Қобыланды батыр (2-бөлім)

Күңге қырмызы кигізді,
Құлға жорға мінгізді.
Қыдырбай тойға келеді,
Қыдырбайға келген кісі жоқ,
Қыдырбаймен ешкімнің де ісі жоқ.
Мал сойғанның қасында,
Жерошақтың басында
Қыдырбай сорлы тұрады,
Алмадай мойнын бұрады.
Ақмаңдай кемпір жылады,
Жылағанда не деді:
—Көрмедің, Құдай, көрмедің,
Іші-бауырым кірледің,
Көкірегім шерледің.
Қалмаққа берген балаңды,
Құдай, неге бермедің?!
Қалмақтай мені көрмедің,
Қу шанашыңды ұрлаған,
Құдай, сенің мен бе едім.
Алпыс екі тамырым
Бұл жалғанда имедің.
Кеуіп қалған ерінім,
Бір перзентке тимедің.
Раушан екі көзім-ай,
Бір перзентті көрмедің.
Мен боздаған інгенмін,
Артымнан бота ермеген.
Мен көк шолақ биемін,
Соңымнан құлын ермеген.
Алшағырдың тоғыз ұлы
Жорғасын мініп ұрынып,
Алшағырдың тоғыз қызы
Қырмызы киіп, қырынып.
Қыдырбай мен Маңдайдың
Алдында жүрді көрініп,
Ақмаңдай тұр күйініп.
Алшағыр сонда ақырды:
—Қол астымда кім бар,—деп,
Жігіт бар ма ділмар,—деп,—
Қыдырбайға баратын.
Жаңғыздықпен шалдықты
Басына қайғы салатын.
Әлібек деген бір тазша,
Сөйледі сонда: «мен бар» деп.
Қыдырбайға келеді,
Әлібек сөйлей береді.
Сөйлегенде не деді:
—Ассалаумағалейкум, ақбасым,
Баласы жоқ қақбасым!
Қайдан алдың қатынды,
Ұл түгіл, қыз таппайтын.
Ақмаңдай мен Қыдырбай
Етпеттеп барып құлады,
Жер бауырлап жылады.
Маңдайына ұрады,
Шаш пен сақалды жұлады.
Қара нарды құшақтап,
Қара сабасын пышақтап,
Еліне қайтып жөнелді,
Ақ ордаға кіреді.
Ақмаңдай бейшара еңірей қоя береді:
—Кел, кетейін, кетейін,
Елді айналып өтейін.
Мында тұрып нетейін,
Ұлсыздарға ұл берген,
Қызсыздарға қыз берген,
Көрер ме екен көз жасын,
Барып бала сұрайын.
Темірден кебіс киеді,
Темірден таяқ алады,
Оймақтай аузы бүріліп,
Етек-жеңін түрініп,
Шыбын жаннан түңіліп,
Жұмсақ жерде жүгірді,
Тастақ жерде кідірді.
Табанына тас кіріп,
Табанынан аққан қара қан
Бес саусағы жуылды.
Ақ татырдың басында,
Дөңгелек сордың қасында.
Қойын қойып иіріп,
Қойшылар отыр жиылып.
Кемпір соған келеді,
Со қойшының ішінен
Қызыл жүзді жас бала
Кемпірге сәлем береді.
Кемпір сонда сөйледі:
—Сәлем берсең, көп жаса,
Ұлықпандай мың жаса.
Сонда бала сөйледі,
Сөйлегенде не деді:
—Ақ шашты анасың,
Көпті көрген данасың.
Ақ көйлекті кір басып,
Шеше, қайда барасың?
Сонда кемпір толғады:
—Менің немді сұрайсың,
Мұңымды айтсам жылайсың.
Торша аттың тоқтығы,
Тоқ болады шоқтығы.
Ел қаңғырып жүргенім,
Бір баланың жоқтығы.
Құдай қосқан шал қалды,
Төрт түлік мал қалды.
Жинаған дүнием тұл қалды,
Бір баланың жоғынан
Ел қаңғырып келемін.
Бала ойға түскенде
Жанамын да күйемін.
Сонда бала сөйледі:
—Айтайын, шеше, шынымды,
Кедейлік пенен жетімдік
Кетірді менің сынымды.
Бір жасарға келгенде,
Әкем өліп қалыпты.
Бес жасыма келгенде,
Шешемді Құдай алыпты.
Анадан жетім қалыппын,
Ағадан жетім қалыппын,
Жетім қалып зарықтым.
Он жасыма келгенде,
Байдың қойын бағыппын.
Жыл он екі ақыма,
Сарбас тоқты алыппын.
Алғаным сарбас тоқты ойық енді,
Беретін садақамды жөні келді,
Сол тоқтымды берейін.