Түбек пен Жәмшібай айтысы (1-бөлім)

Түбек:
Өлеңді айтушы едім жылпылдатып,
Сөйлеуші ем талай топта былпылдатып.
Баласы Сүйіндіктің неме керек,
Шіркінді мұнша бұлдап сұңқылдатып?!

Жәмшібай:
Кей адам айтса-дағы, сөзге нанбас,
Мен сөйлесем, қандай жан құлақ салмас?!
Арғын аға болғанда, Найман – іні,
Арғыннан жүйрік шыққан мен – ақ алмас.

Түбек:
Өлеңнің текшелеулі қаласымын,
Ақынның өзім теңді данасымын.
Байғарадан он алты ақын шыққан,
Ақтайлақ – Қарабайдың баласымын.

Жәмшібай:
Сұрасаң, менің бабам – ақын Көтеш,
Біткен жоқ Жәмшібайдай ешкімге өңеш.
Атам Көтеш болғанда, ағам – Сақау,
Алдыма жанды қара түскен емес.

Болғаным мен Жәмшібай биыл емес,
Жігітке, өлең шіркін, қиын емес.
Астынан алты қырдың ән шырқасам,
Өңешім отарбадан кейін емес.

Түбек:
Асылдың кім біледі, сатса, пұлын,
Шіриді-ау өлгеннен соң қызыл тілім!
Көтешті қасқыр жеген несіне айттың,
Тантиды Арғын мақтап өлген құлын.

Жәмшібай:
Сен, Найман, жаулық қылып, тонап алдың,
Тұманға ашылмастай сөйтіп қалдың.
Найманның сендей шалы текке өледі,
Бір өзіне үш ердің құнын алдым.

Түбек:
Ашулансам, алармын айлығыңды,
Шындасам, қойға алмаймын тайлығыңды.
Көтің сонда ашылар, Арғын бала,
Менімен салыстырсаң байлығыңды.

Жәмшібай:
Ертең қожа тұрады азанменен,
Пенде барар тозаққа жазаменен.
Байлығыңды, ел Найман, көріп тұрмын,
Қайнатасың шайыңды қазанменен.

Түбек:
Мен барып, сіздің елге келгенім жоқ,
Жамандық көрсем-дағы, өлгенім жоқ.
Үйіне Қуанбайдың барып едім,
Самаурын аймағында көргенім жоқ.

Жәмшібай:
А, Түбек, олай десең, болдың мешеу,
Болуға жарамайсың ұзын көсеу.
Қуанның айналасы – алпыс ауыл,
Самаурын біреуінде төртеу-бесеу.

Түбек:
Жәмшібай, меніменен таласарсың,
Өз теңіңмен сөйлессең, жарасарсың.
Үйіне Әлі төрем кіріп барсаң,
Жол таппай, самауырдан адасарсың!

Жәмшібай:
Ар жағы ұлы Ертістің – қара, терең,
Өлеңнің, білгенімше, бәрін терем.
Найманнан бір жақсы ыдыс таба алмадың,
Түбі – естек, неме керек, кірме төрең?!

Түбек:
Жәмшібай, еліңде ойын, күлкі бар ма?
Еліңнің аса жиған мүлкі бар ма?
Кетіпті Бояубайым саннан асып,
Еліңде бұл сықылды жылқы бар ма?

Жәмшібай:
Өлеңім, аққан судай толқыған сең,
А, Түбек, ақын болсаң, өлеңмен жең!
Қара мал, жылқы малды таппай ма екен,
Қойы бар бай Қуанның он екі мың.

Түбек:
Сыйынар дін мұсылман бір Құдайға,
Кіреді иманды құл кең сарайға.
Құдай берген көп малдың есебі жоқ,
Жетерлік бар ма байың Наурызбайға?!

Жәмшібай:
Сөйлеткен мені мұндай Жаббар Құдай,
Мен шыққан Сүйіндіктен бір сұр таңдай.
Көкдомбақ, Үштаған мен Қарбасқанда,
Толықсып, сыймай жатыр Атығай бай.

Түбек:
Үкі таққан жарасар Қаракөкке,
Түбек атым жайылған талай көпке.
Құдай берген көп малда есеп сан жоқ,
Еліңде жетер кім бар Найзабекке?

Жәмшібай:
Сөйлеткен жастай мені бар Құдайым,
Мен неге байлық айтсаң, тоқталайын?!
Мантен, Тотан байым бар Айдаболда,
Тағы бар Малкелдіде – Ақпан байым.