Әсет пен Қалидың қақтығысы

– Шелтиіп осы елге Әсет келді қайдан?
Ит құтырса, семірер, тамақ-байдан,
Қолында Найманбайдың сексен шақша,
Тұқымың құрып па еді насыбайдын? –
дейді. Сонда Әсет тұрып былай жауап қатады:

– Келгенде шайпау сөзге желмаясың,
Бұл Қали өзі шата, кімді аясын.
Біреудің қисық ісін түзеткенше,
Өзінің жөндеп алсын қолбаласын.

Ел ішінде Қалидың айттырған қыздың ішінде келген
дігі жайында күңкіл сөз бар көрінеді және өзі біреудің
жас қызын тоқалдыққа алып отырса керек, Әсеттің соны
мезгегеніне Қанағат болыс та намыстанып: «Сен мені де
жамандап тастарсың», – депті. Әсет іркілместен:

– Жоғарыдан соғады қара дауыл,
Найманға ұран болған жалғыз ауыл.
Болғанда күңнен –байтал, құлдан айғыр,
Өзіңізден көп екен қарабайыр, – деп салады.

Кек сақтаған Қали қымыздан кейін Әсет далаға шығып
кеткенде, көріксіздеу бір әйелге өлең үйретіп қояды. Әсет
үйге қайта кіргенде: «Мына әйелмен айтысамысың?» –

дейді Қали. «Мынаумен бе?» – дейді Әсет менсінбей. Со
нда әлгі әйел жаттаған өлеңін айтып жібереді:

Ей, Әсет, мал біткен соң кеттің паңсып,
Бір күнде тұрушы еді үйің қаңсып.
«Ғайбатшының орыны тозақ» деген,
Ақымақ, ақындығың кімге таңсық?

Әйелмен айтысуға намыстанған Әсет: «Бұл өлеңді
үйретіп отырған Қали ғой» – депті де, үндемепті. Бірақ
сонда отырған бір апшиын шал: «Сені жеңген Қали емес,
қатын», – деп намысына тиеді. Ызаланған Әсет әлгі шалға:

– Күн қақты көк шолақсың шыр бітпеген,
Жіберсе ала жаздай, қор бітпеген.
Арақкеш, апиыншы, пәңгі шайтан,
Кесел қып мал мен басын өрбітпеген, – деп тастайды.