Қобыланды батыр (11-бөлім)

Қобылан әурақты ер еді,
Қобыланның әруағы
Бүркіт болып келеді.
Қара дәуді құлатты,
Қызыл қанын шұбатты.
Дәуді өлтіріп, жанына қаза келтіріп,
Басын кесіп алады,
Қанжығаға таңады,
Қобылан Құртқаға барады.
Сонда Құртқа сөйледі:
—Тоғыз күн болды келмедің,
Мені неге көрмедің?
Әр жерге мұндай тастасаң,
Қасыңа жүріп нетейін?
Ауыл жақын, ел жуық,
Ауылға қайтып кетейін,
Көптің бірі болып нетейін.
Сонда Қобылан күледі,
Күлейін деп күлмейді.
Ашуы ердің келеді,
Құртқаны Қобылан сабады.
Арқаға қамшы батқансын,
Ақ түйенің баурында
Әрмен-бермен жүреді,
Жүгіріп жүріп сөйлейді:
—Менің теңім сен едің,
Сенің теңің мен едім.
Ойнап айттым бір сөзді,
Қайтер екен деп едім.
Ендігәрі айтпаймын,
Ауылға тіпті, қайтпаймын.
Сонда Қобылан сөйледі:
—Сен түгіл он ай көтерген,
Омыртқасын бүгілткен,
Қабырғасын сөгілткен,
Көрмеймін деп апамды
Өзім қатты қорықтым.
Тоқсанға келген бабамды,
Көрмеймін бе аулымды,
Аққолаңдай баурымды,
Өзім қатты қорықтым.
Ойсыз әйел кем екен,
«Ер дұшпаны—әйел» деп
Үлкеннің сөзі жөн екен.
Менің жүрген жолыммен,
Шоқпарымның ізімен,
Қобылан еліне озып жөнелді.
Қобыланның қарындасы Аққолаң
Жатыр еді ұйықтап,
Ұйықтап жатып түс көрді,
Түсіңде әжептәуір іс көрді.
Көтеріп басын алады,
Кемпірге қарай толғады,
Толғаудың басын қозғады:
—Келмейді жаңғыз адам-ай,
Жаңғызым еске түскенде,
Күйемін де жанамын,
Байқадың ба, анам-ай?!
Менің көрген түсімде,
Түсімде көрген ісімде
Құбыладан қара дауыл қаптады,
Бөтенді Құдай сақтады.
Ұзын арқан таққанмын,
Жуан қазық қаққанмын.
Арқаным қалды үзіліп,
Қазығым қалды омырылып,
Үлкен үй қалды жығылып.
Шаңырақ сынды үзіліп,
Саба қалды тілініп,
Керегеге ілініп.
Тоғайдан қашқан түлкіні
Қара төбет алып жүр,
Бұлқылдатып шалып жүр.
Сонда кемпір сөйледі,
Сөйлегенде не деді:
—Бұл түсіңді жориын,
Жақсылыққа қориын.
Құбыладан қара қаптаса,
Көкеңнің үйге келгені,
Тілекті Құдай бергені.
Ауылдың үсті шаң болып,
Үлкен жиын той болып,
Қара дауыл дегенің—
Жұрттың бәрі қаптай шапқаны.
Қазық қақтым дегенің—
Жеңешеңді алғаны.
Ер қазығы әйел ғой,
Арқандалып қалғаны.
Арқан қалса үзіліп,
Қазық қалса омырылып,
Тентек неме есер[ұл]
Келіншек көргенде,
Кеткені ғой қызығып.
Тоғайдан қашқан түлкіні
Қара төбет алғаны—
Қызыл түлкі дегенің
Аққұртқаның болғаны.
Қара төбет дегенің—
Қалашының итіндей
Көкең болғаны,
Жеңешеңді алғаны.
Менің көзім тартып тұр,
Көкекеңді көремін.
Менің ернім тартып тұр,
Жаңғызымды сүйемін.
Емшегім менің иіп тұр,
Ботам келсе, беремін.
Айтқан ауыз жұмғанша
Қарала тазы соңында,
Қаршығасы қолында,
Алқайлы алқылдап,
Құйысқаны сартылдап,
Көк найзасы жылтылдап,
Қобылан батыр келеді.
Үйден шығып кемпір-шал:
—Өлгенде көрген жаңғызым,
Жалғанда көрген жаңғызым,
Жыл он екі ай жоқ болып,
Қайдан келдің?—деп еді.
Сонда Қобылан сөйледі:
—Ата менен анам-ай,
Риза бол маған-ай.
Қалыңсыз да, кәдесіз
Алып келдім бір жеңге,
Қарағым Қолаң, саған-ай.
Қыдырбай сонда сөйледі:
—Оңбадың, Қобылан, оңбадың,
Өзіме тартып тумадың.