, / Ұн ішінде бір ұстұн.
104. Болат жапырақ шешесі бар, / Тәтті бике қызы бар, / Тастай қатты баласы бар.
105. Әңкүр-мәңкүр әкесі бар, / Жайлы шыбық шешесі бар, / Сұлу бикеш қызы бар, / Арамзада ұлы бар.
106. Жер астында темір қазық.
107. Жер астында қызыл қыз отыр.
108. Жер астында жез қазық, / Жеуге болар ас қазық.
109. Жаздай інге тығылып, / Жатқан қызыл түлкіні / Құйрығынан суырып, / Әкелді әжем бір күні.
110. Сары балам ішкері, / Сақалдары тысқары.
111. Өзі жерде бұғып жатыр, / Сақалы сыртқа шығып жатыр.
112. Қызыл, қызыл, қызыл қыз, / Бұрымы кеткен ұзын қыз. / Өзі ұйқыға батады, / Бұрымы сыртта жатады.
113. Жерге қазық қақтым, / Басына айдар тақтым.
114. Жер астына түседі, / Сап-сары боп өседі.
115. Тоғыз қабат қызыл торқасында, / Өседі екен ақ сүйрік ішінде.
116. Аласа ғана бойы бар, / Тоғыз қабат тоны бар.
117. Қанттан ақ, бүйірі тоқ, / Жерден алар керегі көп. / Киетіні қызыл, жасыл көйлектер / Ол не екен, кәне, достар, ойлап көр?
118. Қалың киімді ұнатады, / Шешіндірсең жылатады.
119. Жер астында ақбоз ат, / Терісі бар он қабат. / Жалынан ұстап соярсың, / Жей бастасаң, жыларсың.
120. Бар екен жер астында түйме басты, / Мәнісін адам тауып айта алмасты. / Өзінің кемеліне әбден келіп, / Басына көріктей ғып ығыр шашты.
121. Бір күмбездің ішінде мың күмбез.
122. Кіргенде жерге сыңар-ды, / Ұрпағын ертіп ол шығарды.
123. Ана ауылдың кемпірі өлді деген немене, / Топыраққа томпайтып көмді деген немене. / Анасы сол күйінде өліп қалады, / Балалары шуылдап толып болады.
124. Аласа ғана бойы бар, / Қабат-қабат тоны бар.
125. Аласа талда алуан алма, / Алқызыл болмай аузыңа салма.
126. Шақырсаң, өздігінен бара алмайды, / Сұрасаң, бірде жауап бере алмайды. / Егер де отқа салсаң, өліп кетер, / Бір жерін кесіп алсаң, қанамайды.
127. Қозғалмай бір орында қарап тұрар, / Адамның қажетіне жарап тұрар. / Қаншалық жәбір көрсе, сабыр етіп, / Және де көбеймекке талап қылар.
128. Жазда жасыл тон киеді, / Күзде сары тон киеді. / Қыста, суық аязда / Жалаңаш тұруды сүйеді.
129. Өсіп тұрған бұл не, / Жаз болса, жайнап, / Саясында ән салып, / Құстар жүрген сайрап. / Салқын түссе, шешіліп, / Қалады өзі жайрап.
130. Қыс болса, ұзын бойлы жалғыз тұрған, / Жаз болса, түрлі құстар келіп қонған. / Қысты күні киімсіз, жазда киімді, / Жыбырлап түрлі жәндік соған толған.
131. Ол өзі мекен еткен жаһан дала, / Атасы, анасымен біреу ғана. / Қысында бар баласы кетіп бітсе, / Жазында қайта бітер сансыз бала.
132. Айға, күнге көрінбес, / Ағашпенен тепе-тең.
133. Шөлде гүлдейді, құлпырады, / Суда өмірі қырқылады.
134. Ұзын-ұзын ұзарады, / Ағарады, бозарады. / Өскен сайын басын иіп, / Мұңаяды, қызарады.
135. Қалтырап жап-жалаңаш, / Тұрғанда терек, қарағаш. / Көк желегін жамылып, / Құлпырар қыста қай ағаш.
136. Жазы, қысы өзгермес, / Жаралған баста түрінен. / Қанша аяз болса да, / Айрылмайды гүлінен.
137. Жаз кигені жаңа нәш, / Қыста жап-жалаңаш.
138. Тікен, тікен тік пісте, / Қысы-жазы бір түсте.
139. Кескінсіз, талдай, / Миуасы балдай.
140. Күннің нұрын сүйемін, / Күнге басымды иемін. / Моншағым жоқ мойнымда, / Үлкен қалпақ киемін.
141. Бір сиырым ала бас, / Жан-жағына қарамас.
142. Қалпағы бар дөңгелек, / Сары гүлмен қоршаған. / Қарай-қарай күнге ерек, / Мойны талып шаршаған.
143. Жиып қойсаң анасын, / Жеуге болар шикідей, / Бұл іске қайран қаласың.
144. Жүзін орап гүлменен, / Күнге қарап телмірер. / Тіспен шағып, тілменен / Дәмін татқан ел білер.
145. Ол күнді күзетеді, / Күн оны түзетеді.
146. Күннен көзін алмайды, / Мойны бірақ талмайды.
147. Бір үйде бар мың қақпа, / Бір қақпасы күн жақта.
148. Сәл иіліп, сәнденіп, / Бақшада тұр сары бөрік. / Күзде жинап жаншысаң, / Сорғалайды май болып.
149. Өзінің жаны жоқ, / Айға, күнге қарайды.
150. Бір ел бар су ішетін тамақ емес, / Сөйлесіп бір-бірімен қылмас кеңес. / Үстіне жаздыгүні киім киер, / Қыстыгүні жалаңашы ештеңе емес.
151. Көгеріп май алдында түрге келген, / Күшімен адамзаттың өсіп-өнген. / Тамыз бен қыркүйекте күні толып, / Әлеумет пайдаланар алып жерден.
152. Қырға кілем жайдым.
153. Бес-бес біләлі, / Білектері қыналы, / Жасыл ала тон киіп, / Жайнап шыққан біләлі.
154. Қар астында қыстады, / Жасылмен бөркін тыстады.
155. Мұз астында қыстайды, / Жасыл тонын тыстайды.
156. Айт десе, жүгірмес, / Су тисе, сілкінбес.
157. Ұзын-ұзын ұзарды, / Іші неге қызарды, / Аузы-басын түк басып, / Басы неге мұңайды?
158. Әкесінен баласы бұрын туады.
159. Бар екен бір асыл зат жерден өнген, / Кезуге жер дүниені өзі көнген. / Барады дөңгеленіп тор жорғадай, / Айдалада жүруге тым-ақ жөндем.
160. Шеңбер жасап өседі, / Желмен бірге көшеді.
161. Бір-ақ жерде жасында / Тұрды оранып жасылға. / Қартайғанда сарғайды, / Кезіп кетті сай-сайды.
162. Ұшарымды жел біледі, / Қонарымды сай біледі.
163. Басына үлпілдетіп таққан шашақ, / Бұралып тал шыбықтай тұрған жасап.
164. Қатар-қатар тұрғандар, / Түлкі тымақ кигендер.
165. Тоғай толған жандар бар, / Әр жандардың ішінде / Бөлмелеп салған тамдар бар.
166. Бір нәрсе ұзын бойлы сәлдесі бар, / Қойнында құшақтаған баласы бар. / Айтайын мұның жайын сұрасаңыз, / Аққұба ұйықтап жатқан анасы бар.
167. Өзі ұзын жіңішке, / Бұтағы жоқ.
168. Өзі өте жіңішке, / Ішінен рулы ел көшіп өтеді.
169. Ұзын терек, / Іші кеуек.
170. Ақ сәлделі молдалар / Ертелі-кеш Аллалар.
171. Көлді жердің / Үкілі аруы. / Өкпек желдің / Саз тартар қаруы.
172. Буын-буын, буыншақ, / Түйін-түйін, түйіншек. / Қырық қыздың шешесі / Әлі, көрсем, келіншек.
173. Қатар-қатар тізілген, / Үкілі бөрік киінген.
174. Тасқа шығар көк, / Бірақ тамыры жоқ.
175. Онда барып, ондай болдым, / Мұнда келіп, мұндай болдым, / Белін буған қындай болдым.
176. Өз елімде ел едім, / Желпілдеген жел едім. / Қырғызға түстім қиылдым, / Қырық жерімнен буылдым.
177. Алыстан қарасаң, қара, / Жақындасаң, бала. / Ұстаған таяқ, / Жесең, тамақ.
178. Ұзақтан қарасам, аппақ, / Қасына барсам, шапшақ / Жеп қарасам, балдай, / Ұстап қарасам, талдай.
179. Айтайын мен бір жұмбақ қыл тамаша, / Тыңдама жұмбағымды ұнамаса. / Ішінде сүйектері бақша-бақша, / Басында бар шағасы оннан аса.
180. Сырты бүтін, / Іші түтін.
181. Аяғынан қаз тұрған, / Қалпағы бар антұрған.
182. Бір кезде қыз, келіншек болған мырза, / Өзінің көркемдігіне болып ырза. / Біраздан соң түрін көрсең, / Қалады бөлек-бөлек болып сайда.
183. Тау-тау ақ қар, / Ерімейді ыстықта.