Мазмұнға өту
Мақала жариялау
academ.kz онлайн сабақ беріп, қосымша табыс табыңыз·оқушы Kaspi арқылы тікелей сізге төлейді·комиссия 0% academ.kz қосымша табыс табыңыз·14 күн тегін 14 күн тегін Тегін бастау

: «» · ₸

Қарасай, Қази (9-бөлім)

Қарасай-Қази · Нұрпейіс Байғанин нұсқасы · 2 мин оқу

Кеңдік күнге зар қылып,
Тарылттым сонда заманды.
Көбікті деген көп қалмақ,
Есепсіз саны жоқ қалмақ,
Тағы шаптым Қазанды.
Өзім Қобылан болғалы
Талайға бердім ажалды».
Қара қыпшақ ер Қобылан
Осылайша деп еді.
Алты айшылық жері бар,
Үш айшылық шөлі бар.
Сондай асу кезеңде
Қызылбастың елі бар.
Іздегенің жау болса,
Керегің менен табылар,
Сол жауға барсаң, не қылар.
Жау іздеуің шын болса,
Халыққа хабар салыңдар.
Жеделді туған ерлердің
Бәрін жиып алыңдар.
Пайдасы тиер әр жерде,
Ақыл табар тар жерде
Сыпырадай кәріні
Қалдырмай, барыңдар.
Қалмасын елде бихабар.
Жай бұлтындай жайнаған,
Сансыз жаудан таймаған.
Жауды көзі көргенде,
Жігері оттай қайнаған,
Қолындағы ақ қылыш
Қанға, жасып, тоймаған,
Ата тегі—алып күш,
Ежелден ерлік орнаған,
Талай жерді шарлаған,
Соғысар жауын таңдаған,
Айдаһардың лебіне
Қолын салып, барлаған.
Барған жауын тындырған,
Шойыннан шоқпар құйдырған,
Қанша дұшпан келсе де,
Бір қауызға сыйдырған.
Ахмет сынды батырды
Қасыңа ал, Еділжан.
Қарасай, соған жылдам жет,
Сол ағаңда қайрат көп,
Ерлігі мықты, құдірет.
Алшынның ұлы—Алау бар,
Оған да, ерлер, хабар сал.
Көн садақты Көрбет бар,
Жау сескенер келбет бар
Оны да шақыр, Еділжан,
Осы күннен қасыңа ал.
Мінген аты қасқа азбан,
Ертеңнен шапса, кешке озған,
Ылдидан шапса, төске озған,
Қоңыраулы найза қолында,
Қоңыр салқын төске алған
Қарулы батыр Қартқожақ,
Сол батырды-ай қоссаңыз,
Жауға жетер шамаңыз,
Қиғаштың қызыл тауында,
Қызылбастың жауында
Жыртыла қалмас жағаңыз.
Жаңбыршының баласы—
Ағыс батыр және бар.
Алдынан жау қайтпайтын
Жолдастыққа Ағысты ал,—
Деп Қараүлек анаңыз,
Ерлерге кісі шаптырды.
Ерлердің естіп хабарын,
Сыпыра қартың сап құрды.
Іріктеп алып жүз кісі,
Жолды бастап тартты өзі.
Айтулы батыр Ахмет—
Алдырмас жауға асыл тек,
Нөкер алып жүз кісі,
Киініп сауыт,ол келед.
Арлы туған Алау ер,
Ақылы терең, балуан ер,
Хан хабарын алған оң,
Бойынан күш, ақты сел.
Нөкері бар жүз кісі,
Батырмен туған бәрі тел,
Сайланып, самсап келеді
Қайысқандай қара жер.
Алысқан жауы маталған,
Соғысқан жауы оталған,
Ызғары күшті ер еді,
Көрбетті содан атанған.
Ізденіп келіп талай ер,
Көрбеттіден бата алған.
Хабарды естіп Көрбетті,
Жадырап жаны, желікті,
Көптен бері жау көрмей,
Үйде отырып ерікті,
Қарына қару іледі.
Бесін уақыты болғанда,
Қараүлектің үйіне
Бұлар да жетіп келеді.
Қатулы батыр Қартқожақ
Жүз кісіден қол алып,
О да келді бір жақтан.
Күйіне түскен бедеулер
Ор текедей орғытқан.
Жау құмар батыр ежелден
Сарқып ойын, қорытқан.
Баратын жаудың жері алыс,
Көрмеген жанға жол шалыс,
Сексен кісі серімен
Келіп жетті ер Ағыс.
Көрікті ерлер жиылды,
Көруге бірге қиынды.
Дабысын естіп ерлердің,
Жан-жақтан әскер құйылды.
Жиналып халық болған соң,
Сыпыра қартың сөйледі:
—Қараүлек атты ана едің,
Көпті көрген дана едің.
Болашақты болжап көр,
Айтқаныңыз келетін
Әдетіңіз бар еді.
Қараүлек сонда толғады.
Сөйлер сөзге жорға-ды:
—Егеліп тұрған ерлерім,
Сыртынан қоршап аласың,
Іздеген жауды табасың,
Қойға тиген бөрідей
Ойран-топыр саласың.

Қарасай-Қази

Барлығы: 180 жыр

Тағы оқыңыз